Azizlar, dunyo siyosatida tarixiy voqea sodir bo‘ldi. Viktor Orban Rossiya, Amerika va Isroil qo‘lloviga ega bo‘laturib saylovni yutqazgan ilk siyosatchiga aylandi.
AQSh vitse-prezidenti Jyey Di Vens amerikalik soliq to‘lovchilar puliga sotib olingan bir nechta samolyotni ovora qilib saylov arafasida Vengriyaga bordi. «Biz Viktor Orban va uning partiyasini qo‘llaymiz», dedi. Tramp «Orbanni yaxshi ko‘rishini» aytdi. Amerika qaysidir nomzodni saylovda bunaqa darajada qo‘llashi yangilik.
Vashington kimnidir saylov oldidan qo‘llab chiqdimi, demak mamlakat siyosatchilari, razvedkasi, xullas holatdan xabardor chinovniklar saylovda o‘sha tomon g‘alaba qozonadi deb xulosa bergan bo‘ladi. Amerikaday davlatlar hech qachon mag‘lublarni qo‘llamaydi. Lekin mojarlar Tramp qo‘llagan Orbanning partiyasiga emas, Peter Madyar boshchilik muxolif partiyaga ovoz berishdi. Mag‘lubni qo‘llagan Jyey Di Vens va Donald Trampga qanday ta’rif berishni o‘zingizga havola qilamiz.
Urush boshlangach Vengriya Rossiyaning Yevropadagi eng asosiy ittifoqchisiga aylandi. Rossiyaga qarshi sanksiyalar, Ukrainaga yordam paketlarini aynan ular to‘sib keldi. Orban Yevropa minbarlarida ochiqchasiga Rossiya manfaati uchun harakat qildi. Hatto ittifoqdagilar Orban bor majlislarda bemalol gaplasha olishmagan, chunki uning odamlari tafsilotlarni oqizmay-tomizmay Rossiyaga yetkazib turgan.
Yaqinda tarqalib ketgan Peter Siyyarto va Sergey Lavrov o‘rtasidagi telefon suhbati ko‘p narsadan darak beradi. Aytgancha, katta ehtimol yevropaliklar o‘sha ikki yil oldingi suhbatni bejizga saylov arafasida sizdirishmadi. Ko‘zingiz tushgan bo‘lsa kerak, mojarlar Orban partiyasi saylovda yengilganidan keyin ko‘chalarda «ruszkik haza» deb baqirib yurishdi. Mojarchada bu «ruslar, uyingizga» degani. 1956 yil Vengriyada sodir bo‘lgan tarixiy inqilobning shiori aynan shunday bo‘lgan. Bu anti Rossiyacha shior emas, revolyutsiya vaqti sovet hukumatiga, hozir esa Putin hukumatining Vengriyaga ta’siriga qarshi aytilgan shior. Viktor Orban mag‘lubiyatining asosiy sababi aynan uning Rossiya bilan favqulodda iliq munosabatlari bo‘ldi.
Endi Isroil qo‘llovi haqida. Albatta, Isroil saylov oldidan Orbanni qo‘llab, hukumat a’zolaridan hech kimni Budapeshtga yuborgani yo‘q (baribir yahudiylarning razvedkasi yaxshi ishlaydi). Biroq Orban Netanyahu bilan juda iliq munosabatda bo‘lgani bor gap. Vengriya bosh vaziri aynan Netanyahuni hibsga olishga order berganidan keyin Xalqaro jinoyat sudi talablarini bajarishni majburlovchi Rim statutidan chiqib ketgandi. Chunki bu kelishuvga rozi bo‘lgan davlatlar Netanyahuni urush jinoyatida aybdor sifatida hibsga olishi kerak edi. Orban buni ahmoqlik deb atagan, uning taklifi bilan Netanyahu Budapeshtga borgandi. Saylovdan keyin ham Netanyahu Orbanni «Isroilning haqiqiy do‘sti» deb atadi.
