Yevropa Ittifoqi mamlakatlari va Janubiy Amerikadagi Mercosur ittifoqi (Braziliya, Argentina, Urugvay, Paragvay) o‘rtasida erkin savdo kelishuvini imzolash kelasi hafta Paragvayda bo‘lib o‘tishi kerak. Bryusselda YeI davlatlari vakillari uchrashuvida ishtirokchilarning ko‘pchiligi ana shu kelishuvni qo‘llab-quvvatlab ovoz berdi, deb xabar berdi 9 yanvar kuni dpa agentligi.
Hujjat ma’qullanishi uchun uni kamida 27 davlatdan 15 tasi qo‘llab-quvvatlashi va ular YeI aholisining kamida 65 foizini tashkil etishi talab qilinadi. Germaniya kansleri Fridrix Mers buni “Yevropa savdo siyosatida muhim bosqich” hamda YeIning strategik suvereniteti va amaliy salohiyatiga oid “muhim signal” deb atadi. Mers fikricha, ushbu kelishuv Yevropa iqtisodiyotini va umuman Janubiy Amerika bilan savdo aloqalarini mustahkamlaydi.
O‘z navbatida, Germaniya vitse-kansleri va moliya vaziri Lars Klingbayl AQSh prezidenti Donald Trampning bojxona siyosati fonida shunday dedi: “Boshqalar yopilib, tobora agressivroq savdo siyosati yuritayotgan bir paytda, biz yangi sherikliklarga tayanyapmiz”. Avvalroq Germaniya hukumati ham Mercosur bilan kelishuvni qutlagan — chunki u, jumladan, YeIning Xitoy bilan savdoga bo‘lgan qaramligini kamaytirishga qaratilgan.
Yevropaliklar murosaga qishloq xo‘jaligi sohasida qo‘shimcha yon bosish hisobiga kelgan. Ilgari YeIning ayrim davlatlari, jumladan Italiya, Fransiya va Polsha Mercosur davlatlari bilan shartnoma imzolanishiga qarshi chiqqan — ular Janubiy Amerikada bir qator asosiy mahsulotlar, xususan mol go‘shti, Yevropa bilan solishtirganda ancha arzonligi sabab, o‘z fermerlari uchun salbiy oqibatlardan xavotir olgan. Shu e’tirozlarga qaramay, Yevropa komissiyasi (YeK) va Mercosur 2024 yil dekabrda kelishuv ustidagi ishni muvaffaqiyatli yakunlagan.
Biroq tanqidchilar hali ham Yevropa fermerlari murosasiz narxlar urushiga majbur bo‘lishi, Janubiy Amerikada esa tropik o‘rmonlarni kesish kuchayishi mumkin, deb hisoblaydi, deb eslatadi dpa. Qolaversa, oziq-ovqat xavfsizligi, hayvonot va o‘simliklarni himoya qilish bo‘yicha YeIning qat’iy standartlari buzilishi ehtimoli ham tilga olinadi. Shu bilan birga, YeK YeIga faqat Yevropa me’yorlariga javob beradigan mahsulotlar import qilinishini ta’kidlamoqda.
Mercosur tarkibiga Boliviya ham qo‘shilgan, ammo u erkin savdo kelishuvi afzalliklaridan foydalanishidan oldin o‘z qoidalarini moslashtirishi kerak bo‘ladi. Ilgari esa Venesuela birlashmadan chiqarilgan.
Yevropa komissiyasi (YeK) 3 sentabr kuni Mercosur bilan bahsli bo‘lib kelgan savdo kelishuvini ratifikatsiya qilish jarayonini boshladi — shartnoma matnini rasman tasdiqlab, uni ko‘rib chiqish uchun YeI Kengashiga yubordi. “Kelishuv savdo masalalaridan ancha keng. Bu YeIning ikki tomonni ham mustahkamlaydigan ittifoqlar tuzishga sodiqligining namunasidir”, — degan Bryusselda YeI tashqi siyosat xizmati rahbari Kaya Kallas.
