Қўшимча функционаллар
-
Тунги кўриниш
ОАВда «Орзу лайнери» икки йилга қолмай ишдан чиққани айтилди, авиакомпания ўз раддиясида буни «триллер сценарийси» деб атади
24 декабрь куни «Ўзбекистон ҳаво йўллари» миллий авиакомпаниясига қарашли, Москва-Тошкент йўналишида HY604 рейсини амалга оширган Boeing 787-8 Dreamliner самолёти парвози 1 соату 18 дақиқага кечикди.
Хорижий нашрларда ушбу кечикиш сабаби сифатида самолётда техник носозлик юзага келгани айтилди.
Хусусан, «Озодлик» нашри авиакомпаниянинг исмини сир тутишни сўраган мутахассисига асосланган ҳолда ишга туширилганига икки йил ҳам бўлмаган самолётнинг мотори бутунлай ишдан чиққанини ёзди.
«Регистрация рақами UK-78702 бўлган Dreamliner 24 декабрь куни Москвадан 1,5 соат кечикиб учди. Самолëт базўр Тошкентга қўниши билан моторни очишди. Ичидан қиринди чиқди, турбина кураклари қайрилгани маълум бўлди. Яхшиямки, самолëт эсон-омон Тошкентга етиб келди. Ҳавода двигатель ишдан чиқса нима бўларди? Муҳандислар самолётда ортиқча вибрация борлигини олдиндан билишган, раҳбариятга ҳам маълум қилишган. Лекин самолётни дарҳол рейсдан чиқариб, техник кўрикка олиш ўрнига учиришди», дейилади манбада.
Нашр бу маълумотни текшириш учун «Ўзбекистон ҳаво йўллари» миллий авиакомпаниясининг тижорат департаменти, унга техник хизматлар кўрсатувчи Uzbekistan Airways Technics АК билан боғланган, лекин жавоб ололмаган.
Flightradar24 сайти маълумотига кўра, Dreamliner UK-78702 охирги марта 24 декабрь куни Москвадан Тошкентга парвоз қилган. Сайт маълумотига кўра, авиакомпания ихтиёридаги Dreamliner’лардан бири деярли бир ҳафтадан буён ҳавога кўтарилмаяпти (регистрация рақами UK-001 бўлган яна бир самолёт ҳам ҳаракатсиз қолмоқда).
Нашр манбаси самолётлар мотори қисқа масофаларга кўп парвозлар қилиши оқибатида ишдан чиққанини айтган.
«Dreamliner бир учишда 13 минг километргача учадиган, двигатели кучли самолëт. Унинг тижорий қиммати ҳам узоққа учиши ва ëнилғи тежашидадир. Дунëнинг аксар авиакомпаниялари Dreamliner самолётларини айнан 10 минг километрдан узоқ рейсларга қўйиш учун сотиб олади. «Ўзбекистон ҳаво йўллари» эса Dreamliner’ларни Москва, Истанбул, Дубай ва Пекин каби 5000 километрга ҳам етмайдиган масофаларга учириб, аллақачон унинг моторини ишдан чиқарди. Учиши керак бўлган масофанинг ярмига ҳам учмаса, двигатель икки баравар тезроқ ишдан чиқади», деган у.
Манба миллий авиакомпания йил охиригача 3 миллион йўловчи ташигани ҳақида президентга ҳисоб бериш мақсадида самолётларни мақсадга мувофиқ бўлмаган тарзда эксплуатация қилганини қўшимча қилган.
«Ўзбекистон ҳаво йўллари» миллий авиакомпанияси номини Uzbekistan Airways’га ўзгартирган компания «Озодлик» нашри томонидан тарқатилган Boeing-787 Dreamliner самолётининг носозлиги ҳақидаги хабарга раддия берди. «Ишон, аммо текшир. «Орзу лайнери»га очиқ туҳмат» сарлавҳали раддияда хориж нашри материали «асаби бақувват томошабинлар учун триллер сценарийси»га қиёсланган.
Унда қисқа масофалардаги парвозлар Boeing-787 самолётларини ачинарли аҳволга олиб келгани ҳақидаги маълумот кескин рад этилган.
Раддияда авиакомпаниядан изоҳ олинмасдан, бир томонлама, ҳаваскорларга хос тарзда материал тайёрлангани рўкач қилинган. Лекин «Озодлик» мақоласида авиакомпания билан боғланилгани, лекин маълумот олишнинг имкони бўлмагани айтилганди.
«Рейс ҳақиқатдан ҳам 1 соат 18 дақиқага ушланиб қолган. Йўловчиларни самолётга чиқариш ва ҳаво кемасининг музлашга қарши ишлови билан боғлиқ масалалар сабаб бўлганди.
«Ўзбекистон ҳаво йўллари» 2016 йилдан буён GEnx-1B двигателлари билан жиҳозланган Boeing-787 самолётларидан фойдаланиб келади. Мазкур турдаги самолётлар қисқа ва узоқ масофаларга учишда қулайликни таъминлаш учун сотиб олинган.
Boeing-787 самолётларининг қисқа масофаларга парвоз қилиши айримлар тахмин қилганидек, уларнинг двигателлари ишдан чиқишига олиб келмайди.
Масалан, Япониянинг йирик All Nippon Airways авиакомпанияси ороллар орасидаги парвоз вақти ўртача бир соатни ташкил этадиган қисқа рейслар учун ҳам Dreamliner’лардан фойдаланади. Шунингдек, Lufthansa ва Turkish Airlines каби йирик авиакомпаниялар ҳам ички парвозларни амалга ошириш учун узоқ масофаларга учишга мўлжалланган Airbus-330 ва Boeing-777 каби самолётлардан фойдаланади. Хусусан, Lufthansa авиакомпаниясининг парвоз вақти 45 дақиқа бўлган Мюнхен-Франкфурт рейси узоқ масофага учишга мўлжалланган икки палубали Boeing-747 Jambo Jet самолётида амалга оширилади.
Инженер-техниклар жамоаси томонидан двигателларга ўз вақтида ва сифатли хизмат кўрсатилади: ҳар бир парвоздан сўнг авиакомпаниянинг ҳар битта самолёти қатор кўрсаткичлар бўйича пухта текширувдан ўтказилади. Меъёрдан оғиш аниқланган тақдирда, самолёт парвоздан олинади ҳамда қўшимча текширув ёки таъмирлашга жўнатилади.
Парвоз хавфсизлигини таъминлаш мақсадида Boeing-787 самолётлари самолёт ва унинг двигателини ишлаб чиқарувчилар билан узвий ҳамкорликда текширувдан ўтказилади.
Уларнинг тавсияларига мувофиқ, келгусида қиммат таъмирлаш ишларининг олдини олиш мақсадида самолёт 24 декабрь куни двигателлари режали модификация қилиш (Upgrade) учун жўнатилди. Бу авиакомпаниянинг ортиқча харажатларининг олдини олади, самолётнинг эксплуатация қилиниши муддатини узайтиради ва ёнилғи сарфини камайтиради», дейилади раддияда.
Маълумот учун, 2018 йилдаги тижорий қиймати 239 миллион долларга тенг бўлган Dreamliner самолётлари Boeing корпорациясидан 2016 йилги келишув доирасида сотиб олина бошлаган. «Орзу лайнери» деб ном олган самолётларнинг биринчиси 2016 йилнинг сентябрида, иккинчиси 2016 йилнинг декабрида Нью-Йоркдан Тошкентга қўнганди.
Буюртма берилган тўрт Dreamliner’нинг учинчиси эса Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиëевнинг 15-16 май кунлари АҚШга қилган сафари якунида, 2018 йилнинг 18 май куни Тошкентга келтирилганди.
Мавзуга оид
13:10 / 18.06.2025
“10 дақиқа эрта борганимда самолётда бўлардим” — талаба йўлдаги тирбандлик сабаб Dreamliner ҳалокатидан омон қолди
03:50 / 14.04.2019
“Ўзбекистон ҳаво йўллари” навбатдаги Dreamlinerʼни қабул қилди
12:03 / 12.02.2019
Uzbekistan Airways ва Boeing Dreamliner'лар шассисини алмаштириш дастури бўйича келишувга эришди
15:52 / 09.02.2019