Ўзбекистонда йирик АЭСнинг биринчи энергоблоки 2033 йилда, иккинчиси 2035 йилда ишга туширилади

Ўзбекистонда йирик қувватли атом электр станциясини 2035 йилда тўлиқ ишга тушириш кўзда тутилмоқда. Бу ҳақда 25 сентябр куни Москвада бўлиб ўтган “Жаҳон атом ҳафталиги” халқаро форумида Атом энергияси агентлиги (Ўзатом) директори Азим Аҳмадхўжаев маълум қилди, дея хабар бермоқда Spot нашри.

2029 йилда Жиззах вилоятида кичик АЭСнинг биринчи энергоблоки фойдаланишга топширилади, ярим йилдан кейин иккинчиси ҳам ишга туширилади. Аҳмадхўжаевнинг айтишича, реактор ускуналарини ишлаб чиқариш аллақачон бошланган ва барча ишлар жадвал бўйича олиб борилмоқда.

Spot мухбирининг йирик АЭС қурилиши муддати ҳақидаги саволига жавоб берар экан, Ўзатом раҳбари биринчи энергоблок 2033 йилда, иккинчиси эса 2035 йилда ишга туширилишини таъкидлади.

“Ҳозирча режа шундай. Лекин барибир ҳаммаси шартнома доирасида муҳокама қилинадиган амалга ошириш жадвалига боғлиқ бўлади (ҳужжат ҳали имзоланмаган). Аниқ муддатларни кейинроқ биламиз ва қўшимча маълумот берамиз”, - деди Ўзатом раҳбари.

20 июн куни Росатом давлат корпорацияси ҳамда Ўзатом Санкт-Петербург халқаро иқтисодий форумида Ўзбекистонда йирик қувватли атом электр станцияси қурилиши лойиҳасини амалга ошириш имкониятларини ўрганиш бўйича келишув имзолаган эди.

Ўтган ҳафтада Ўзатом ва Росатом Ўзбекистонда АЭС лойиҳасининг янги конфигурацияси борасида келишиб олди. Энди лойиҳа икки йирик қувватли энергоблок ва икки кичик АЭС блокини ўз ичига олади.

Янги келишувга кўра, АЭСлардан биттаси кичик, иккинчиси анъанавий катта станция бўлади ва улар биргаликда 525 гектарлик умумий майдонда жойлашади. Эътиборлиси, катта ва кичик АЭСларни битта майдонда интеграция қилиш – жуда ноёб ҳодиса. Бу лойиҳа Ўзбекистонни бунақанги қўшалоқ АЭСга эга дунёдаги биринчи давлатга айлантиради.

Лойиҳанинг бир нечта асосий параметрлари ҳақида ўзбекистонликлар биринчи бўлиб Владимир Путин иштирокидаги йиғилишда хабар топди. Гап Россия пойтахтида ўтган жаҳон атом ҳафталигининг очилиш сессияси ҳақида кетяпти. Бу сессияда қатнашган Ўзбекистон бош вазири ўринбосари Жамшид Хўжаевнинг айтишича, Жиззахдаги катта АЭС ҳар бири 1000 мегаваттлик иккита энергоблокдан иборат бўлади. Кичик станцияга эса ҳар бири 55 мегаваттлик иккита реактор ўрнатилади. Шу тариқа, қўшалоқ станциянинг умумий қуввати 2,1 гигаваттни ташкил этади.

Эслатиб ўтамиз, 24 сентябр куни қабул қилинган қонун билан Ўзбекистон ядровий зарар учун фуқаролик жавобгарлиги тўғрисидаги Вена конвенциясига қўшилди. Яъни ҳукумат ядровий фалокат юз берган тақдирда, халққа товон тўлаш мажбуриятини олди.

Шунингдек, 24 сентябр куни Ўзбекистон ва АҚШ ўртасида ядровий ҳамкорлик тўғрисида англашув меморандуми имзоланди. АҚШ давлат котибининг ўринбосари Брент Кристенсенга кўра, бу ҳужжат икки давлат ўртасида ядро энергетикаси соҳасидаги ҳамкорликни кенгайтириш учун асос бўлиб хизмат қилади.