Mashina sizniki, rulda boshqa odam: jarima balli haqiqiy huquqbuzarga yozilishi uchun nima qilish kerak?

Ushbu xizmat uchun BHMning 10 foizi (41 200 so‘m), ariza my.gov.uz orqali topshirilganda esa 9 foizi miqdorida (37 080 so‘m) yig‘im undiriladi.

Ijtimoiy reyestrdagilar hamda I va II guruh nogironlari uchun 50 foiz chegirma bor. Shuningdek, davlat organlari va yo‘lovchi tashuvchilar uchun o‘z xodimlariga javobgarlikni rasmiylashtirish bepul.

Ko‘rib chiqish muddati

Ariza jismoniy shaxslar uchun avtomatik, agar bosh ishonchnoma bo‘lsa 5 ish kunida, yuridik shaxslar uchun esa 5 ish kunida ko‘rib chiqiladi.

Yuridik shaxslar uchun tartib bor: tashkilot rahbari har bir mashina uchun alohida ariza yuboradi va ishonchnoma, sug‘urta polisi yoki yo‘l varaqasini ilova qiladi.

Xizmatdan foydalanmasa nima bo‘ladi?

Ayrimlar mashinani ishonchnoma asosida boshqaradi. Agar qoidabuzarlik uchun javobgarlik ishonchnoma berilgan haydovchiga o‘tkazilmasa yoki javobgarlikni qabul qilib oluvchi buni tasdiqlamasa, jarima ballari mashina egasiga yoziladi (haydovchilik guvohnomasi bo‘lgan taqdirda).

Agar qabul qilib oluvchi shaxs buni tasdiqlamasa, shuningdek, transport vositasining mulkdorida haydovchilik guvohnomasi bo‘lmasa, bunday transport vositalarida sodir etilgan qoidabuzarliklar uchun hisoblanadigan jarima ballari yig‘indisi 12 balldan oshganda, jarima maydonchasiga joylashtirish orqali vaqtincha ushlab turiladi.

Eslatib o‘tamiz, 1 apreldan foto va video qurilmalar ham yo‘ldagi qoidabuzarliklar uchun jarima ballari hisoblashni boshladi. 2025 yil 1 iyundan buyon faqat yo‘l harakati xavfsizligi xodimi tomonidan qo‘l rejimida qayd etilgan qoidabuzarliklarga nisbatan jarima ballari hisoblab kelinayotgandi.

Qaysi qoidabuzarlikka nechchi ball?

Vazirlar Mahkamasining 2025 yil 6 maydagi tegishli qarori bilan jarima ballari hisoblanishi belgilangan qoidabuzarlik va jarima ballarining miqdorlari tasdiqlangan.

Tizimda quyidagi qoidabuzarliklar uchun jarima ballari belgilangan:

• tormoz tizimida, rul boshqaruvida yoki ulovchi qurilmada nosozligi bo‘lgan yoxud tegishli ruxsatnomasiz qayta jihozlangan transport vositalarini boshqarish — 0,3 ball;
• foydalanish belgilangan tartibda man etilgan transport vositalarini, xuddi shuningdek davlat raqam belgisi o‘zboshimchalik bilan yechib olingan transport vositalarini boshqarish — 1 ball;
• texnik reglamentga muvofiq bo‘lmagan ko‘zgusimon yoki tusi o‘zgartirilgan oynali transport vositalaridan, xuddi shuningdek haydovchining o‘rnidan tevarak-atrofni ko‘rishni cheklaydigan qo‘shimcha narsalar o‘rnatilgan yoki qoplamalar surtilgan transport vositalaridan foydalanish — 0,5 ball. Xuddi shunday huquqbuzarlik ma’muriy jazo chorasi qo‘llanganidan keyin bir yil davomida takror sodir etilgan bo‘lsa — 1 ball. Oynalar tusini o‘zgartirish uchun tegishli ruxsatnoma berilgan transport vositalari bundan mustasno.
• tovush signalini sababsiz berish, transport vositalariga uni ishlab chiqargan korxona nazarda tutmagan tovush chiqaruvchi va yorituvchi qurilmalarni o‘rnatish, xuddi shuningdek ularni o‘zgartirib o‘rnatish — 0,2 ball;
• tezlikni soatiga 20 kilometrdan ko‘p bo‘lmagan kattalikda oshirib yuborish — 0,5 ball;
• tezlikni soatiga 20 kilometrdan ortiq, lekin 40 kilometrdan ko‘p bo‘lmagan kattalikda oshirib yuborish — 1 ball;
• tezlikni soatiga 40 kilometrdan ortiq, lekin 60 kilometrdan ko‘p bo‘lmagan kattalikda oshirib yuborish — 1,5 ball;
• tezlikni soatiga 60 kilometrdan ortiq kattalikda oshirib yuborish — 2 ball;
• svetoforning taqiqlovchi signaliga yoki yo‘l harakatini tartibga soluvchining taqiqlovchi ishorasiga bo‘ysunmasdan o‘tish — 1 ball;
• tezkor va maxsus xizmatlarning ko‘k yoki qizil yoxud ko‘k va qizil rangli yaltiroq mayoqchani yoqqan holda hamda maxsus tovushli signal bilan yaqinlashib kelayotgan transport vositalari to‘siqsiz o‘tib ketishi uchun transport vositalari haydovchilari tomonidan xalaqit berish — 0,5 ball;
• yo‘lning qarama-qarshi harakatlanish uchun mo‘ljallangan tomoniga yoki bo‘lagiga yo‘l harakati qoidalarini buzgan holda chiqish, xuddi shuningdek avariya holati yuzaga kelishiga sabab bo‘lgan, ya’ni yo‘l harakatining boshqa qatnashchilarini tezlikni, harakat yo‘nalishini keskin o‘zgartirishga yoki o‘z xavfsizligini yoxud boshqa fuqarolarning xavfsizligini ta’minlash uchun o‘zga choralarni ko‘rishga majbur qiluvchi huquqbuzarlikni sodir etish — 1 ball;
• to‘xtash yoki to‘xtab turish qoidalarini buzish — 0,2 ball;
• odam tashish qoidalarini buzish — 0,3 ball;
• avtobus va mikroavtobuslarda ichki ishlar organlarining hamrohligisiz odam tashish, agar ularning hamrohligida odam tashish shart bo‘lsa — 0,5 ball;
• quvib o‘tish qoidalarini buzish — 1 ball;
• yo‘l harakati xavfsizligiga tahdid soluvchi yoki avariya holatini keltirib chiqaruvchi guruh bo‘lib harakat qilishda qatnashish — 1,5 ball;
• temiryo‘lning o‘tish joylaridan o‘tish qoidalarini buzish — 1 ball;
• yo‘l-transport hodisasi qatnashchilarining belgilangan qoidalarni buzgan holda hodisa yuz bergan joydan ketib qolishi — 2 ball.

Qanday hisoblanadi?

Belgilangan tartibga ko‘ra, jarima ballari 12 oy davomida baholab boriladi. Bunda jarima ballari haydovchilar qoidabuzarlikni birinchi marta sodir etgan kundan boshlab, keyingi yil shu kunga qadar amalda hisoblanadi.

Jarima ballarini hisoblash davrida jami jarima ballari 12 ballga yetmasa, to‘plangan ballar kuyib ketadi. Ya’ni keyingi jarima ballarini hisoblash davri uchun hisoblanishiga yo‘l qo‘yilmaydi hamda jarima ballarini hisoblash yangidan boshlanadi.

Sodir etilgan qoidabuzarliklar 8 jarima balliga teng bo‘lganda, haydovchilar telefoniga “SMS” xabar yuborish yo‘li bilan ogohlantiriladi. Jarima ballari miqdori bir yil davomida 12 balldan oshganda haydovchilarning qoidabuzarliklari to‘g‘risidagi ma’lumotlar ma’muriy jazo qo‘llash uchun jinoyat ishlari bo‘yicha tuman (shahar) sudlariga inson omilisiz avtomatik tarzda elektron shaklda yuboriladi.

12 oy mobaynida yo‘l harakati qoidalarini buzmagan haydovchilarga rag‘batlantirish tariqasida keyingi davrda qoidalarni birinchi marta buzganligi uchun birinchi jarima balli hisoblanmaydi. Bunda ular asosiy jazodan ozod etilmaydi. Shuningdek, haydovchiga jarima balli yozilganidan keyin u 6 oy davomida boshqa qoidabuzarlik sodir etmasa, uning jarima ballaridan 2 jarima balli chegirib tashlanadi.

12 oy ichida 12 ball to‘plagan haydovchilar 6 oydan 3 yilgacha muddatga haydovchilik guvohnomasidan mahrum bo‘ladi. Haydovchilik guvohnomasidan mahrum etilgan shaxs yana rulga o‘tirsa, buning uchun jinoiy javobgarlikka tortiladi.