Инглиз тилида омма эътиборида бўлган шахс ё кишилар гуруҳига нисбатан celebrity атамаси қўлланади. Машҳур инсонлар, жумладан спортчи, актёр ё қўшиқчилар, шунингдек, ижтимоий тармоқларда катта оммани эргаштирган аккаунт эгалари «селебритилар» сирасига киради.
Атаманинг бу қадар батафсил шарҳига тўхталишимнинг бир сабаби бор: истайсизми, йўқми, Ўзбекистонда ҳам омма эътиборида бўлган шахслар, айниқса ижтимоий тармоқларда муридларни бир жойга бирлаштирган аккаунтлар кўпайган.
Ижтимоий тармоқларда «селебритилар»нинг турли товар ва хизматларни реклама қилиши одатий ҳолга айланиб улгурган. «Тавсия қиламан», «ўз тажрибамда синаб кўрдим...», «менга энг ёққан...» сингари жумлалар билан кўрсатиб ўтиладиган, «фалон фирманинг совғаси» ёки «25-кадр эффекти» тарзида намойиш қилинадиган тасвирлар аниқ тижорий мақсадларда амалга оширилади, лекин бунда рекламага қўйиладиган талабларнинг бузилиш ҳолатлари етарлича қайд этилади.
Соддароқ қилиб айтганда, катта омма эътиборини бир аккаунтга жалб этолган шахс тижорий мақсадда олиб бораётган реклама фаолиятини қонун талабини бузган ҳолда олиб бормоқда.
Реклама қилиш тартиби қандай?
Ҳар қандай маҳсулот/хизматни Ўзбекистон ҳудудида ва халқи учун реклама қилишда «Реклама тўғрисида»ги қонун доирасида иш кўриш лозим. Хусусан:
ишлаб чиқарилиши ёки реализация қилиниши қонун ҳужжатлари билан тақиқланган маҳсулот ҳақида ахборот тарқатиш, ўзга шахсларнинг маҳсулотини камситиши ёки бадном этиш;
мажбурий сертификатлаштирилиши талаб этиладиган маҳсулотни керакли ҳужжати бўлмаган ҳолда реклама қилиш, порнографияни тарқатиш кабилар тақиқланади. (6-модда)
Катта контингентга эга «селебрити» маҳсулотнинг ижобий хусусиятлари ҳақида гапириб, унинг ишлаб чиқарувчисига тўхталиб ўтган ҳолда, бу ахборотнинг реклама характерига эгалигига мутлақо ишора қилинмаслиги кўп учрайди.
Ваҳоланки, юқоридаги
