Baxmut uçun jang: Rossiya nega bu qadar öjarlik bilan şaharni egallaşga urinmoqda?

Iyul oyi boşida Rossiya armiyasi Severodonetsk va Lisiçanskni egalladi, ammo Baxmut ostonasida yuriş töxtatildi - bu yerdagi mudofaa liniyasi şu qadar kuçli bölib çiqdiki, artilleriya borasida jiddiy ustunlikka ega bölgan Rossiya armiyasi heç narsa qila olmay qoldi.

Hozirga kelib frontdagi vaziyat özgargan - Izyumdagi guruh (Rossiya qömondonligi rejasiga köra bu guruh Popasnaya tomondan yuriş qilgan Rossiya qismlari bilan birlaşişi nazarda tutilgandi) Xarkiv oblastidan çekindi va Svatovo - Kreminna böylab yangi mudofaa çiziğini taşkil etdi, ukrainlar sentabr oyida Xarkiv şahridan şarq va janubi-şarqdagi hududni tozalaşdi, endilikda Slovyansk va Kramatorskka töğridan töğri tahdid yöq. Ammo rossiyaliklarning Baxmutga hujumlari töxtamayapti, aksinça sönggi haftalarda hujumlar kuçaygan.

Rossiya manbalari RF armiyasining Baxmut yönalişidagi muvaffaqiyatlari haqida, xususan şahardan janubdagi bir qança qişloqlar egallangani haqida xabar qilişgan. Ayrim rossiyalik harbiy muxbirlar esa hatto front çiziği qulayotgani va ukrain guruhi tez orada qurşab olinişini xabar qilişgan.

Amerikadagi Uruşlarni tadqiq etiş instituti (ISW) tahlilçilari hisoblaşiça, Rossiya tomoni öz muvaffaqiyatlarini börttirib körsatmoqda - Baxmut qurşab olinişi muqarrarligini körsatuvçi alomatlar yöq.

ISW mutaxassislari yozişiça, hatto agar Rossiya qöşini Baxmutdan janubdagi aholi punktlarini egallab olgan bölsa ham, bu yutuqlar ukrainlarning quruqlik orqali aloqasida ahamiyatga ega bölgan Seversk va Konstantinovkaga tahdid sola olmaydi. Rossiya tomoni egallangani haqida aytayotgan pozitsiyalar esa Baxmut va uning ğarbi hamda şimolida joylaşgan yöldoş-qişloqlardagi mustahkamlangan pozitsiyalarga olib boradi.

Ammo Ukraina mudofaasi Baxmutdan janubda buzib ötilişini e’tiborsiz qoldirib bölmaydi. Ukraina qurolli kuçlari bu yerga yetarliça yirik miqdorda qöşimça kuçlar jönatmoqda.

Rossiya armiyasi nima uçun bu qadar qunt bilan Baxmutni egallaşga intilmoqda?

Rossiya harbiy-siyosiy maşinasining turli qavatlarida iştiyoq turliça bölişi mumkin. Siyosiy rahbariyat va propaganda vositalariga ijobiy axboriy kartina kerak. Rossiya qöşini ançadan buyon Ukraina frontida muvaffaqiyatga erişmadi, davomli mağlubiyatlar oldingi çiziqda ham, front ortida ham umidsizlik va hafsalasizlik keltirib çiqaradi. Baxmutning olinişi esa uruşni davom ettiriş tarafdorlarining jangovar ruhini kötarişi mumkin.

Rossiya harbiy qömondonligi uçun Baxmut strategik ahamiyatga ega. Şahar egallab olinsa Kreminnani qurşab turgan hamda Lisiçansk va Severodonetskka hujum qilişni rejalaştirayotgan Ukraina bölitnmalarining öng qanoti ta’minotiga xavf yuzaga keladi. Bundan taşqari, Baxmutning egallanişi Rossiya qöşiniga manyovrlar qiliş uçun yangi maydonni oçib berib, Ukraina tomonini kuçlarni yangi mudofaa liniyasi taşkil etiş uçun yönaltirişga majbur qiladi - qişki şaroitda esa bu oson vazifa emas.

Rossiya qömondonligi frontning uşbu uçastkasida taşabbusni saqlab qoliş istaşi va Ukraina qurolli kuçlariga frontning boşqa yönalişlariga - Zaporijjya oblasti janubi hamda Luhansk oblasti şimoliga jönatiş uçun böşagan kuçlarga ega bölişni istamasligi ham bor.

Baxmut hududidagi harbiy harakatlarda iştirok etayotgan ofitserlar va askarlar uçun şaharni egallaş istiqboli qandaydir oraliq natijani anglatadi, bu ular uçun janglar tugaşini bildirmasa ham, heç bölmaganda pauza berilişini bildiradi. Kimdir muvaffaqiyatli amaliyot uçun mansabi kötarilişi va front ortiga qaytib, qon, sovuq va axloqsizliklardan uzoqlaşişga umid qiladi. Kimdir guruh qayta şakllantirilişi va ta’til uçun ortga qaytişdan umid qilmoqda. Yana kimdir şartnoma muddati yakunlanişi yoki tibbiy sabablarga köra zaxiraga olinişi haqida öylamoqda.

Bularning bariga qöşimça ravişda ruslarning Baxmutni egallaş istagida oddiygina sabab ham bölişi mumkin - hatto vayron qilingan şaharda ham qişlaş okoplardagidan yaxşiroqdir.

Baxmut yönalişida harbiy harakatlar tabiati özgaradimi?

Rossiyaning 24 fevral kuni Ukrainaga bostirib kirişidan oldin raqiblar 2014 yilgi töqnaşuvlardan buyon şakllantirib kelingan kuçli istehkomlarga va Donbassdagi butun tutaşuv çiziği böylab işonçli ta’minot tizimiga ega edi. Ikki tomonda ham mudofaa ança yaxşi tayyorlangan va jangovar tajribaga ega bölinmalar tomonidan tutib turilardi.

Rossiya armiyasini ukrainlarning yaxşi himoyalangan istehkomlariga röparadan hujum qilib, köplab yöqotişlarga uçrayotgani uçun köp tanqid qilişadi.

«RFning Baxmutni egallaş uçun urinişlari şuni körsatadiki, rossiyalik harbiylar avvalgi kampaniyalardan heç qanday saboq çiqarmagan, avval ham öta muhim bölmagan maqsadlar uçun katta yöqotişlar berilgandi», deya yoziladi ISW hisobotida.

«Ruslarning Baxmutga röparadan bostirib kelişi, mening nazarimda, butkul jinnilik. Keça 25-30 nafar atrofidagi ruslar Baxmut ostonasida halok bölgani aks etgan video namoiş etildi. Ular Baxmutga kiriş joylarida örnaşib olişsa ham, ta’minot masalasi muammoligiça qoladi: ular okoplarda qandaydir mexanizatsiyalaşgan yordamsiz yotişadi», deb hisoblaydi Def Mon harbiy tahlilçisi.

Ammo Rossiya qöşinining Baxmut yönalişidagi harakatlaridagi özgarişlar baribir kuzatib boriladi.

Janglarda qatnaşayotgan ukrainalik harbiylarning aytib berişiça, Baxmut ostonasida rossiyaliklar kiçik guruhlar (masalan, 10 kişilik) bilan töxtovsiz hujumlar qiliş taktikasini qöllamoqda, şu bilan birga şturmçilar orasidagi yöqotişlar hajmi yuqoriligi Rossiya qömondonligini taşvişga solmayotgandek.

Xuddi şu vaqtda rossiyalik harbiy muxbirlar xabar qilişiça, Rossiya artilleriya ekipajlari nişon belgilanişidan öt oçişgaça bölgan vaqtni sezilarli darajada qisqartirişgan.

«Razvedkada işlayotgan guruhlar nişonlarning koordinatalarini töğridan töğri batareyaga yuboradi. Va artilleriya ikki daqiqa içida nişonga zarba beradi. Bunda korrektirovka (nişonni töğrilaş) onlayn rejimda bajariladi. Ya’ni, hisobotlardagi oraliq bosqiçlar şunçaki olib taşlangan. Albatta, avvalboşdan şunday bölişi kerak edi», deya yozadi harbiy muxbir Aleksandr Kots.

Rossiya armiyasi hamon artilleriya stvollari soni böyiça sezilarli ustunlikka ega bölib qolmoqda. Ukraina prezidenti ofisi rahbari maslahatçisi Aleksey Arestoviç Baxmut atrofida artilleriya böyiça farq Rossiya armiyasi foydasiga 9 ga 1 nisbatda ekanini aytgan. Şu vaqtgaça Ukraina qurolli kuçlari öq otiş va nişonni belgilaş aniqligi evaziga bu ustunlikni kamaytirişga muvaffaq böldi - bu köp jihatdan köp miqdorda uçuvçisiz uçiş apparatlari razvedka uçun samarali  qöllangani tufaylidir.

Rossiya armiyasida uruşning boşidan beri dronlar bilan boğliq muammolar bor edi. Ammo Baxmut atrofida Prigojinning «Vagner» xususiy harbiy kampaniyasi faol harakat qilmoqda, uning tarkibi Rossiya koloniyalaridagi mahbuslar bilan töldirilgan. Bunday yomon tahsil körgan askarlar katta ehtimol bilan Ukraina qurolli kuçlarining öq otiş joylarini foş etiş uçun ayovsiz qurbon qilinadi - şundan keyin bu nuqtalar artilleriyadan öqqa tutiladi.

Agar çindan şunday bölsa, Ukraina armiyasi taktikani özgartirişi kerak böladi.