Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев томонидан шу йилнинг 21 февралида бўлиб ўтган нефть-газ ва кимё саноатида амалга оширилаётган ислоҳотлар самарадорлиги таҳлилига бағишланган йиғилишда ёқилғи-энергетика соҳасини комплекс ривожлантириш зарурияти таъкидланган эди.
Давлат раҳбари шуни таъкидладики, мамлакатда юқори қўшимча қийматли маҳсулотни ишлаб чиқариш мақсадида энергия манбаларини диверсификация қилиш, нефть ва газга чуқурлаштирилган ишлов бериш бўйича изчил ишлар олиб борилмоқда. GTL лойиҳаси эса бунга мисолдир, деб хабар беради Энергетика вазирлиги матбуот хизмати.
Айни чоғда вазни 350 ва 550 тонна бўлган иккита йирик технологик ускуна Ўзбекистон ҳудудида ҳаракатланмоқда. У март ойида Қашқадарё вилоятидаги синтетик суюқ ёқилғи ишлаб чиқариш бўйича заводнинг қурилиш майдончасига етказилади (GTL лойиҳаси).
Янги заводдан кўзланган мақсад асосий табиий газга чуқур ишлов бериш орқали керосин, дизель ёқилғиси, нафта ва суюлтирилган газ ишлаб чиқаришдан иборат.
Ушбу инвестициявий лойиҳа Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Шўртан газ-кимё комплексининг метан тозалаш базасида синтетик суюқ ёқилғи ишлаб чиқариш» қарори (ПҚ-2706 сонли, 2016.29.12) асосида амалга оширилмоқда.
Ҳозир асосий йирик ўлчамли технологик ускуналар туркуми Қорақалпоғистондан Қашқадарё вилоятига олиб келинмоқда. Шу пайтгача бир неча мамлакат орқали Корея Республикасидан асосий денгиз йўллари ва логистик маршрутлар орқали Ўзбекистонгача бир неча минг километр йўл босиб ўтилди.
Оғирлиги 550 тонна, узунлиги 39 метр ва диаметри 6,9 метрга тенг ҳамда оғирлиги 350 тонна ва узунлиги 25 метр бўлган ушбу қурилмалар бунёд этилаётган заводнинг синтетик суюқликларни ишлаб чиқариш цехида қўлланилади. Бу қурилмалар ёрдамида ҳосил бўладиган синтез (метан + кислород) физик-кимёвий реакциялар ва технологик жараёнлар натижасида синтетик суюқ ёқилғига, яъни ярим тайёр маҳсулотга айлантирилади. Ундан эса яна бир неча жараёнларни босиб ўтиб, асосий нефть маҳсулотлари – дизель, керосин ва нафта олинади.
Бугунги кунга келиб, GTL лойиҳасининг амалга оширилиши якунловчи босқичда турибди. Қурилиш майдончасига 5 минг нафардан ортиқ ишчи, қурувчи ва муҳандис сафарбар этилган. 500 дан зиёд қурилиш ва махсус техника жалб қилинган.
Ўзбекистонда GTL заводининг қурилиши фаол суръатда давом этмоқда. Шартноманинг тўлиқ якунланиши шарти билан амалга оширилишидаги умумий силжиш 71 фоиздан ошди.
