“Демократия эркинлик учун курашиши керак”: Мачадонинг Нобел нутқи Ослода ўқиб эшиттирилди

Венесуэла мухолифати раҳбари Мария Корина Мачадонинг қизи чоршанба, 10 декабр куни Ослода 2025 йилги тинчлик бўйича Нобел мукофоти топшириш маросимида нутқ сўзлади, чунки унинг онаси маросимда шахсан иштирок эта олмади. Нуфузли мукофотни қабул қилиб олган Ана Корина Соса Мачадо онаси номидан Венесуэла амалдаги ҳукумати томонидан амалга оширилаётган «давлат терроризми»ни қоралади.

«Бу – БМТ томонидан ҳужжатлаштирилган инсониятга қарши жиноятлар. Халқ иродасини бўғиш учун қўлланаётган давлат терроризми», — деди у.

Нутқда таъкидланишича, президент Николас Мадуро ҳукмронлиги даврида мамлакатда 2500 киши «ўғирланган, бедарак йўқолган, қийноққа солинган».

«У (Венесуэла — таҳр.) дунёга демократия тинчлик учун зарур эканини эсга солади. Ва энг муҳими, венесуэлаликлар дунё билан бўлишиши мумкин бўлган сабоқ шундан иборатки, узоқ ва оғир йўлда шаклланган бу хулоса қуйидагича: агар биз демократияни истасак, эркинлик учун курашишга тайёр бўлишимиз керак», — деди Мария Корина Мачадо.

«1999 йилдан бери режим бизнинг демократиямизга путур етказишга, уни йўқ қилишга бел боғлаган», — дея қўшимча қилди у.

Мачадо Венесуэла халқининг демократик ҳуқуқларини ҳимоя қилиш йўлидаги «тинмай олиб борган фаолияти» учун мукофотга сазовор бўлди. Нобел қўмитаси уни диктатурадан демократияга адолатли ва тинч йўл билан ўтиш учун олиб борган курашидаги ҳиссаси учун алоҳида қайд этди.

Одатда 10 декабр куни Нобел мукофотини топшириш маросими ўтадиган Осло мэрияси биносида табассум қилган мухолифатчи Мачадонинг катта портрети илиб қўйилди. 58 ёшли Венесуэла мухолифати раҳбари мамлакат ҳокимияти томонидан унга қўйилган ўн йиллик чиқиш тақиқига қарамасдан, мукофотни шахсан қабул қилиб олишни режалаштирган эди. Бироқ у маросимда иштирок этиш учун ўз вақтида Норвегия пойтахтига етиб кела олмади.

«Мен ҳозир Ослога йўл олганман», — дея Мачадонинг овозли хабаридан иқтибос келтирди Нобел қўмитаси маросимда.

Бундан олдин Мария Корина Мачадо Ослога етиб келиши, у ерда «маросимда қатнаша олмаса-да, хавфсизлигини таъминлаш имкони бўлиши» ҳақида хабар қилинган эди. «У аниқ қачон қўнишини билмаймиз, аммо бу бир сутка ичида рўй беради», — деди Reuters агентлигига Нобел институти раҳбари Кристиан Берг Харпвикен. Мачадо айнан қаердан боғлангани номаълум бўлиб қолди.

Мария Корина Мачадо — Николас Мадуро ҳукуматига қарши Венесуэладаги намойишларнинг энг кўзга кўринган иштирокчиларидан бири. 2024 йилда у мамлакатда расман эълон қилинган Мадуро ғалабасига қарши фаол чиқиш қилди. Мухолифатчи лидер, унга сайловларда иштирок этишни тақиқлашганидан сўнг бюллетенда ўз ўрнини эгаллаган мухолифат номзоди Эдмундо Гонсалес Уррутия билан бирга таъқиб туфайли яширинишга мажбур бўлди.

Мачадо сўнгги марта омма олдида деярли бир йил аввал кўринган — бу 9 январ куни, Венесуэлада Мадурони учинчи бор президент этиб эълон қилиш ва инаугурациясига қарши митинглар пайтида бўлган. 2024 йил августидан бери Мачадо яширин ҳолда яшашга мажбур ва амалдорлар томонидан таъқиб остида қолмоқда.