Eng tarqalgan tillar: 30 yildagi o‘zgarishlar infografikada

Birinchi uch til o‘z o‘rnini saqlab qolgan. 1996 yilda ham, 2025 yilda ham eng ommabop tillar mandarin (xitoy tili), ispan va ingliz tillari bo‘lib qolgan.

Bengal tili o‘z pozitsiyasini yo‘qotgan: u 1996 yilda to‘rtinchi o‘rinda bo‘lgan, garchi u yordamida ona tili sifatida so‘zlashuvchilar soni 189 milliondan 242 milliongacha oshgan bo‘lsa ham. 2025 yilda to‘rtinchi o‘rinni hindi tili egalladi. Bu tilni ona tili deb hisoblaydiganlar soni 182 milliondan 345 milliongacha ko‘paygan.

Rus va yapon tillari ham o‘z o‘rinlarini saqlab qolgan — mos ravishda yettinchi va sakkizinchi o‘rinlar. Ikki til reytingdan chiqib ketgan: nemis tili va “u” (xitoy tilining eng yirik dialektlaridan biri). Endi top-10 ro‘yxatiga panjob tili (unda Hindiston va Pokistonda gaplashiladi) hamda vetnam tili kirgan.

1996 yilda eng ommabop o‘nta tilni ona tili deb bilganlar soni 2,55 milliard kishini tashkil etgan, dunyo aholisi esa 5,8 milliard bo‘lgan. Demak, aholining 44 foizi eng ommabop o‘n tildan birining tashuvchisi bo‘lgan.

2025 yilda eng ommabop o‘nta til — 3,1 milliard kishi uchun ona tili hisoblanadi, dunyo aholisi esa 8,1 milliardgacha o‘sgan. Endi top-10 tillar tashuvchilari Yer aholisining taxminan 38 foizini tashkil qiladi. Ko‘p tillarda so‘zlashuvchilar soni oshib borayotganiga qaramay, ularning ustunligi asta-sekin susaymoqda.

Infografika tayyorlashda mualliflar Ethnologue va Derivation ma’lumotlaridan foydalangan. Bu yerda gap tilni shunchaki biladiganlar soni haqida emas, aynan shu til ona tili bo‘lgan kishilar haqida ketmoqda.