“Sotib yuborilar ekan, nega ta’mirlaşga maqsadsiz pul sarflandi?” – jamoatçilik onkologik şifoxonalar sotuvga qöyilgani haqida

Baribir sotib yuborilar ekan, quriliş işlari nima uçun amalga oşirilgan? Yoki davlatning, töğriroği, siz-u biz soliq tölovçilaring pulini bebiliska sarflaşga odatlangan mas’ullar qöynimdan tökilsa qönjimga qabilida iş tutişganmi?

– Nega 2017 yilda qabul qilingan 2866-sonli prezident qarorida Respublika ixtisoslaştirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi hamda uning Toşkent şahar va Toşkent viloyati filiallarida yangi korpuslar quriş, ayrimlarini rekonstruksiya qiliş belgilangan bölsa ham, şu paytgaça bu işlar amalga oşirilmagan? Prezident hujjatlari ijrosi uçun mas’ul idoralar nega bu holatga köz yumgan?

– 2021 yilda qabul qilingan 5130-sonli prezident qarorida Toşkent tibbiyot akademiyasining böş turgan hududida faqat Respublika ixtisoslaştirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi uçungina yangi bino va inşootlar kompleksini quriş belgilangan bölsa-da, nima uçun keyin bu röyxatga markazning poytaxt va Toşkent viloyati filiallari qöşilib qoldi?

Bu işlar yeng içida amalga oşişiga kimlar boş qöşgan va uning ortida kimlar turibdi?

– Respublika ixtisoslaştirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazida 370, uning Toşkent şahar filialida 226, Toşkent viloyati filialida 240 ta örin bor – uçalasini qöşganda 836 ta örin bor. Oğiz köpirtirib maqtalayotgan yangi majmuada esa koyka soni uçta şifoxonada mavjud örinlardan 86 taga kam. Bunday qisqariş amalda kasalliklar soni oşayotgan bir davrda qançalik töğri?

Bu muhim savollarga eng kamida Hukumat darajasida vakolatli organlar javob berişi kerak va ular hozirça jim. Eng asosiy savollarning egasi – Davlat aktivlarini boşqariş agentligi ham öz an’anasiga köra, jim.

Bugungi kunda 370 örinli Respublika ixtisoslaştirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazida 352 nafar, markazning 255 örinli Toşkent şahar filialida 250 nafar, 240 örinli Toşkent viloyati filialida esa 232 nafar bemor davolanmoqda. Bemorlar va ularning yaqinlari şifoxonalar köçirilişiga qarşi ekanini aytişmoqda.

– Mart oyidan beri davolanaman. Şaroitlari yaxşi, kerak böladigan hamma narsasi bor. Özimizni uyimizdagidek his qilamiz. Viloyat ongologik dispanseri köçişiga qarşiman. Bino öz joyida qolaversin. Olmaliq, Bekobod va Toşkent viloyatining boşqa tomonlaridan keladiganlarning hammasi uçun bu yer qulay. Şahar çetiga köçsa, özimning yölkiram yuz ming sömga tuşadi. Bir kunda ikki marta ham yaqinlarim körişga keladi. Ular ham qiynalişadi”, deydi bemorlardan biri.

– Hozirgi joy qulayligini viloyatdan kelganlarning hammasi bilişadi. Hudud obodonlaştirilgan, binolari ham yangi ta’mirdan çiqarilgan. Yangi joy uzoq, çekka joyligi uçun transport muammosi böladi. Men viloyat onkologiya dispanseri köçişiga qarşiman”, deydi boşqa bir bemorning qarindoşi.

Şifokor Şermuhammad Umirovning ta’kidlaşiça, ayni paytda Özbekistonda onkologik kasalga çalingan 100 000 dan ortiq bemor bor, ularning 30 foizdan köproği oğir ahvolda. “Şunday qiyin vaziyatda onkologik şifoxonalarni kamaytiriş yoki örinlar sonini qisqartiriş – fojia”, deydi mutaxassis.

– 100 ming bemorning 10 mingga yaqini – 18 yoşga tölmagan bolalar. Dunyo böyiça 1 soniyada 1 odam onkologik kasaldan vafot etadi. Özbekistonda esa taxminan har 10 daqiqada bitta onkologik kasalga çalingan odam nobud böladi. Şunday qiyin vaziyatda onkologik şifoxonalarni kamaytiriş yoki örinlar sonini qisqartiriş – fojia.

Yangi kasalxona qurilişi yaxşi iş, lekin Respublika onkologiya markazini Toşkent şahri va viloyati bilan qöşib yuboriş notöğri. Bolalar onkologiyasi bölimi ham alohida bölişi kerak. Bugungi kunda Toşkent viloyat onkologiyasida bolalar bölimi yöq. Bu borada haqiqatan ham kulgili ahvoldamiz. 4 mln aholisining 36 foizi 18 yoşgaça bölgan bolalardan iborat bölgan viloyatda şu bolalarning davolanişi uçun bolalar onkologiya bölimi yöqligi açinarli.

Onkologiya şifoxonalarini markazlaştiriş bilan iş bitmaydi. Bugun, hozir şu şifoxonalarning qabul bölimiga boring, odamni körasiz. Qançadan qança navbat. Nur terapiya olişga oylab kutib turişibdi. Yotib davolanişga oylab kutiş kerak. Çunki bölimda yotib davolanişga örinlar kam. Yana bir sababi – şu masalada örinlar sonini köpaytirişni heç bir mutasaddi böyniga olmayapti, deydi onkolog.

Kun.uz obektlarda bölib, ularning holatini yaqindan örgandi. Toşkent şahrining Olmazor tumanidagi Şifokorlar köçasida barpo etilayotgan yangi majmua 8 qavatli bölib, bu yerda 17 ta yangi klinik bölim faoliyati yölga qöyiladi. Uşbu kompleksni zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlaşga 80 million dollar mablağ ajratilmoqda. Markazda 16 ta reanimatsion va operatsion xonalar eng sönggi texnologiyalar bilan ta’minlanadi. Kompleksda 9 ta bunkerdan iborat radioterapiya arsenali işga tuşiriladi.

Qurilayotgan yangi kompleksda 650 ta statsionar va 100 ta kunduzgi statsionar örin böladi. Obekt 2023 yilning 1 apreliga qadar foydalanişga topşirilişi közda tutilmoqda.

Respublika ixtisoslaştirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi 2019 yilda, markazning Toşkent şahar filiali 2012 yilda, Toşkent viloyati filiali esa 2008-2009 yillarda Investitsiya davlat dasturi orqali töliq rekonstruksiya qilingan. Uşbu şifoxonalarning heç biri avariya holatida emas. Bunday vaziyatda yangi markaz oçilayotganini bahona qilib, bu bino-inşootlarni sotib yoki buzib yuboriş bor narsani yöq qiliş, mablağlarni havoga sovuriş demakdir.

Jamoatçilik fikriça, bölayotgan işlar onkologik bemorlarga zamonaviy tibbiyot markazi qurib beriş niqobi ostida şaharning markaziy nuqtalaridagi, metroga yaqin hududlarini qölga kiritişdan boşqasi emas. Ijtimoiy tarmoq faollari auksion savdosidan söng uçala şifoxona örnida köp qavatli uylar qurilişi boşlansa ajablanmasligini ta’kidlaşmoqda.

Sotuvga qöyilgan uçta şifoxonaning umumiy maydoni 17 gektar. Uçala obekt böyiça ham auksion bir kunda – 12 dekabrda ötkaziladi. Xalq bilan bemaslahat qabul qilinayotgan qarorlar muhokamalar ortidan qayta körib çiqiladimi, bunisini endi vaqt körsatadi.

Jamşid Niyozov, jurnalist