АҚШ президенти Доналд Трамп Малайзия пойтахти Куала-Лумпурга келди. Бу унинг Осиё мамлакатлари бўйлаб бир ҳафталик турнесидаги биринчи манзил бўлиб, сафар давомида у минтақадаги икки ташкилот – ASEAN’нинг (Жанубий-Шарқий Осиё давлатлари ассоциацияси) Малайзиядаги ва APEC’нинг (Осиё-Тинч океани иқтисодий ҳамкорлиги) Жанубий Кореядаги саммитларида иштирок этади, шунингдек, Японияга ташриф буюради. Унинг турнесидаги асосий воқеа Хитой раҳбари Си Жинпинг билан учрашув бўлиши кутилмоқда.
Якшанба куни Таиланд ва Камбоджа етакчилари Оқ уй раҳбари иштирокида икки давлат ўртасида ҳарбий можарони тўхтатишга қаратилган, Трамп «тинчлик келишуви» деб атаган шартномани имзолади.
ОАВда тарқалган хабарларга кўра, АҚШ президенти ушбу маросимни ASEAN саммити давомида ташкил этишни талаб қилган. Ёзда Трамп Таиланд ва Камбоджа чегарасидаги жангларни тўхтатишга ёрдам берган ва у бу урушни ўзи тўхтатишга муваффақ бўлган саккизта уруш қаторига киритганди.
BBC мухбирлари таъкидлашича, ҳужжат имзоланишидан олдин Таиланд ва Камбоджа раҳбарлари уни «тинчлик келишуви» деб атамасликни маъқул кўришган. Ҳужжатнинг расмий номи «Муносабатлар тўғрисидаги қўшма декларация» деб аталган.
Матбуотга сизиб чиққан маълумотларга кўра, ҳужжатда можарони юмшатиш учун фақат дастлабки чоралар, жумладан, оғир қуролларни олиб чиқиб кетиш ҳамда чегараларни демаркация қилиш ва миналардан тозалаш бўйича қўшма ҳаракатлар тасвирланган.
Таиланд ва Камбоджа ўртасидаги можаро қандай ривожланди?
Икки давлат ўртасидаги узоқ йиллик қарама-қаршиликнинг навбатдаги босқичи май ойида, камбоджалик ҳарбий хизматчи чегарада ҳалок бўлганида бошланди. Бу муносабатлар кескин ёмонлашувига олиб келди: иккала давлат бир-бирига қарши қўшимча чекловлар киритди.
Камбоджа Таиланддан кўплаб товарлар, жумладан, мева ва сабзавотларни импорт қилишни тақиқлади ва бу мамлакатга электр энергияси ва интернет хизматларини экспорт қилишни тўхтатди. Икки давлат ҳам чегарада ҳарбийларини ва қуролларини кўпайтирди.
24 июл куни икки давлат армияси ўртасида чегара тўқнашувлари бошланди, бу беш кун давом этди ва 33 киши ўлимига олиб келди. Ўн минглаб аҳоли ўз уйларини тарк этишга мажбур бўлди.
28 июл куни Малайзия бош вазири Анвар Иброҳим воситачилигида Куала-Лумпурда бўлиб ўтган музокаралардан сўнг томонлар ўт очишни тўхтатишга келишиб олди. Аввалига Таиланд воситачилик таклифларини рад этганди, бироқ Трамп «жанглар тўхтатилмайдиган бўлса», тарифлар бўйича музокараларни тўхтатиш билан таҳдид қилганидан кейин рози бўлди.
