Bolani ona suti bilan boqish beqiyos darajada foydali va uning ahamiyatini boshqa narsa bilan solishtirish qiyin. Ona suti bolaning to‘la potensialda rivojlanishini, immuniteti mustahkam bo‘lishi, kerakli vitaminlarni olishini ta’minlaydi. Uni keyinchalik turli infeksiyalarga chalinishdan, ortiqcha vazn va surunkali kasalliklarga duchor bo‘lishdan himoya qiladi.
Biroq, afsuski, bugun har ikki chaqaloqdan faqat biriga tug‘ilganining ilk soatida ko‘krak tutiladi, dunyo bo‘yicha chaqaloqlarning yarmidan kamrog‘igina to 6 oylikkacha to‘liq ona suti bilan oziqlanadi. Vaholanki, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tavsiyasiga ko‘ra, bolani 6 oylikkacha faqat ona suti bilan oziqlantirish lozim.
JSST ona suti bilan oziqlantirish bo‘yicha Lancet jurnali tayyorlagan tadqiqotni e’lon qildi. Tadqiqotda aytilishicha, sog‘liqni saqlash va ijtimoiy himoya tizimi onalarning chaqaloqlarni emizishini ko‘proq qo‘llab-quvvatlashi kerak. Buning uchun esa yetarli miqdorda haq to‘lanadigan onalik ta’tili kafolatlanishi kerak. Ayni paytda dunyo bo‘yicha 650 mln ayol onalik himoyasiga ega emas.
Bundan tashqari, sun’iy sut va bolalarni oziqlantirish mahsulotlari ishlab chiqarish sanoatining noto‘g‘ri marketing siyosati ota-onalarning chaqaloq katta qilishda tushunmovchilik va qiyinchiliklarga duch kelishiga sabab bo‘lmoqda.
Ilmiy asoslanmagan da’volar
1970 yillarda Nestle kompaniyasining past va o‘rta daromadli davlatlardagi qo‘shimcha sut mahsuloti marketingini tadqiq qilish asosida tayyorlangan “Chaqaloq qotili” (“The Baby Killer”) hisoboti e’lon qilinadi. Va shu asosida Jahon sog‘liqni saqlash assambleyasi 1981 yildan boshlab ona suti o‘rnini bosuvchi mahsulotlarni sotish bo‘yicha xalqaro kodeksni va keyinroq bir qancha rezolyutsiyalarni ishlab chiqdi. Lekin bu mahsulotlar marketingi to‘xtovsiz davom etmoqda. Shu marketing sabab ko‘krak suti o‘rnini bosuvchi mahsulotlarning sotuvi yiliga 55 mlrd dollarni tashkil qiladi.
Lancet tadqiqoti qo‘shimcha sut ishlab chiqaruvchi kompaniyalar bolaning normal xatti-harakati bilan bog‘liq holatlardan marketing yo‘lida ayyorona foydalanishayotganini qayd etadi. Masalan, sanoat suti boladagi bezovtalik va yig‘lashlarni kamaytirishini, koliklarda (chaqaloqning bezovtalanib kuchli yig‘lashi) yordam berishi, uzoq muddatli tungi uyquni ta’minlashini ta’kidlashadi. Lekin onalar to‘g‘ri qo‘llab-quvvatlansa, emizish orqali bu muammolardan bolajonlarni xalos qilish mumkin.
