Har bir yirik biznes imperiyasining ortida bitta katta orzu turadi. Ammo öşa orzu köpinça oddiy, hatto kiçik körinadigan ğoyadan boşlanadi. Starbucks bugun dunyoning eng maşhur va eng katta qahvaxona tarmoği sifatida tanilgan bölsa, uning boşlanişi 1970 yillar Sietl şahridagi bitta kiçik dökondan boşlangan edi.
Bu ğoyani yirik global brendga aylantirgan şaxs esa Govard Şuls böldi. U öz tasavvurida mavjud bölmagan yangi turdagi “uçinçi makon” yaratdi — odamlar iş va uy örtasida töxtab, dam olib, suhbat qurib, qahva içişi mumkin bölgan muhit. Şu ğoya butun dunyoga yoyildi va Starbucks’ni milliard dollarlik imperiyaga aylantirdi.
Boşlaniş: oddiy dökon orzusi
Starbucks 1971 yilda uç döst — Jyerry Baldvin, Zev Siyegl va Gordon Bovker tomonidan Sietl şahrida oçilgan. Dastlab u faqat qahva donlari va jihozlarini sotuvçi kiçik dökon edi. Unda içimlik tayyorlanmas, mijozlar faqat uyiga olib ketiş uçun qahva mahsulotlari xarid qilişardi. Aynan şu paytda, 1982 yilda kompaniyaga marketing direktori sifatida işga kirgan Govard Şuls bir qaraşda oddiy köringan bu dökonda ulkan imkoniyatni kördi.
Şuls Italiyaga xizmat safari bilan borganida, Milan şahridagi espresso barlari uni hayratda qoldirdi. U yerda odamlar qahva içiş uçun şunçaki içimlik emas, balki ijtimoiy tajriba orttiriş uçun kelardi. Bu tajriba esa AQŞda yöq edi. Şuls Starbucks egalariga Italiya uslubidagi qahvaxonalar oçişni taklif qildi, ammo ular bu ğoyani juda tavakkal deb hisoblab, rad etişdi.
Ğoyani amalda sinaş
Rad javobi Şulsni töxtatmadi. U öz orzusini sinaş uçun kompaniyani tark etdi va 1985 yilda “Il Giornale” nomli kiçik espresso barini oçdi. Bu joy italyança ruhda bezatilgan, turli qahva içimliklari taklif etilgan va odamlar suhbat qurib, dam olişiga möljallangan edi. Il Giornale juda tez maşhur böldi va Şulsga öz konsepti işlaşini isbotlaş imkonini berdi.
Bu orada Starbucks egalari kompaniyani sotişga qaror qildi va Şuls sarmoyadorlar yordami bilan 1987 yilda Starbucks’ni sotib oldi. Şu tariqa Il Giornale va Starbucks birlaşdi, Şuls esa brendni yangi konsepsiya asosida butun mamlakat böylab kengaytirişni boşladi.
Tez kengayiş va brend falsafasi
Şuls Starbucks’ni şunçaki qahva sotuvçi dökon emas, balki mijozlar uçun “tajriba markazi”ga aylantirişni maqsad qildi. U barista madaniyatini joriy qildi, dökon dizayniga, musiqa va muhitga katta e’tibor qaratdi. Har bir dökon iş va uy örtasidagi “uçinçi makon” bölişi kerak edi.
