Шу кунларда Буюк Британияда аниқланган коронавируснинг мутацияга учраган штамми, аввалгиларига қараганда тезроқ тарқалиши маълум бўлди. Эндигина тасдиқдан ўтган коронавирусга қарши вакциналарнинг фойдаси тегадими? Бу борада Германиянинг Deutche Welle нашри таҳлилий материал тайёрлади.
Британиянинг жанубий сарҳадларида аниқланган коронавируснинг янги штамми Қироллик Соғлиқни сақлаш вазирлиги маълумотларига кўра касалликнинг шу пайтгача маълум бўлган турларига нисбатан тезроқ юқади. Шу кунгача минглаб инсон мутацияга учраган коронавирус юқтириб олгани қайд этилган.
Лекин Буюк Британия Соғлиқни сақлаш вазири Мэтт Ҳэнкокнинг фикрича, янги штамм эскиларига қараганда хавфлироқ дегани эмас.
«Коронавируснинг янги тури пайдо бўлишини мамлакатда сўнгги ҳафталарда кузатилган шикастланишлар сонининг кескин ортгани билан изоҳлаш мумкин», дея фикр билдирган амалдор.
Мутацияга учраган вирус пайдо бўлиши ҳам аслида катта янгилик эмас. Масалан, Хитойда коронавирус илк бор қайд этилгандан олти ойча муқаддам унинг бошқа бир тури ҳам аниқланганди. Ёзда эса, Испанияда коронавируснинг янги кўриниши аниқланиб, Европанинг ярмига тарқалди. Чунки вируслар муттасил равишда мутацияга учрайди. Лекин одатда уларнинг оқибатлари минимал даражада бўлади.
Инсон организми вирус мутациясига қандай реакция қилади?
Одатда инсон организми антитаначалар ишлаб чиқариб, мустақил равишда ўзини ҳимоялай олиш ҳамда инфекция қўзғатувчи манбани маҳв этиш ва унга нисбатан иммунитет ҳосил қилиш қобилиятига эга. Бироқ қўзғатувчи манба мутацияга учраса, организмдаги антитаначалар вируснинг эски кўриниши билан курашишгагина «дастурлаб қўйилган» бўлса, антитаначаларнинг инфекция билан кураш самарадорлиги сезиларли даражада камаяди.
Айнан шунинг учун ҳам биз доим шамоллаш деган дардга мубтало бўламиз. Организмимиз ўтган сафар шамоллаганимиздаги инфекцияларга қарши антитаначалар ишлаб чиқаради, янгисига қарши уларнинг кучи етмайди. Барибир ваҳима қилиш ярамайди. Зеро мутация ҳар доим ҳам вирусни аввалгисидан кўра кучлироқ қилиб қўймайди. Баъзан эса, ҳатто мутация вирусни кучсизлантириб ҳам қўяди.
Вируслар мутацияси қандай рўй беради?
Инсон организми муайян вирусга қарши антитаначалар ишлаб чиқариб олганидан кейин, бу вирус кейинги сафар иммун ҳужайралари уни «таниб қолмасликлари» учун ўз қобиғини ўзгартириб олади. Яшаб қолиш учун вирус ташқи протеинларини ўзгартириб, штаммлар ҳосил қилади.
