«Nega doim Ukraina yon berishi kerak?» Kuleba Rossiya qachon muzokaralarda ishtirok etishi mumkinligi haqida gapirdi

TIV rahbari 2014 yildan 2022 yilga qadar bo‘lgan davrda Ukraina Rossiya bilan turli formatlarda muzokaralarning qariyb 200 ga raundini o‘tkazgani, ammo «hech narsa yordam bermagani»ni eslatgan. «O‘ylaymanki, Rossiya propagandasining eng katta muvaffaqiyatlaridan biri shundaki, u odamlar Ukraina qanday masalalarda yon berishi kerakligini muhokama qilishiga erisha oladi», — degan Kuleba. U odamlar hech qachon urush to‘xtatilishi uchun Rossiya qanday masalalarda yon berishi kerakligini muhokama qilmasligini ta’kidladi.

«Biz yon berishlar haqidagi bunday gaplarni davom ettirishmiz [RF TIV rahbari Sergey] Lavrov barchaga gapirib yurishni xush ko‘radigan tarixga — aslida hech qachon bo‘lmagan Istanbul kelishuvlari haqidagi gaplarga o‘tishimiz mumkin. Biz o‘zimizga berishimiz kerak bo‘lgan savol shuki, — biz nima uchun doim gapni Ukraina yon berishi kerakligidan boshlaymiz? Biz bunday fikrlash yo‘nalishini qat’iyan rad etamiz. Biz yetarlicha qurbonlik berdik, biz yetarlicha jang qildik va yana nimani qurbon qilishimiz mumkinligi haqidagi gaplardan ko‘ra ko‘proq hurmatga loyiqmiz», degan u.

Kulebaning so‘zlariga ko‘ra, odamlar «Ukraina qo‘llab-quvvatlovga nega noloyiq ekanini izohlash uchun eng aql bovar qilmaydigan argumentlarni o‘ylab topadi». Ammo, uning fikricha, Ukrainaning urushdagi mag‘lubiyati «domino effektini keltirib chiqaradi» va g‘arb davlatlari uchun tahdid tug‘diradi — ayniqsa, Rossiya qurollar ishlab chiqarishda ancha samaraliroq ekanini ko‘rsatayotgani inobatga olinsa. «Urushning ikki yili davomida Rossiya qurol ishlab chiqarishda butun g‘arbiy alyansga qaraganda samaraliroq bo‘ldi. Bu yomon belgi. Agar biz o‘zimiz bilgan dunyoni himoya qilishga jiddiy qarasak, vaziyat o‘zgarishi kerak», — degan Kuleba.

Uning so‘zlariga ko‘ra, Ukraina uchun eng katta xavfni rossiyaliklarning mamlakat energetika tizimini vayron etayotgan ballistik raketalari tug‘dirmoqda. Kulebaning baholariga ko‘ra, Rossiya zarbalari Ukraina energiya tizimining yarmini ishdan chiqargan. «Aytishim mumkinki, agar boshqa mamlakat energetikasi bunday ko‘lamda vayron qilinganida, u Ukrainadan yomonroq holatga tushgan bo‘lardi. Biz bardosh beryapmiz, chunki ko‘p narsani o‘rgandik. Biz chidamlimiz; biz o‘rtaga nimalar tikilganini bilamiz. Ammo tomoshabinlaringizga tushunarliroq bo‘lishi uchun aytaman: energetika tizimimizning yarmi shikastlangan, biz hali mamlakatni boshqarishimiz, harbiy harakatlar olib borishimiz va butun dunyodan yordam olishimiz kerak». 

U Yevropa mamlakatlari AQShdan havo hujumidan mudofaa tizimlarini yetkazib berishni talab qilishi mumkinligini ta’kidlagan. «Havo hujumidan mudofaa tizimlari — iqtisodiyotimiz uchun ham, shaharlarimiz va tinch aholimiz hayoti uchun ham juda kerak narsa», — deydi Kuleba. U Bryussel va Vashington Ukrainaga yordam berish uchun hamkorlik qilishi mumkin bo‘lgan masala sifatida Rossiyaning muzlatilgan aktivlaridan foydalanishni keltirgan.

Umuman olganda, ittifoqchilar uni javobgarlikka torta olmagani uchungina Rossiya bilan munosabatlarda «kelishish» siyosati yuritmasligi kerak, deya qayd etadi Kuleba. «Biror davlatga „ularni jinoyati uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olishga majburlab bo‘lmaydi, ularni o‘zgartirish imkonsiz, kelinglar, buning o‘rniga ularning jinoyati qurbonini o‘zgartirishga harakat qilamiz“ degan nuqtayi nazardan yondashsak, — bu tajovuzkorni tinchlantirish deyiladi. Agar kimdir turli tashqi siyosat konsepsiyalari va tinchlik sa’y-harakatlari niqobi ostida shunday siyosat yuritmoqchi bo‘lsa, biz tarixdan bilamizki, bu yanada kattaroq urushga olib keladi», — degan Ukraina TIV rahbari.