Tramp NATOda: Ispaniya bilan savdoni uzish va Grenlandiyani egallash da’vosi

Ispaniya va Daniyaning munosabati

Ispaniya bosh vaziri ma’muriyati Madrid Trampning so‘zlarini xotirjamlik bilan qabul qilayotgani va buni «odatiy hol» sifatida baholayotganini ma’lum qildi.

Bayonotda aytilishicha, Ispaniya AQSh bilan mavjud ijtimoiy, madaniy va iqtisodiy munosabatlarni o‘zgartirish niyatida emas. Shuningdek, unda eslatib o‘tish joiz bo‘lgan uchta jihat sanab o‘tildi:

• AQSh Ispaniya bilan savdoda profitsitga ega – ya’ni, bu savdo munosabatlaridan AQSh ko‘proq foyda ko‘radi;

• Yevropa Ittifoqi bojxona va savdo ittifoqi hisoblanadi, unda alohida a’zo davlatlarni yakka tartibda ajratib ko‘rsatish yoki jazolash mumkin emas. Buni Yevropa Komissiyasi ham bir necha bor ta’kidlagan;

• Iqtisodiy aloqalar hukumatlar emas, balki xususiy kompaniyalar tomonidan o‘rnatiladi.

Ispaniya sog‘liqni saqlash vaziri Monika Garsiya esa keskinroq fikr bildirdi. «Biz ko‘p tomonlama munosabatlar va tinchlikni himoya qiladigan suveren, demokratik davlatmiz. Diplomatiyani qo‘rqitish va bezorilik bilan chalkashtirib yuborish haqiqatda dahshatli holatdir», deb yozdi u.

Daniya Bosh vaziri Mette Frederiksen esa Grenlandiya sotilmasligi yoki berib yuborilmasligini yana bir bor ta’kidladi. «Biz NATOning har bir qarichini, jumladan, o‘z hududimizni ham himoya qilishga tayyormiz», dedi u.

Trampning so‘zlariga munosabat bildirgan NATO diplomatlaridan biri shunday dedi: «AQSh prezidenti o‘rtaga tashlayotgan har bir savolga javob aniq: ko‘proq Yevropaga tayanadigan NATO barpo etish kerak. Anqarada aynan shu ishni qilyapmiz».

Tramp sammitga soya solmoqda

Anqarada Tramp yana Yevropa davlatlarini urush paytida AQSh kuchlariga o‘z havo hududidan va uning hududidagi bazalardan foydalanishga ruxsat bermaganlikda aybladi.

Yevropalik rasmiylarning ta’kidlashicha, iqtisodiyotni larzaga keltirgan ushbu urush oldidan ulardan maslahat so‘ralmaganiga qaramay, AQSh kuchlari oldida va’da qilingan majburiyatlar asosan bajarilgan.

Reutersʼning yozishicha, Trampning Eron bilan tuzilgan kelishuv yakunlanganini e’lon qilishi – yevropalik yetakchilar birdamlikni hamda Ukrainani qo‘llab-quvvatlashni namoyish etishga umid qilgan sammitga soya soldi.

Tramp o‘zining kutilmagan bayonotlarini asosan NATO Bosh kotibi Mark Ryutte bilan birga chiqishida ovoza qildi.

Ryutte Trampning mudofaa xarajatlari, Eron va Grenlandiya borasidagi xavotirlarini sidqidildan yumshatishga harakat qildi. Ayni paytda ushbu muammolarni kun tartibiga olib chiqqani uchun prezidentni ko‘klarga ko‘tarib maqtab turdi.

Ushbu bayonotlar, shuningdek, Yevropa mamlakatlari harbiy xarajatlarni oshirish bo‘yicha mas’uliyatni o‘z zimmalariga olgani haqidagi xabarlarga ham putur yetkazdi. Nashrning yozishicha, seshanba kuni mudofaa sohasida kamida 50 milliard dollarlik yangi tashabbuslar e’lon qilingandi.