Oʻzbekiston bank tizimida naqd pul muomalasiga doir ishlarni tashkil etish toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma loyihasi ishlab chiqildi. Hujjat bank tizimida naqd pul muomalasini tashkil etish tartibini belgilashni nazarda tutadi.
Loyihaga muvofiq, Markaziy bank Oʻzbekiston hududida naqd pul muomalasini tashkil etadi. Shuningdek, u mamlakat hududida qonuniy toʻlov vositasi sifatida pul belgilarini muomalaga chiqarish boʻyicha mutlaq huquqqa ega boʻladi. Pul belgilari banknot va tangalar, jumladan qimmatbaho metallardan tayyorlangan tangalar koʻrinishida chiqarilishi mumkin.
Pul nominallari qanday belgilanadi?
Loyihada pul belgilarining nominal qiymatlarini belgilash mezonlari ham koʻrsatilgan. Bunda respublikadagi oʻrtacha oylik va kunlik ish haqi, chakana bozorlardagi isteʼmol va maishiy tovarlar narxlari hamda naqd pulsiz hisob-kitoblar tizimining rivojlanish darajasi inobatga olinadi.
Zarur hollarda aholining muayan nominaldagi pul belgilariga boʻlgan talab va ehtiyojlari ham oʻrganiladi.
Shuningdek, naqd pullarning nominal qatorini samarali tashkil etish maqsadida tangalarni 4–5 ta, banknotlarni esa 6–7 ta nominal qiymatda chiqarish nazarda tutilmoqda.
Banknotlar dizaynida nimalar aks etadi?
Banknot va tangalar dizayni Markaziy bank mulki hisoblanadi. Ularning dizayni Markaziy bank tomonidan «Davlat belgisi» MCHJ bilan birgalikda ishlab chiqiladi.
Alohida hollarda Markaziy bank banknot va tangalar dizayni yuzasidan aholi oʻrtasida soʻrov ham oʻtkazishi mumkin.
Pul belgilari dizaynida Oʻzbekistonning oʻziga xos xususiyatlari inobatga olinishi va ularning mamlakatga tegishli ekani yaqqol namoyon boʻlishi kerak.
Har bir nominaldagi banknot uchun alohida rang ustuvorligi belgilanadi. Banknot va tangalarda nominalning raqamli koʻrinishi, qiymatni aniqlashga qulay oʻlcham va rang, Markaziy bank nomi, dizayn va namuna tasdiqlangan yil, davlat ramzlaridan biri hamda qalbakilashtirishga qarshi himoya elementlari boʻlishi shart.
Banknotlarda bundan tashqari nominal qiymatning yozuvli koʻrinishi, seriya va raqamlar, barcha turdagi toʻlovlar uchun oʻz qiymati boʻyicha qabul qilinishi shartligi haqidagi jumla hamda qalbakilashtirish uchun javobgarlik toʻgʻrisida ogohlantiruvchi yozuvlar boʻladi.
