27 oktyabr kuni Buyuk Britaniya bosh vaziri Keir Starmer lavozimga kelganidan buyon ilk bor Turkiyaga tashrif buyurdi. Tashrifi chog‘ida Starmer prezident Rajab Toyyib Erdo‘g‘an bilan Eurofighter Typhoon qiruvchilarini xarid qilish bo‘yicha kelishuvni imzoladi va uni «tarixiy lahza» deb atadi.
Kelishuvga ko‘ra, Britaniya 10,7 mlrd dollar evaziga 20 ta yangi Eurofighter Typhoon qiruvchisini Turkiyaga yetkazib beradi. Londonning bildirishicha, Turkiya yangi Typhoon'ning dastlabkisini 2030 yilda qabul qiladi. Starmer muzokaralar doirasidagi bitimda yana qo‘shimcha xarid qilish opsiyasi ham mavjudligini bildirdi.
«Bu tarixiy kelishuv Britaniya ishchilari uchun yutuq, mudofaa sanoatimiz uchun yutuq va NATO xavfsizligi uchun ham yutuqdir», dedi Starmer.
«Turkiya muhim NATO ittifoqchisi va Qora dengizning qo‘riqchisi hisoblanadi. Ularni eng zamonaviy Typhoon qiruvchi samolyotlari bilan ta’minlash NATOning salohiyatini kuchaytiradi va hammamizni yanada xavfsiz qiladi», dedi Britaniya mudofaa vaziri Jon Hili.
Britaniya hukumatiga ko‘ra, «bu avloddagi eng yirik qiruvchi samolyot eksport bitimi» — Edinburg kabi shaharlarda 20 ming kishilik ishchi kuchini qo‘llab-quvvatlashga yordam beradi.
Erdo‘g‘anning aytishicha, «bu kelishuv ikki yaqin ittifoqchi sifatidagi strategik munosabatlarning yangi belgisi».
Bundan tashqari, Turkiya mudofaa vazirligi Oman va Qatardan ham yana 12 tadan, jami 24 ta Typhoon qiruvchilari sotib olinishini bildirdi. Bu samolyotlar foydalanilgan, ammo tez orada yetkazilishi tufayli Turkiyaning zudlik bilan ehtiyojlarini qondiradi. Yangi samolyotlar esa keyingi yillarda Britaniyadan olinadi.
Isroil bilan kurashda havoda ustunlikni ta’minlash
Ushbu kelishuv — Turkiyaning mintaqadagi raqiblari, xususan, Isroil bilan harbiy texnologiyalar bo‘yicha tenglashishga intilayotgan bir paytda amalga oshmoqda. Shu bilan birga Yevropa — NATOning ikkinchi eng katta armiyasi va qurollangan dronlarning yirik eksportchisiga aylangan Turkiyaga tobora ko‘proq tayanmoqda.
Mintaqada harbiy qudratli hisoblangan Isroil AQShdan yetkazib berilgan yuzlab qiruvchilar bilan Eron va Suriya, shuningdek, Livan va Qatarga havo hujumlari uyushtirdi.
