“Уйқуда ёзилган” ҳукм ёхуд одам тақдирини ҳал қиладиган ҳужжатга қўл учидаги муносабат

Суд ҳукми инсон тақдирига дахлдор бўлган муҳим ҳужжат. Унинг ёзилишида чалкашликларга йўл қўйиш жиддий оқибатлар келтириб чиқариши мумкин.

Бироқ жиноят ишлари бўйича Оққўрғон туман судида кўрилган ишларда бу қарашдан бироз четлаб ўтилади шекилли. Йўқса, суд раиси Санжар Исақулов судялик қилган ишда ҳукм “уйқу аралаш” ёзилмаган бўларди. 2023 йил 22 декабр куни Санжар Исақулов томонидан кўрилган иш ҳукмини ўқиб, бунга амин бўлдик.

Мазкур иш икки эркакнинг “жин чиқариш” пайтида 42 ёшли аёлни ўлдириб қўйиши билан боғлиқ. Ҳукмдаги сон-саноқсиз орфографик ҳамда грамматик хатолар ўз йўлига, мазмун жиҳатдан телба-тескари жумлалар шу қадар чалкашиб кетганки, судланувчи аслида ким эканини адаштириб қўйиш ҳеч гап эмас.

Ҳукмнинг айрим ўринларига тўхталиб ўтсак.

Жумладан, судланувчи Раҳим Болтабоевнинг кўрсатмаси шу қадар чалкаштириб ташланганки, биринчи гапнинг ўзиданоқ шахслар алмашиб кетган: судланувчи айбига қисман иқрор бўлгани билан бошланган гап вергулдан сўнг биринчи шахсга айланиб қолади. Гўёки, судланувчи эмас, ҳукмни ёзаётган одам, яъни судя бошидан ўтганларни гапириб бераётгандек.

“Судланувчи Р.Балтабаев суд мажлисида айбига қисман иқрор бўлиб, Мен 2022 йил баҳор ойларида ухлаган вақтларимда мени кўзига номаълум махлуқлар кўриниб, кўзини бир нималар уриб кетганга ўхшаб, оғирликлар сеза бошлаган. Шу вақтларда кечаси бир туш кўрдим, тушида оқ рангли эшак ўнг қўлини тишлаб ғажиб ташлади. Ушбу тушдан қўрқиб уйғониб кетдим. Уйғонганимда тишлари билан ўзини ўнг қўлини тишлаётган экан”.

Бу ерда 2022 йилнинг баҳор ойларида ким ухлаган вақтларида кўзига махлуқ кўринган? Кечаси билан ким туш кўрган? Оқ рангли эшак кимнинг қўлини ғажиган? Ким ўзининг қўлини ўзи тишлаган? Юқоридаги жумлани такрор ва такрор ўқиб, бу саволларга жавоб топиш қийин. Фақатгина ишнинг умумий мазмунидан келиб чиқиб, бу гаплар судланувчига тегишли эканини хулосалаш мумкин.

“Шу вақтларда мени қулоғимга Жин (шайтон)лар темирдан қўрқади деган гапларни эшитдим. 2022 йил баҳор ойларида уйидаги темир болғани қорнига қаттиқ босиб “Бақара” сураси оятларини ўқиганида дуо жуда яхши таъсир қила бошлади. Шу орада божам Ю.Турахўжаевга ўзидаги ўзгаришлар, яъни ўзига-ўзи дам солиб ўзини даволагани, бундан ташқари ўғлини ҳам дам солиб даволади. Божам Ю.Тураходжаев мени гапларимга ишониб ҳайрон бўлиб қолди. 2023 йил май ойининг охирларида божам Ю.Тўрахўжаевни қайнисинглиси Сурайё божамга Камола исмли қизлик қўшнисининг Сарвиноз исмли қизида жинлар (шайтон) лари борлигини, уни бир нечта жойга ўқитиш мақсадида олиб борган вақтда Сарвинозни ичидаги жинлари чиқмасдан кечқурун кўзимга ҳар хил нарсалар, маҳлуқлар, илонлар, итлар кириб, менга тинчлик бермаётганди”.

Суд ҳукмида келтирилган ушбу жумла ҳам шунчалар ноаниқки, ким кимнинг божаси-ю, ким кимнинг қизи эканини ўн ўқишдаям англаб бўлмайди. Ўрни келганида битта ҳарф бутун бир жумла мазмунини ўзгартириб юбориши мумкин. Аммо икки инсонни озодликдан маҳрум қилган ҳукмда гапларнинг “оёғи осмондан” бўлиб ётибди.

“Кечалари бақириб чиқаётгандим. Улар Сарвинозни ўқиб қўйишини илтимос қилишди. Бизлар қизим Сарвинозни ўқитиш мақсадида бошқа жойларга олиб боришган вақтларда ҳам улар кўп пул сўраб юборганлиги сабабли моддий томондан қийналиб қолганини айтишди сўнг 2023 йилнинг май ойининг охирларида мен божам Ю.Турахўжаев билан Камола опани Ўртачириқ тумани, Бештентак маҳалласидаги уйига келдим”.

Сарвинозни “ўқиб қўйиш” кимдан илтимос қилинди? Сарвиноз кимнинг қизи ўзи: ҳикоя қилиб бераётган одамнингми ёки Камола исмли аёлнинг?

“Божам суралардан ўқиган вақтларда мен болғани қорнига босиб турди божам Ю.Турахўжаев билан Сарвинозни охирги куни ўқиётган вақтимда Камола опани келинойиси Умидани онасини ўзининг турмуш ўртоғи мени олдимга яъни Сарвинозни уйига олиб келди”, дея ёзилади ҳукмда.

Қизнинг қорнига темир болғани ким босиб тургани муҳим факт. Аммо бу жумлада ана шу жиҳат чалкашиб кетган: болғани ким босиб турганди, божасими ёки ўзи? Жумла шунчалар ғализ ва ноаниқки, ким кимнинг турмуш ўртоғи-ю, ким кимни қаерга олиб келганини тушуниш қийин.

“Сарвинозни ўқиб бўлганидан сўнг менинг онам Камола опа менга 500.000 сўм миқдоридаги пул берганман, божам Юсуфга ҳам 500.000 сўм иқдоридаги пул бердим”.

Ким кимга пул бергани ҳам муҳим жиҳат. Аммо ушбу жумлани ўқиб, буни аниқлаб олиш қийин.

“Биринчи кун Умида опани ўқиган куни уни ерга осмонга қараб ётишини айтдим. Мен ерга осмонга қараб ётди. Биринчи бўлиб божам Ю.Тураходжаев “Бақара” сураси оятларидан ўқидим”.

Бу ерда айбланувчининг кўрсатмаси вафот этган 42 ёшли аёл ҳақида бормоқда. Аммо бу ўринда ҳам жумлалар ноаниқликни келтириб чиқарган: аёл осмонга қараб ётганми ёки ерга? Биринчи бўлиб ким ўқиган?

Суд ҳукми билан айбланувчилар, яъни “жин чиқариш” билан шуғулланган икки эркак аёлни ўлдириб қўйгани учун бири 3 йил, иккинчиси 2 йил 6 ой озодликдан маҳрум қилиш жазосига тортилган. Лекин суд ҳукмида ноаниқлар шунчалик кўпки, Санжар Исақулов буни қандай аниқлаштириб олгани фақат ўзигагина аён.

Маълумот учун, Санжар Исақулов 1985 йил 26 апрелда Самарқанд вилоятининг Пайариқ туманида туғилган. 2005 йилда Тошкент давлат юридик институтининг бакалавр, 2007 йилда магистратура босқичини тамомлаган.

У 2018 йилдан буён судя бўлиб ишлаб келади. 2020 йилда жиноят ишлари бўйича Оққўрғон туман суди судяси лавозимига тайинланган. 2023 йил 27 январда судялик лавозимида бўлишнинг навбатдаги 10 йиллик, шундан 5 йил муддатга Тошкент вилояти жиноят ишлари бўйича Оққўрғон туман судининг раиси лавозимига тайинланган.

Бундан анча аввал «ё» билан «йо»нинг фарқига бормайдиган давлат меҳнат ҳуқуқ инспектори бир варақ қарорда 113 та хатога йўл қўйганидан сўнг Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги бу ходимига имло луғати совға қилиб, тўғри ёзиш ва грамматикага оид билим даражаларини текшириш учун диктант олганди.

Сизнингча Олий суд ёки Судялар олий кенгаши юқоридаги ҳолатлар бўйича судя Санжар Исақуловга қандай йўл тутса тўғри бўлади?

Руслан Сабуров
Kun.uz