Fudan universiteti va Şanxay an’anaviy Xitoy tibbiyoti universiteti olimlari Parkinson kasalligi va şunga öxşaş miya kasalliklarini erta aniqlaş imkonini beruvçi tibbiy diagnostika uçun yangi moddalarni işlab çiqdi. Iş Genomic Psychiatry jurnalida çop etildi.
Parkinson kasalligi miyaga ta’sir qiladigan jiddiy kasallikdir. Uning sabablaridan biri maxsus oqsil — α-sinukleinning töplanişi deb hisoblanadi. Ilgari, uni faqat odamning ölimidan keyin aniqlaş mumkin edi, bu erta taşxis qöyiş va samarali davolanişga tösqinlik qildi.
Endi olimlar tanaga yuboriladigan va PET skanerlaş (pozitron emissiya tomografiyasi) yordamida nazorat qilinadigan maxsus moddalarni yaratdilar. Ular töğridan töğri tirik miyada zararli oqsil töplanişini «körsatiş»ga yordam beradi.
«Bu haqiqiy yutuq. Bu biz bemor tirikligida kasallik bilan boğliq özgarişlarni birinçi marta körişimiz», dedi Huaşan kasalxonasidan doktor Fang Xie.
Bunday moddalardan biri, [18F]C05-05 allaqaçon Parkinson kasalligi va demensiya belgilari bölgan bemorlarda muvaffaqiyatli sinovdan ötkazilgan. U miyaning uşbu kasalliklardan eng köp ta’sirlangan joylarida töplanişning köpayişini körsatdi. Bundan taşqari, töplaniş darajasi bemorlardagi simptomlarning oğirligiga töğri keldi.
Boşqa bir modda, [18F]ACI-12589, boşqa kasallikni, köp tizimli atrofiyani taşxislaşda özini yaxşi tomondan körsatdi. Bu uni boşqa şunga öxşaş kasalliklardan ajratişga yordam berdi.
«Agar biz kasallikni qaytarib bölmaydigan özgarişlar röy bermasdan oldin aniqlay olsak, bu millionlab odamlarning taqdirini özgartiradi», dedi tadqiqotning yetakçi muallifi doktor Infan Xe.
