Virus tarixi
Maymun chechagi nomini olgan bu kasallik katta ehtimol bilan tabiatda azaldan bo‘lgan. Lekin ilk bor 1958 yilda Daniyadagi laboratoriya maymunlaridan ajratib olingan va shu nomni olgan. Odamda esa birinchi marta 1970 yilda Kongoda qayd qilingan va shundan so‘ng Afrika hududida muntazam uchrab turgan. 1981–1986 yillarda o‘tkazilgan tadqiqotlar natijasiga ko‘ra hududda jami 338 holat qayd etiladi va 33 ta o‘lim holati yuz beradi (9,8 foiz). 1991–1999 yillar oralig‘ida yana 511 ta holat ro‘yxatga olinadi.
AQShda 2003 yilda zoodo‘kondagi kemiruvchi hayvonni o‘ynagan bolada qayd etiladi va shu yilning o‘zida yana 71 kishida bu kasallik kuzatiladi. Ularning aksariyati Ganadan olib kelingan kalamushlarni xarid qilganlar edi. Vaqtida ko‘rilgan choralar natijasida kasallik tarqalishining oldi olinadi, bemorlar orasida o‘lim holati qayd etilmaydi.
Tarqalish – 2022
Bu kasallik Afrika qit’asining uzoq hududlari uchun odatiy bo‘lsa-da, 2022 yilga kelib Yevropada qayd etilgani va boshqa davlatlarda ham uchray boshlagani kutilmagan hol bo‘ldi. Maymun chechagi kasalligi Italiya, Britaniya, Ispaniya, Belgiya, Fransiya, Shvetsiya, Avstraliya va Kanadada aniqlandi. BAAda kasallik tarqalishining oldini olish bo‘yicha choralar ko‘rish boshlandi. Boshqa davlatlar ham ehtimoliy tarqalish oldini olishga kirishdilar. Koronavirus pandemiyasidan keyin har qanday yuqumli kasallikka nisbatan hadik paydo bo‘lgani tufayli ko‘pchilikning diqqat-eʼtibori maymun chechagiga qaratildi. Belgiya hatto bu kasallikka chalinganlarni 21 kunlik karantinga olishini e’lon qildi.
JSST ma’lumotlariga ko‘ra, 21 mayga kelib, dunyoda bo‘yicha bu kasallikning 90 ga yaqin tasdiqlangan holatlari qayd etilgan. Yana 30 ga yaqin odam ushbu kasallikka chalinganlikda gumon qilinmoqda. Bu kasallik yoki asoratlari tufayli o‘lim holatlari kuzatilmagan.
Kimlar duchor bo‘lmoqda?
Yevropadagi ilk holat joriy yilning 7 mayida Buyuk Britaniyaning Nigeriyaga borib qaytgan ikki fuqarosida qayd etildi. Keyinchalik boshqa davlatlarda, qit’alarda, jumladan Yevropaga borib kelgan sayyohlarda ham uchray boshladi. Kasallanganlarning aksariyati 20–40 yosh orasidagi erkaklar edi. Bu yerda yana bir muhim va nozik jihat bor – 9 holatning 6 tasida kasallanganlar besoqolbozlar
