Lumina Foundation va Gallup tomonidan ötkazilgan yangi tadqiqotga köra (State of Higher Education Study 2026), sun’iy intellekt allaqaçon köpçilik amerikalik talabalar uçun kundalik vositaga aylangan va voqelik bilan universitet qoidalari örtasidagi tafovut tobora yaqqolroq namoyon bölmoqda.
Tadqiqotning asosiy raqamlari:
- Talabalarning 57 foizi öquv jarayonida sun’iy intellektdan har hafta yoki undan köproq foydalanadi, ulardan 20 foizi har kuni;
- 64 foizi topşiriqni tuşunmaganda sun’iy intellektga murojaat qiladi;
- 60 foizi uy vazifalariga berilgan javoblarni uning yordamida tekşiradi;
- 54 foizi matnlarni tahrirlaş va yaxşilaş uçun foydalanadi;
- 49 foizi kurs işlari va inşolar uçun ğoyalar yaratadi.
Erkaklar sun’iy intellektdan ayollarga qaraganda sezilarli darajada faolroq foydalanadi (har kuni – 27 foiz/17 foiz). Sun’iy intellekt platformalari ayniqsa, biznes, IT va muhandislik yönalişlari talabalari orasida maşhur.
Qoidalar hayotdan orqada qolmoqda
Keng qöllanilişiga qaramay:
- Talabalarning 53 foizi oliy öquv yurti sun’iy intellektni taqiqlaşini (11 foiz) yoki tavsiya qilmasligini (42 foiz) aytadi.
- Talabalarning atigi 7 foizi universitet sun’iy intellekt bilan işlaşni rağbatlantirişini ta’kidlaydi.
- 50 foizdan ortiği ta’lim jarayonida sun’iy intellekt böyiça aniq qoidalar umuman yöqligini tan oladi.
Xuddi şunday holat boşqa mamlakatlarda ham kuzatilmoqda. Stanford HAI AI Index 2026 ma’lumotlariga köra, AQŞda talabalarning 80 foizdan ortiği va Buyuk Britaniyada 95 foizi baholaş işlari uçun sun’iy intellektdan faol foydalanadi.
Mutaxassislar bong urmoqda
Bir tomondan, talabalar özlaştirişning real ösişi va vaqtning tejalişini ta’kidlamoqda. Boşqa tomondan, «soxta mahorat» haqidagi xavotirlar tobora köpayib bormoqda: agar vosita öçirilgan bölsa (ayniqsa imtihonlarda), sun’iy intellekt yordamida olingan könikmalar yöqolib qoladi.
