1809-yilda fransuz imperatori Napoleon Bonapart Avstriya bilan urushga tayyorlanayotgandi, ammo uning general Ogyust de Marmon boshchiligidagi saralangan qoʻshinlari asosiy kuchlardan ajralib qolgandi. Napoleon oʻgay oʻgʻli, Italiya vitse-qiroli Ejen de Bogarnega general bilan bogʻlanishni buyuradi. U esa de Marmonga harbiy reja aks etgan shifrlangan maktub yuboradi. Shifr kaliti saqlanib qolmagani tufayli uning mazmuni 200-yildan ortiq vaqt davomida nomaʼlum boʻlib qolayotgandi. GPT-6 Astra neyron tarmogʻi esa uni taxminan olti soat ichida oʻqib chiqdi.
SentinelOne kompaniyasining sunʼiy intellekt muhandisi va kiberxavfsizlik boʻyicha mutaxassisi Karter Cherch GPT-6 Astra yordamida xatni rasshifrovka qila oldi, bu haqda u oʻz blogida maʼlum qilgan.
Napoleon bu maktubni 1809-yilda oʻz generali Ogyust de Marmonga yuborgandi. 1969-yilda ushbu xat nusxasi fransuz armiyasi jurnalida chop etilgan. Cherch uni Cryptiana tarixiy kriptografiya blogi orqali topib olgan. U yaqinda neyron tarmogʻi Ikkinchi jahon urushi davridagi «Enigma» shifrlash mashinasi xabarini ochiqlay olganidan xabar topib, Napoleonning xatini ham GPT-6 Astra orqali oʻqishga qaror qiladi.
Astra rasshifrovka uchun olti soat atrofida vaqt sarfladi. Napoleonning maktubi gomofonik shifr yordamida tuzilgan boʻlib, unda har bir harfni ifodalash uchun bir nechta shartli belgilar koʻzda tutilgan. 33 ta belgi avvalroq rasshifrovka qilingandi. Astra xatni qatorlarga ajratdi, undagi 175 ta qoʻlyozma belgini tanidi va nomaʼlum belgilar uchun qiymatlarni koʻrib chiqib, ulardan haqiqatga oʻxshash matn chiqishini tekshirish orqali shifrni buza oldi.
Nazariy jihatdan, buni qoʻlda ham bajarish mumkin edi, ammo bu juda uzoq choʻziladigan va mashaqqatli jarayon boʻlardi, deya qayd etadi The Telegraph.
Maʼlum boʻlishicha, Napoleon de Marmonga yuborgan maktubida fransuz qoʻshinlarining Avstriya bilan urush boshlanishidan oldingi joylashuvi va miqdori bayon qilingandi. Imperator generalini avstriyaliklar qayerga hujum qilmoqchi ekanidan ogohlantirib, uni dushman qarshisida ortga chekinmaslikka chaqiradi. «Jangga kirish haqida buyruq olganingizda bir necha harbiy otryadlar yoki qora xalq toʻdasi sizni choʻchitishiga yoʻl qoʻymang», – deya yozgandi Napoleon.
De Marmon uchun 1809-yilgi urush muvaffaqiyatli yakunlanadi: u fransuz qoʻshinini Dalmatsiyadan (hozirgi Xorvatiya hududi) olib chiqib, Napoleonning asosiy kuchlari bilan qoʻshiladi va kampaniya doirasidagi soʻnggi yirik jangda ishtirok etadi. Gʻalabadan keyin Napoleon unga marshal unvonini beradi.
