Xitoydagi Apple smartfonlari yig‘iladigan zavodda ishchilar g‘alayon ko‘tardi

Namoyishchilarning ko‘plab videolari internetda paydo bo‘ldi, unda yuzlab ishchilar maxsus politsiya qismlari va xizmat formasini kiygan odamlar bilan to‘qnash kelganini ko‘rish mumkin.

Ishchilar noroziligiga iPhone ishlab chiqarish bo‘yicha dunyoning eng yirik zavodi rahbariyati ishchilarni xabardor qilmasdan, shartnomalarni o‘zgartirgani sabab bo‘lgani aytilmoqda.

Foxconn o‘z bayonotida ba’zi ishchilarning mehnat haqi bo‘yicha shubhalari borligini tasdiqladi, ammo ularga mehnat shartnomalariga muvofiq ish haqi to‘lanishini va’da qildi. Shuningdek, kompaniya yangi kelgan xodimlarni kovid bilan kasallangan ishchilar bilan bir xonaga joylashtirgani haqidagi ayblovlarni inkor qildi. Foxconn xabariga ko‘ra, yangi ishchilarni joylashtirishdan oldin xonalar mahalliy hokimiyat tomonidan dezinfeksiya qilingan va tekshirilgan.

Oktyabr oyida kovid infeksiyasi holatlari ko‘paygani sababli, zavodda lokdaun joriy etilgan, ammo ko‘plab ishchilar cheklovni buzib, uylariga qochib ketishgandi. Shundan so‘ng kompaniya yangi xodimlarni ishga oldi va ularga katta mukofotlar va’da qildi.

Biroq, xodimlar bu va’dalar bajarilmaganini aytmoqda. Jumladan, zavoddan olingan videolarda ba’zi ishchilar «Huquqlarimizni himoya qiling!» deb hayqirayotgani, boshqalar esa xavfsizlik kameralari va derazalarni tayoq bilan sindirayotganini ko‘rish mumkin.

«Ular va’da qilingan mukofotni bermaslik uchun shartnomalarni o‘zgartirishdi. Bizni karantinda ushlab turishyapti, lekin oziq-ovqat bilan ta’minlashmayapti», dedi ishchilardan biri jonli efirda. «Agar ular bizning talabimizni qondirmasa, kurashni davom ettiramiz».

Lavhada so‘zlagan odam politsiya tomonidan bir xodimning qattiq kaltaklanganini ko‘rganini ta’kidlagan.

Boshqa bir xodimning aytishicha, yangi kelgan ishchilarning ba’zilari kovid infeksiyasi tarqalgan paytda zavodda bo‘lgan va karantinga olingan odamlardan kasallik yuqishidan qo‘rqmoqda.

Chorshanba kuni ertalab korxonaga politsiya qismlari yetib kelgan. Buni internetda joylashtirilgan video ham tasdiqlaydi, unda ko‘plab qurollangan politsiyachilar ko‘rinadi.

Yana bir ishchining aytishicha, u boshi bilan qonga belangan odam yerda yotganini ko‘rgan. «Odamlar nima uchun norozilik bildirayotganini aniq bilmayman, lekin ular biz yangi kelganlarni kovid bilan kasallangan ishchilar bilan qo‘shib yuborishdi», dedi u.

Foxconn Tayvan kompaniyasi bo‘lib, Apple kompaniyasining asosiy subpudratchisidir. Uning Chjenchjoudagi zavodi iPhone yig‘iladigan dunyodagi eng yirik korxona hisoblanadi.

Oktyabr oyi oxirida, kovid infeksiyasining yangi to‘lqini va zavod xodimlariga nisbatan noto‘g‘ri munosabatda bo‘lish haqidagi mish-mishlar fonida, ko‘plab ishchilar zavoddan qochib, uylariga ketishdi. Ularning qochib borayotgani ijtimoiy tarmoqlarda keng muhokamaga sabab bo‘lgan edi.

Shundan so‘ng, kompaniya zavodda yopiq sikl bo‘yicha ish jarayonini tashkil qildi va ishchilarni shaharning qolgan qismidan ajratib qo‘ydi. Noyabr oyi boshida Apple Chjenchjou zavodidagi muammolar tufayli, iPhone 14 yetkazib berish qisqarishi haqida ogohlantirdi.