«Шўртаннефтгаз»нинг 324 нафар ходими кўчада қолдими? Кўплаб ходимлар «Ўзбекнефтгаз»га адолат истаб келишди

5 ноябрь куни «Kun.uz» сайти таҳририятига «Шўртаннефтгаз» МЧЖнинг қўриқлаш хизмати ходимларининг оммавий равишда ишдан озод этилгани ҳақида мурожаат келиб тушди. Мурожаатда айтилишича, «Шўртаннефтгаз» МЧЖ  «Тезкор» қўриқлаш тармоғининг 324 нафар ходими фавқулодда ишдан бўшатиб юборилган.

Маълум бўлишича, юзлаб ходимлар «Ўзбекнефтгаз» акциядорлик компанияси раҳбарияти қабулига кириш учун Қашқадарё вилоятидан Тошкент шаҳрига келган. Шундан сўнг, аламзада ходимларга бу иш белгиланган тартиб-таомил бўйича ҳал қилиниши кераклиги билдирилган ва улар билан учрашув ўтказилган.

Youtube'да кўриш

Mover'да кўриш (tas-ix)

Дарҳақиқат, компания бош офиси жойлашган бино олдида тумонат одам тўпланган экан. Йиғилганларнинг ягона мақсади – юзага келган тушунмовчиликларга ойдинлик киритиб олиш эди.

«1 ноябрь куни бизга тўсатдан барча ходимлар ишдан бўшатилди, деб айтиб қолишди. 324 нафар ходим оммавий равишда ишдан олинганди. Кейин раҳбариятга учрашув ўтказиш учун мурожаат билан чиқдик. Раҳбаримизни топиб бўлмади. Режим раҳбарлари ҳам телефонни кўтаришмади. Огоҳлантириш хати берилмаганини айтиб, эътироз билдирдик. Қашқадарё вилоят ҳокимлигига ҳам бордик. Арзимизни эшитишиб, раҳбаримиз билан учрашув ташкиллаштириб беришди. Ҳамма ўз шароитини тушунтирди.

Бироқ раҳбар парво ҳам қилмади ва бу тепадан келган буйруқ эканлигини айтди. Ҳамма стресс ҳолатида қолганди. Аввал ҳам, апрель ойида шундай ҳолат содир бўлганди. Президентнинг виртуал қабулхонасига шикоят йўллаганимиздан сўнг мажлис ўтказилиб, ишдан бўшатиш тўғрисидаги буйруқ бекор қилинган эди. Шу орада вазият бироз яхшилангандек бўлди, биз ҳам ўз ташаббускорлигимизни кўрсатдик, жон-жаҳдимиз билан ишладик, конденсат ўғриларини ҳам ушлаб бердик. Лекин раҳбариятимизга қилган ишларимиз кўринмаяпти. 1 ноябрь куни шундай келишди-да, ишдан бўшадинглар дейишди. Ҳозир қаерга боришни билмай бошим қотган, уч нафар фарзандим бор, кредит тўлашим керак», дейди қийин аҳволда қолган ходимлардан бири Камол Тангиров.

Ишдан бўшатилиши айтилган ходимлар билан суҳбатлашиб турган вақтимизда «Ўзбекнефтгаз» ходимларидан бири келди ва учрашув учун тайинланган жой томон бизни бошлаб борди.

Маълум вақт кутилгандан сўнг, мурожаатлар хонасига жамиятнинг раҳбар лавозимидаги ходимлари кириб келишди ва учрашув бошланди. Бўлиб ўтган ишларни ва ходимларнинг арз-додларини эшитгандан сўнг, масалага раҳбарлар ўз фикрларини билдириб ўтишди.

«Ҳамма нарсанинг ўз қонун-қоидаси бор. Бир кунда келиб, ишдан бўшадинг, дейишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ. Агар сиз айтаётгандек ҳолат рўй берган бўлса, бу процедура бузилган бўлади. – Лекин сизлар тақдим этган ҳужжатда меҳнат шартномаси бекор қилинсин, деган жумла йўқ.

Меҳнат қонунчилиги бўйича, иш берувчи ҳеч кимни ўз-ўзидан кўчага олиб чиқиб қўйиши мумкин эмас. Биз буни назоратга оламиз. Агар бу жараённинг битта пункти бузилса, суд ҳам ишга тиклаб қўя олади», дея жавоб берди жамият кадрлар департаменти бошлиғи Музаффар Камолиддинов.

– Ишлаб чиқариш бўйича раис ўринбосари Қобулжон Тўхтаев бу ташаббус юқоридан келганини айтди. Унинг изоҳлашича, ҳудудда қурол олиб юриб қўриқлашни ташкил этиш лозим ва бунга фақат ички ишлар ходимлари ҳақли.

Аммо вазият янада чуқурроқ ўрганишни талаб этгани туфайли барча ҳужжатларни ва ҳолатни аниқлаштириш учун «Ўзбекнефтгаз» АЖ раисининг Иқтисодий масалалар бўйича ўринбосари Улуғбек Ашуров ишчи комиссияси тузиш таклифини берди.

Бундай ҳолатда меҳнат қонунчилиги бўйича қай тартибда иш кўрилади? Ишчи ва иш берувчи қандай ҳуқуқ ва мажбуриятларга эга? Ушбу саволларга жавоб олиш мақсадида Тошкент шаҳрида фаолият юритувчи малакали адвокат Баҳодир Ҳамроқулов билан учрашдик.

«Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 100-моддасида иш берувчининг ташаббуси билан меҳнат шартномасини бекор қилиш асослари белгилаб ўтилган. Ушбу асослардан бири, ишлаб чиқариш ва меҳнатни ташкил этишдаги ўзгаришлар, ходимлар сони (штати) ёки иш хусусиятининг ўзгаришига олиб келган ишлар ҳажмининг қисқаргани ёхуд корхонанинг тугатилганидир. Ушбу асосга кўра меҳнат шартномасини бекор қилиш учун қонун ҳужжатларида бир қанча талаблар белгиланган.

Дастлабки талаблардан бири, иш берувчи ходимларни оммавий равишда ишдан озод этиш эҳтимоли тўғрисида ўз вақтида, лекин камида икки ой олдин тегишли касаба уюшмаси органи ёки ходимларнинг бошқа вакиллик органига ахборот тақдим этади ва ишдан озод этиш оқибатларини енгиллаштиришга қаратилган маслаҳатли ишларни амалга оширади. Иш берувчи, шунингдек камида икки ой олдин ҳар бир ходимнинг касби, мутахассислиги, малакаси ва меҳнат ҳақи миқдорини кўрсатган ҳолда, бўлажак ишдан озод қилиш тўғрисидаги маълумотларни маҳаллий меҳнат органига ҳам маълум қилиши шарт.

Ходимнинг меҳнат шартномаси кодекснинг 100-моддаси иккинчи қисми 1-банди билан бекор қилинаётган бўлса, бу тўғрисида ходим камида 2 ой олдин ёзма равишда огоҳлантирилиши лозим. Бу давр ичида ходимга бошқа иш қидириш учун иш ҳақи сақланган ҳолда ҳафтада бир кун бўш иш куни берилади.

Бундан ташқари, меҳнат шартномасини иш берувчининг ташаббусига кўра бекор қилишдан олдин касаба уюшмаси қўмитаси ёки ходимларнинг вакиллик органи розилиги олиниши лозим.

Шунингдек, иш берувчи қисқаришга тушган ходимларни ушбу корхонада мавжуд бошқа иш билан таъминлаш чорасини кўриши лозим.

Меҳнат шартномасини бекор қилишда юқорида қайд этилган қонун талабларига риоя этилмаслиги ходимнинг ишга тикланишига сабаб бўлади.

Умид қиламизки, «Ўзбекнефтгаз» акциядорлик компаниясини юзлаб соҳа ходимларининг тақдирини бефарқ қолдирмайди.

Баҳодир Аҳмедов Kun.uz мухбири
Фазлиддин Абдуқодиров оператор