G‘aroyib maskanlar: AQShdagi bitta uydan iborat shaharcha qanday paydo bo‘lgan? (Foto)

Ikkinchi bino 6-qavatli “Baker Bilding” (Buckner Building) binosi bo‘lib, u 1953 yilda qurib bitkazilgan. Har ikki bino ham AQSh armiyasining Muhandislik korpusi uchun qurilgan bo‘lib, “Begich minorasi”ga shtab rahbariyati, komandirlar va zobitlar, “Baker Bilding”ga esa oddiy askarlar joylashtirilgan.

“Begich minorasi” 14 qavatli bo‘lib, unda 150 ta ikki va uchta yotoqxonasi bo‘lgan uylar bor edi.

1964 yilda Uitter joylashgan hududda dengizda kuchi 9,2 magnituda bo‘lgan kuchli zilzila sodir bo‘ladi. Oqibatda kuchli to‘lqinlar paydo bo‘lib, portdagi barcha qurilmalarni buzib yuboradi. Biroq ikkita ko‘p qavatli binoga ham zarar yetmaydi.

“Sovuq urush” davrida Uitterda asosan harbiylar yashagan. 1964 sodir bo‘lgan zilziladan so‘ng AQSh Mudofaa vazirligi shaharchadan harbiylar olib ketishga qaror qiladi. U yerda harbiylar bilan birga yashagan oddiy odamlarning aksariyati harbiy bazadan ketishni xohlashmaydi.

Qolishni xohlagan odamlar 14 qavatli uyga joylashadi. “Baker Bilding” esa bo‘sh qoladi.

O‘sha paytlarda Uitterda 1000 kishi yashashi uchun jami o‘nta ko‘p qavatli bino qurilishi rejalashtirilgandi. Biroq hatto “Baker Bilding” ham bo‘sh qolgandan so‘ng bu reja bekor qilinadi.

1969 yilda Uitter shahar maqomini oladi va unga mer tayinlanadi. Politsiya, tibbiy tez yordam kabi xizmatlar yo‘lga qo‘yiladi.

Bitta uydan iborat shahar

Hozir Uitter shahridagi deyarli barcha odam faqat 14 qavatli uyda yashaydi. Unda jami 196 ta kvartira joylashgan.

Bundan tashqari, ko‘p qavatli uyda savdo do‘koni, kafe, mehmonxona, sportzal, pochta va politsiya bo‘limi, shahar administratsiyasi, shifoxona, bog‘cha va yana bir qancha tashkilotlar joylashgan. Ko‘p qavatli uyda hatto ixcham konsert zali va bolalar uchun sport maydonchasi ham bor.

Shahar maktabi ko‘p qavatli uyning yonidagi alohida binoda joylashgan. Biroq unga borish uchun 14 qavatli uydan chiqish shart emas. Maktab va ko‘p qavatli uyni bog‘laydigan yerosti yo‘lagi qurilgan. Bolalar binodan chiqmay yerosti yo‘li orqali maktabga boraverishadi.

“Begich minorasi” 14 qavat bo‘lsa ham, u yerda 15-qavat ham bor. Bunga sabab – binoda 13-qavat yo‘q va shahar aholisini qavatlarni raqamlashtirishda uni tashlab ketgan.

Eng yuqori qavatda joylashgan mehmonxonada hatto hashamatli prezident xonasi ham bor. Ayrim sayyohlar aynan shu xonada yashab ketish uchun ham Uitterga kelishadi.

Bu xonada bir paytlar AQShning 34-prezidenti Duayt Eyzenxauer tunab qolgan. O‘shanda Alyaskaga safar qilgan prezident Uitterga harbiylar bilan uchrashish uchun borgan va bir kecha mehmonxonada tunab qolgan edi.

2015 yilda AQSh federal hukumati Uitter shahar administratsiyasiga 14 qavatli uyni ta’mirlash uchun 3 mln dollar ajratadi. Shundan so‘ng ko‘p qavatli uydagi isitish tizimi yangilanadi va metall quvurlar polipropilen quvurlarga almashtiriladi.

Shuningdek, binoning tashqi va ichki tomoni bo‘yaladi. Chiroqlar kam energiya sarflovchi lampalarga almashtiriladi. Turli jihozlar yangilanadi.

Avvallari 14-qavatli uyda harbiylar yashagani bilinib turgan bo‘lsa, ta’mirdan keyin binoning tashqi va ichki tomoni o‘zgarib, tamomila boshqacha ko‘rinish oladi.

Uitter bugun

So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, bugun Uitterda 250 nafardan oshiq odam yashaydi. Shahar aholisi sayyohlarga xizmat ko‘rsatish va asosan baliqchilik bilan shug‘ullanadi. Shu sababli Uitterda mashinalardan ko‘ra qayiqlar ko‘proq.

AQShning boshqa joylaridan dengiz orqali Uitter yaqinidagi portga yetib kelgan odamlar shaharga borish uchun 4 100 metrli tunneldan o‘tishlari kerak. Bu tunnel tunda soat 22:30 dan boshlab ertalabgacha yopib qo‘yiladi. Belgilangan vaqtdan kech qolganlar mashinada tunashiga to‘g‘ri keladi. Tunneldan o‘tish pulli bo‘lib, bir marta o‘tish uchun 13 dollar to‘lash kerak.

Uitter – sayyohlarning sevimli maskani. Bu yerga Tinch okeani bo‘ylab sayohatga chiqqan kruiz laynerlari tez-tez kelib turadi. Ayniqsa, havo biroz issiq bo‘ladigan yoz faslida bu shaharni ko‘rish uchun ko‘pchilik keladi. Uitterning atrofi o‘rmon bilan qoplangani uchun bu yerda turli yovvoyi hayvonlarni ko‘chada ham uchratib qolish mumkin. Sayyohlar suvda sayr qilish bilan birga, o‘rmonni ham aylanish imkoniyatiga ega bo‘lishadi. Shahardagi mehmonxonada oddiy xonalar 100 dollar atrofida.

Uitterdan 100 kilometr uzoqlikdagi Shahzoda Uilyam ko‘rfazida bukri kitlar keladigan joy bor. Har yil yozda ko‘plab sayyohlar o‘sha yoqqa borib kitlarni tomosha qilish uchun ham Uitterga keladi.

Yoz faslida Uitterda quyosh 22 soat davomida ko‘rinib turadi. Ana shu ham shaharga sayyohlarni jalb qiladi.

G‘ayrat Yo‘ldosh tayyorladi.