Saraton xavfi bor
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotiga ko‘ra, qayta ishlangan go‘sht mahsulotlari va qizil go‘sht iste’moli saraton xavfini oshiradi.
JSST bu ma’lumotni Saratonni tadqiq qilish xalqaro agentligi o‘tkazgan tadqiqot asosida 2015 yildayoq e’lon qilgan. Tadqiqotda 10 ta davlatdan 22 ekspert o‘rganish olib borgan. O‘rganish natijasiga ko‘ra, qizil go‘sht va qayta ishlangan go‘sht mahsulotlari saratonga moyillikni oshiradi, deb topilgan.
Qizil go‘sht, asosan, yo‘g‘on ichak saratoniga sabab bo‘ladi, bundan tashqari, oshqozon osti bezi va prostata saratoniga ham sabab bo‘lishi mumkin. Lekin «aynan shunday» deyish uchun tadqiqot to‘laligicha dalil to‘play olmagan. Shuning uchun qizil go‘sht saratonga sabab bo‘lishi ehtimoli bor, degan xulosaga keladi.
Qayta ishlangan go‘sht mahsulotlarining esa yo‘g‘on ichak saratoniga sabab bo‘lish xavfi yuqori va tadqiqot buni isbotlash uchun yetarlicha dalil to‘play olgan.
Qizil go‘sht — barcha sut emizuvchilar: mol, qo‘y, echki, ot kabi hayvon go‘shtlari.
Qayta ishlangan go‘sht mahsulotlari esa ta’mni yaxshilash uchun tuzlash, turli fermentlar qo‘shish va boshqa usullar bilan ishlov berilgan go‘shtdir. Bular — kolbasa, sosiska, dudlangan, konservalangan go‘shtlar, tarkibi go‘shtdan iborat ta’m beruvchi ziravorlar va souslar.
Xavf qanchalik?
Ekspertlar xulosasiga ko‘ra, qayta ishlangan go‘shtni kuniga 50 g porsiyada iste’mol qilish yo‘g‘on ichak saratoni xavfini 18 foizga oshiradi. Garchi qayta ishlangan go‘sht sabab saraton kelib chiqish xavfi har bir inson uchun individual olganda juda yuqori bo‘lmasa ham, lekin uning iste’moli oshishi bilan xavf ham oshadi. Qolaversa, bunday mahsulotlarni ommaviy tarzda ko‘p iste’mol qilish global salomatlik indeksiga ham salbiy ta’sir qiladi.
