“G‘arbning geosiyosiy ochko‘zligi kelishmovchiliklar bosh sababi” – Putinning “Valday”dagi chiqishi

Putin nutqida sovuq urush davriga ham to‘xtalib, AQShning o‘sha vaqtdagi prezidentlari buni noto‘g‘ri talqin qilgani, o‘z manfaatlarini ko‘zlagan holda dunyoni o‘zgartira boshlaganini gapirdi. Rossiya prezidenti G‘arbni uyatsiz va misli ko‘rilmagan darajada geosiyosiy ochko‘z davlatlar, dedi. 

“G‘arbning uyatsiz va misli ko‘rilmagan geosiyosiy ochko‘zligi bu – bizning tarixiy qarama-qarshiliklarimiz asl sababidir. Yugoslaviya, Iroq, Liviya va bugungi kunda Ukraina ham, bundan tashqari Yaqin Sharq fojiasini ham aytish mumkin. G‘arbning o‘zi ikkiyuzlamachilik bilan Ikkinchi jahon urushidan keyin insoniyat erishgan narsalar xavf ostida ekaniga ishontirishga urinmoqda. Lekin tahdid ostida butunlay boshqa narsa, sovet ittifoqi parchalangandan keyin 20-asr oxiriga kelib G‘arb monopoliyasi tahdid sola boshladi. Lekin bir narsani aytmoqchiman, tarixdan bilganimizdek, monopoliyalar, albatta, tugaydi, bu monopolistlarning o‘ziga ham zarar. Sportda bo‘lgani kabi ushlab turish uchun o‘ynash – doim mag‘lubiyatga olib keladi”, - Rossiya prezidenti.

Putinning tanqidlaridan BMT ham quruq qolmadi. Prezident «veto» tamoyilini asosiy o‘yinchilar manfaatlari himoyachisi dedi. 

“Xo‘sh, «veto» huquqi? Bu nima, «veto» huquqi nega yaratilgan o‘zi? Xalqaro maydonda asosiy o‘yinchilarga yoqmaydigan, ularning manfaatlariga to‘g‘ri kelmaydigan qarorlar qabul qilinmasligi uchunmi? Bu yaxshimi yoki yomon? Qarorlarni qabul qilishda tomonlardan biri to‘sqinlik qilishi bu yomon. Lekin kimgadir mos kelmaydigan qarorlarning o‘tmasligi yaxshi ham. Bu norma shunda nimani isbotlaydi? Muzokara xonasiga boring va gaplashib oling, ma’no shu xolos”, - Vladimir Putin. 

Sessiyada so‘zga chiqqan Putin naqd 1 soat tik oyoqda turib, tinimsiz gapirdi. So‘ngra davra muhokamasi boshlandi. Zaldagilar prezidentga savollar berdi, dastlabki savol sun’iy intellekt xususida. Prezidentga ko‘ra, sun’iy intellekt bu iqtisodiyot rivojining eng muhim elementlaridan. Keyingi savollar texnologiya va ekologiya xususida bo‘ldi. Moderator Lukyanov Putindan Trampning saylangani, umuman olganda AQShdagi prezidentlar bilan ishlash qanday bo‘lishi xususida so‘radi. Putinga ko‘ra, u ishlagan AQSh prezidentlarining hammasi bir-biridan qiziq odamlar bo‘lgan. 

“Bilasizmi, ularning hammasi qiziq odamlar. Dunyoning yetakchi davlatlaridan birida hokimiyat cho‘qqisiga chiqqan odam mutlaqo ahamiyatsiz, qiziq bo‘lmagan inson bo‘lishi mumkin emas. Xo‘sh, nima bo‘ldi? Gap shundaki, AQShning ichki siyosiy madaniyati shunday – ichkarida siyosiy kurash tobora keskinlashib bormoqda. Hozir davlat rahbarining muxoliflari qandaydir yo‘l bilan bo‘g‘ib qo‘yish uchun har xil usullardan foydalanmoqda. Bunda asosan siyosiy bo‘lmagan vositalar qo‘llanyapti. Esingizda bo‘lsa, Bushga ko‘p axboriy hujumlar bo‘lgandi, u juda savodsiz, aqlsiz, nodon, degan. Aslida hammasi yolg‘on. Bizda u bilan juda ko‘p qarama-qarshiliklar bor edi. Menimcha, Rossiyaga bo‘lgan munosabat oxir-oqibat ular tomonidan qilingan ishlar yashirin aralashuvlar bor degan xulosani bergandi. Ammo shaxsiy nuqtai nazardan kelib chiqib aytaman, Bush Texasda gubernator bo‘lgan. Texas murakkab shtat, ulkan, lekin u muvaffaqiyatli boshqargan. Men Bush bilan gaplashdim, ishontirib ayta olamanki, shu zalda o‘tirgan biror kimdan kam emasdi. Shaxsan uning uyida tunab qolganman, ota-onasi bilan ham uchrashdim, ikkalasi ham uning uyida edi. O‘sha paytda u prezident emasdi, sobiq prezident edi. U menga samimiy aytdi, biz Moskvadagi olimpiya o‘yinlariga to‘sqinlik qila boshladik, keyin Rossiya bizdagi olimpiada o‘yinlariga to‘sqinlik qila boshladi. Bu bemanilik edi, dedi. Va mana shu ishlar bugun ham davom etmoqda. Xalqaro olimpiya qo‘mitasi bugun sirk artistlariga aylandi. Ular olimpiya harakatini o‘z qo‘llari bilan yo‘q qilmoqda. Tramp borasida gapirsam, unga o‘zingiz xohlagan tarzda munosabatda bo‘lishingiz mumkin. Uning suiqasd paytidagi harakati menda taassurot qoldirdi. U jasur odam bo‘lib chiqdi. Inson aslida o‘zini g‘ayrioddiy sharoitlarda ko‘rsatadi, Tramp jasur bo‘lib chiqdi. Birinchi prezidentligi xususida esa bilmadim, menda uni har tomondan ta’qib qilishgan  va erkin harakatiga ruxsat berilmagan degan qarash bor. U chapga, o‘ngga qadam tashlashdan, ortiqcha so‘z aytishdan ham qo‘rqardi”, - Vladimir Putin.

So‘zi davomida Putin Trampni saylovdagi g‘alabasi bilan tabrikladi, Amerika xalqi ishongan har qanday davlat rahbari bilan hamkorlik qilishini bildirdi. Rossiya prezidenti shuningdek, AQSh Yevropa ustidan nazoratni ushlab turishini, bu esa oxir-oqibat buyruqbozlik zanjiri zaiflashishiga olib kelishini ham aytdi. Yevropa davlatlarining ko‘pi o‘z manfaatlarini unutib, AQShga foyda keltiruvchi ishlarni qilyapti. Ukraina urushi Vashingtonga Yevropa davlatlari uchun yetakchilik rolini kuchaytirish imkonini berdi, deydi u. 

Yadro qurollari siyosati bo‘yicha gapirar ekan, buni nazoratga olish oxirgi 20-30 yilgiga qaraganda murakkablashganini aytdi. Qariyb 4 soat davom etgan muhokamada Putin bundan tashqari Rossiya dollarga qarshi kurashmayotgani, kurashmasligini, biroq zamon talablari yangi vositalar yaratishga majburlayotganini, Parij olimpiadasida dindorlarning his-tuyg‘ulari haqorat qilinganini, chegaralar hisobga olinmagani, Shimoliy Koreya bilan qo‘shma harbiy mashg‘ulotlar o‘tkazilishi mumkinligini ham qo‘shimcha qilib ketdi.