Toşkent viloyati IIBB «Axborot sohasidagi jinoyatlarga qarşi kuraşiş boşqarmasi» tezkor tekşiruvi natijasida Ohangaron tumanida yaşovçi, 2005 yilda tuğilgan fuqaro B.N. va uning uç nafar şerigi uşlandi. Ular Telegram messenjeri va Instagram’da “limitlaş xizmati” nomi bilan sahifa oçib, mikromoliya taşkilotlari ajratgan kredit limitlarini naqdlaştirişni va’da qilgan.
Gumondorlar özlari röyxatdan ötkazgan tadbirkorlik sub’yekti orqali onlayn savdo platformalarida faoliyat yuritib, taxminan 600 nafar fuqaroning işonçini suiiste’mol qilgan va jami 1 mlrd 32 mln söm mablağni özlaştirgani aniqlandi.
Holat yuzasidan uşlangan şaxslarga nisbatan Jinoyat kodeksining 168-modda 4-qismi “a” bandi (firibgarlik) bilan jinoyat işi qözğatilib, “qamoqqa oliş” tarzidagi ehtiyot çorasi qöllandi. Hozirda yetkazilgan moddiy zararni undiriş çoralari körilmoqda, dastlabki tergov harakatlari boşlangan.
Viloyat miqyosida noyabr oyi «Kibermadaniyatni yuksaltiriş oyligi» deb e’lon qilingan bölib, profilaktika va tarğibot işlari kuçaytirilgan. Ma’lumotlarga köra, joriy yilning ötgan 10 oyida viloyatda sodir etilgan umumiy jinoyatlarning 44 foizini kiberjinoyatlar taşkil etgan. Asosiy usullar: zararli havolalar orqali karta/akkauntni qölga kiritiş, oldindan tölov talab qiladigan soxta bitimlar, soxta kriptobirjalar, özgalar nomiga onlayn kredit oliş, telefon qönğiroqlari orqali aldov.
Kiberxavfsizlik böyiça qisqa tavsiyalar:
- «limitni naqdlaş», «oson daromad» takliflariga işonmang;
- pul ötkazişdan oldin ustuvor tarzda huquqiy sub’yektni tekşiring;
- noma’lum havolalarga bosmang, autentifikatsiya kodlarini heç kimga aytmang;
- şubhali holat haqida IIBB yoki “102”, kiberxavfsizlik xizmatlariga xabar bering.
