Har bir yirik biznes imperiyasining ortida bitta katta orzu turadi. Ammo o‘sha orzu ko‘pincha oddiy, hatto kichik ko‘rinadigan g‘oyadan boshlanadi. Starbucks bugun dunyoning eng mashhur va eng katta qahvaxona tarmog‘i sifatida tanilgan bo‘lsa, uning boshlanishi 1970 yillar Sietl shahridagi bitta kichik do‘kondan boshlangan edi.
Bu g‘oyani yirik global brendga aylantirgan shaxs esa Govard Shuls bo‘ldi. U o‘z tasavvurida mavjud bo‘lmagan yangi turdagi “uchinchi makon” yaratdi — odamlar ish va uy o‘rtasida to‘xtab, dam olib, suhbat qurib, qahva ichishi mumkin bo‘lgan muhit. Shu g‘oya butun dunyoga yoyildi va Starbucks’ni milliard dollarlik imperiyaga aylantirdi.
Boshlanish: oddiy do‘kon orzusi
Starbucks 1971 yilda uch do‘st — Jyerry Baldvin, Zev Siyegl va Gordon Bovker tomonidan Sietl shahrida ochilgan. Dastlab u faqat qahva donlari va jihozlarini sotuvchi kichik do‘kon edi. Unda ichimlik tayyorlanmas, mijozlar faqat uyiga olib ketish uchun qahva mahsulotlari xarid qilishardi. Aynan shu paytda, 1982 yilda kompaniyaga marketing direktori sifatida ishga kirgan Govard Shuls bir qarashda oddiy ko‘ringan bu do‘konda ulkan imkoniyatni ko‘rdi.
Shuls Italiyaga xizmat safari bilan borganida, Milan shahridagi espresso barlari uni hayratda qoldirdi. U yerda odamlar qahva ichish uchun shunchaki ichimlik emas, balki ijtimoiy tajriba orttirish uchun kelardi. Bu tajriba esa AQShda yo‘q edi. Shuls Starbucks egalariga Italiya uslubidagi qahvaxonalar ochishni taklif qildi, ammo ular bu g‘oyani juda tavakkal deb hisoblab, rad etishdi.
G‘oyani amalda sinash
Rad javobi Shulsni to‘xtatmadi. U o‘z orzusini sinash uchun kompaniyani tark etdi va 1985 yilda “Il Giornale” nomli kichik espresso barini ochdi. Bu joy italyancha ruhda bezatilgan, turli qahva ichimliklari taklif etilgan va odamlar suhbat qurib, dam olishiga mo‘ljallangan edi. Il Giornale juda tez mashhur bo‘ldi va Shulsga o‘z konsepti ishlashini isbotlash imkonini berdi.
Bu orada Starbucks egalari kompaniyani sotishga qaror qildi va Shuls sarmoyadorlar yordami bilan 1987 yilda Starbucks’ni sotib oldi. Shu tariqa Il Giornale va Starbucks birlashdi, Shuls esa brendni yangi konsepsiya asosida butun mamlakat bo‘ylab kengaytirishni boshladi.
Tez kengayish va brend falsafasi
Shuls Starbucks’ni shunchaki qahva sotuvchi do‘kon emas, balki mijozlar uchun “tajriba markazi”ga aylantirishni maqsad qildi. U barista madaniyatini joriy qildi, do‘kon dizayniga, musiqa va muhitga katta e’tibor qaratdi. Har bir do‘kon ish va uy o‘rtasidagi “uchinchi makon” bo‘lishi kerak edi.
