Şakar va şirinliklar – kollagenning asosiy duşmani
Şifokorlar, eng avvalo, ortiqça şakar iste’moliga e’tibor qaratadi. Organizmga köp miqdorda şakar tuşganda glikatsiya deb ataladigan jarayon yuz beradi, bunda şakar molekulalari oqsillar bilan birikib, terining asosiy strukturasi bölgan kollagen va elastinni zararlaydi. Oqibatda teri elastikligi pasayadi, ajinlar erta paydo böladi va töqimalarning tiklanişi sekinlaşadi. Dermatologiya kuzatuvlari yuqori şakarli ratsion terining biologik qariş tezligiga bevosita ta’sir qilişi mumkinligini körsatadi.
Ultra-qayta işlangan mahsulotlar – yaşirin yalliğlaniş manbai
Kolbasa, fastfud, çips, yarim tayyor taomlar kabi ultra qayta işlangan mahsulotlar organizmda yaşirin surunkali yalliğlaniş jarayonini kuçaytirişi ehtimoli bilan xavfli hisoblanadi. Ularning tarkibida trans yoğlar, ortiqça tuz, konservantlar va stabilizatorlar böladi. Uzoq muddat muntazam iste’mol qilinganda bunday mahsulotlar metabolizmni izdan çiqarib, yurak-qon tomir kasalliklari, qandli diabet va yoşga boğliq boşqa kasalliklar rivojlanişiga turtki bölişi mumkin. Gerontologlar aynan şu past darajadagi surunkali yalliğlanişni qarişning muhim biologik mexanizmlaridan biri deb hisoblaydi.
Gazli şirin içimliklar – metabolizm susayişi
Şirin gazli içimliklar metabolik qarişni tezlaştiruvçi omillardan biri sifatida tilga olinadi. Ular qisqa vaqt içida qonda glyukoza darajasini keskin oşiradi, bu esa insulin tizimiga ortiqça yuk beradi. Tez-tez glyukoza sakraşi vaqt ötişi bilan insulin qarşiligi, yoğ töplanişi va qon tomirlari zararlanişiga olib kelişi mumkin. Metabolik tizimdagi bunday buzilişlar içki kasalliklar xavfini oşiriş bilan bir qatorda taşqi qariş belgilarini ham tezlaştiradi.
Kuçli qovurilgan ovqatlar – hujayra oksidlanişi kuçayişi
Yuqori haroratda qovurilgan taomlar ham organizmga qöşimça oksidativ yuk beradi. Qovuriş jarayonida hosil böladigan erkin radikallar hujayra membranasiga zarar yetkazib, oksidativ stressni kuçaytiradi. Bu jarayon teri qarişini tezlaştirişi, tomir elastikligini kamaytirişi va immun tizimining zaiflaşişiga sabab bölişi mumkin. Şu bois, diyetologlar kundalik ratsionda qovurilgan ovqat uluşini kamaytirib, buğda pişiriş yoki dimlaş kabi usullardan köproq foydalanişni tavsiya
