Köza kunda emas, kunida sinadi. Boğçalar bolalar hayoti bilan öynaşmoqda

Xodimlar tomonidan holat bartaraf etilib, maşina kuzatuv ostida boğçaga qaytarilgan. Haydovçiga nisbatan çora körilgan. Şuningdek, holat yuzasidan viloyat Maktab va maktabgaça ta’lim boşqarmasiga taqdimnoma kiritilgan.

Oğzaki kelişuv

Hududlarda bolalarni boğçaga taşiş ota-ona va Damas’çilar örtasida asosan oğzaki kelişuv bilan amalga oşiriladi. Ota-ona bolasi uçun kunlik yoki oylik yöl haqi tölaydi, haydovçi xizmat körsatadi.

Ammo haydovçi berilayotgan yöl puli “qoplamasligi” ortidan bolalarni imkon qadar bir reysda boğçaga taşib borişga urinadi. Albatta, bunga ota-ona ham qarşi emas. Çunki agar bolasini örindiq soni böyiça taşişni talab qilişsa haydovçi narxni kötarişi mumkin.

Damas’ga belgilangan örindiqdan köp yölovçi mindirib ketilayotgani aniqlansa, haydovçiga nisbatan transport vositasida odam taşiş qoidalarini buzganligi uçun ma’muriy bayonnoma rasmiylaştiriladi. MJtKning 128-8-moddasiga köra, bunday qoidabuzarlik uçun 750 ming söm (BHMning 2 baravari) jarima qöllanadi.

Mas’uliyat kimda?

Köza kunda emas, kunida sinadi, degan gap bor. Yöllarda qonli YTHlar kamaymayotgan bir davrda bolalar hayoti bu şaklda xavf ostiga qöyilişi xavotirlarni oşiradi.

Aslida bunday holatlarda asosiy mas’uliyat maktabgaça ta’lim taşkilotlarida. Çunki boğçalarda bolalarni berib yuborişda belgilangan talab qoidalari buzilmoqda.

Maktabgaça ta’lim va Soğliqni saqlaş vazirliklarining 2018 yil 30 apreldagi qarori bilan “Maktabgaça ta’lim taşkilotlarida bolalarning hayoti va soğliğini muhofaza qilişni taşkil etiş tartibi töğrisida”gi nizom tasdiqlangan.

Bu nizomda bolani boğçaga olib keliş va olib ketiş mumkin bölgan şaxslar toifasi belgilangan: bular bolaning ota-onasi, ularning örnini bosuvçi şaxs, ota-onaning voyaga yetgan farzandlari, bobosi, buvisi yoki tegişli tartibda rasmiylaştirilgan vakil uni şaxsan guruh tarbiyaçisiga topşirişi lozim. Maktabgaça ta’lim taşkilotidan olib ketişda esa guruh tarbiyaçisi bolani ayni şu şaxslardan biriga berib yuborişi mumkin.

Kuzatilayotgan holatlarda esa guruh tarbiyaçilari bu talablarni buzgan holda bolalarni Damas’ga mindirib yubormoqda. Ham vaqtini, ham xarajatini tejaş niyatida bölgan haydovçi esa 20-30 nafar bolaning hayotini xavfga qöymoqda.

Yeçimi bormi?

Yuqorida aytganimizdek, toki bolasini önlab bolalar ortilgan Damas’ga çiqarib yuboriş kamharajat xizmat ekan, mas’uliyatni ota-onadan talab qiliş xato. Içki işlar organlari esa faqat holat aniqlangandagina çora köriş bilan çeklanadi, xolos.

Muammoga uzil kesil barham berişning yagona va oson yöli bor: boğçalarda yuqorida aytilgan nizom talablariga qatiy rioya etilişini ta’minlaş kerak. Amalga oşiriş mexanizmi nizomda aniq va sodda qilib yozib qöyilibdi. Bu esa bevosita Maktabgaça va maktab ta’limi vazirligi va uning joylardagi tuzilmalari vazifasi.

Demak, vazirlik mas’ullari içi bolaga töla Damas yölda biror köngilsizlikka duç kelmasidan oldin işga kirişişi zarur.

Ruslan Saburov,
Kun.uz