Tadqiqot: O‘zbekistonliklar salomatligi borasida eng ko‘p saraton va yurak xurujidan xavfsiraydi

20 sentabr kuni O‘zbekistonda keng ko‘lamli Health Report 2023 tadqiqotining natijalari taqdim etildi. Bu haqda Milliy matbuot markazida o‘tkazilgan matbuot anjumanida qatnashgan Kun.uz muxbiri ma’lum qildi.

Co‘nggi 10 yil ichida ilk marotaba Yevropaning 14 davlati va qo‘shni Qozog‘iston qatorida mamlakatimiz 2022 yildan boshlab hisobotga kiritilgan ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan tadqiqot ishtirokchisiga aylandi. O‘n yildan ortiq vaqt davomida Xalqaro farmatsevtika kompaniyasi tomonidan tayyorlanadigan Health Report Yevropada sog‘liqni saqlash masalalari bo‘yicha eng nufuzli tadqiqot hisoblanadi.

2023 yilda Xalqaro farmatsevtika kompaniyasi sog‘liqni saqlash masalalari bo‘yicha xalqaro jamoatchilik fikri so‘rovini o‘tkazdi. O‘zbekistonda kompaniyaning tadqiqotdagi hamkori “Ijtimoiy fikr” Respublika jamoatchilik fikrini o‘rganish markazi bo‘lib, markaz telefon yordamida o‘tkazilgan so‘rovnoma orqali ma’lumotlar yig‘di. Har bir mamlakatda 2000ga yaqin odam so‘rovnomada qatnashdi. Jami 18 yoshdan 99 yosh oralig‘ida bo‘lgan 32 013 respondent tadqiqotda ishtirok etdi. Masalan, so‘rovnomada qatnashgan O‘zbekiston aholisining 24 foizi shifokorlarga tez-tez tashrif buyurishini, 22 foizi ko‘proq profilaktik tibbiy ko‘rikdan o‘tgani, 21 foizi esa sog‘lom oziq-ovqatlar iste’mol qila boshlaganini aytgan.

“Joriy yilda Health Report O‘zbekiston Respublikasini qamrab olganidan xursandmiz, sababi ushbu tadqiqot O‘zbekiston fuqarolari o‘z sog‘lig‘i haqida qanday fikrda ekani, ularni qanday salomatlik bilan bog‘liq muammolar ko‘proq tashvishga solayotgani, Sog‘liqni saqlash vazirligidan nimani kutishlari, tizimda nimani o‘zgartirish va yaxshilashni istashlari, shuningdek, mamlakatda sog‘liqni saqlash va tibbiyotning rivojlanish tendensiyalari xalqaro standartlarga qanchalik mos kelishi haqidagi eng dolzarb ma’lumotlarni taqdim etadi. Health Report 2023 inson xulq-atvori, farmatsevtika va salomatlik savodxonligi hamda sog‘liqni saqlash tendensiyalari to‘g‘risida yanada chuqurroq tushunishga yordam beruvchi ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi. Xalqaro farmatsevtika kompaniyasiga esa yig‘ilgan ma’lumotlar bemorlar va tibbiyot xodimlarining kutayotgan ehtiyojlariga yanada yaxshiroq javob berishga yordam beradi, ya’ni biz bu bilan ishonchli hamkor sifatida odamlar salomatligiga g‘amxo‘rlik qilishdek asosiy vazifamizni to‘liq bajara olamiz”, deydi Xalqaro farmatsevtika kompaniyasining Yevrosiyo mintaqasidagi Vitse-prezidenti Arminas Matsevichus.

Tadbir davomida jurnalistlarga Health Report tadqiqotining asosiy natijalari: so‘nggi 12 oy davomida O‘zbekiston fuqarolari hamda yevropaliklarning turmush tarzi qay darajada o‘zgargani haqida ma’lumot berildi. Shuningdek, ular o‘z psixologik salomatligini qanday baholashi, qaysi kasalliklarni ular eng xavfli, deb hisoblashi, kasalliklarning oldini olish uchun qanday choralar ko‘rishayotgani, sog‘liqni saqlash xizmatlaridan qoniqish ko‘rsatkichlari taqdim etildi.

Yevropa davlatlari, Qozog‘iston va o‘zbekistonlik respondentlarning taxminan har ikkitadan bittasi (45 foiz) saraton xavfini birinchi o‘ringa qo‘yadi. Ularning 79 foizi esa saratonni eng ko‘p xavotirlantiradigan 3 ta kasallik qatoriga kiritgan. Masalan, o‘zbekistonliklarning 20 foizi ushbu kasallikka chalinishdan qo‘rqadi.

Shuningdek, garchi dunyoda har oltinchi o‘limga sabab bo‘lsa ham, atigi 16 foiz o‘zbekistonliklar asosiy qo‘rquv sifatida yurak xurujini ko‘rsatgan. 

Qolaversa, atigi 8 foiz o‘zbekistonlik respondentlar insultni boshdan kechirishdan tashvishlanishini bildirgan. Qo‘shni Qozog‘istonda esa bu kasallikdan qo‘rqadiganlar 22 foizni tashkil qiladi.

Alomatlari deyarli har qanday yoshda paydo bo‘lishi mumkin bo‘lgan Demans, Alsgeymer va Parkinson kabi yosh bilan bog‘liq kasalliklar qo‘rquv shkalasi bo‘yicha ancha pastda turibdi. Masalan, Yevropada o‘rtacha 9 foiz, Qozog‘istonda 6 foiz va O‘zbekistonda esa 11 foiz odamlar Alsgeymer kasalligidan ko‘proq qo‘rqishadi. Italiyada bu ko‘rsatkich 13 foiz, Fransiyada 14 foiz va Ispaniyada 16 foizni tashkil qilgan.