Жаҳон | 10:38 / 31.01.2026
2092
4 дақиқада ўқилади

АЭХА Украинада ядровий авария хавфи борлигидан огоҳлантирди

Украинадаги уруш “дунёдаги ядровий хавфсизлик учун энг жиддий таҳдид” эканини АЭХА бош директори Рафаэл Гросси АЭХАнинг Венада ўтган бошқарувчилар кенгаши йиғилишида билдирди.

Фото: REUTERS

Россиянинг Украинага қарши тажовузкор уруши деярли тўрт йилдан бери давом этаётган бир пайтда Украина дунёдаги энг катта ядровий хавф-хатарлар эпицентри бўлиб қолмоқда, деди АЭХА бош директори Рафаэл Гросси АЭХА бошқарувчилар кенгашининг Венадаги йиғилишида жума куни, 30 январда. У сўнгги ойларда агентликка Украина ва Россия ўртасида электр узатиш линияларини таъмирлашни таъминлаш учун алоҳида тўрт марта вақтинчалик ўт очишни тўхтатишни мувофиқлаштиришга тўғри келганини айтди — бу линиялар Запорижжя АЭС (ЗАЭС)ни электр билан таъминлайди.

Гроссининг сўзларига кўра, ЗАЭСдаги шундай таъмирлаш ишларидан охиргиси 19 январда якунланган: 2 январдан бери ўққа тутишлар оқибатида шикастланган станция қайтадан ўзининг охирги захира линиясига уланган. Захира линияси тиклангунча, ЗАЭС иши олти тўхтатилган реакторнинг совитиш тизимларини қувват билан таъминлаб турган ягона қолган магистрал линияга боғлиқ бўлиб турган.

Унинг айтишича, АЭХА станция ходимлари қиш шароити билан қандай курашаётганини ҳам диққат билан кузатмоқда — жумладан, совитиш ҳавзасидаги ва суғориш бассейнларидаги сувнинг музлаб қолишининг олдини олиш масаласини. У яна бир бор таъкидладики, жанг ҳаракатларини тўхтатиш — хавфсизликни кафолатлаш ва эҳтимолий ядровий ҳодисанинг олдини олишнинг ягона йўли.

АЭХА бошқарувчилар кенгашининг ушбу йиғилиши 12 давлатнинг ваколатхоналаридан иборат гуруҳ ташаббуси билан чақирилган, деб хабар беради dpa агентлиги. Бу гуруҳ таркибига Белгия, Германия, Франция, Буюк Британия, Италия, Япония, Канада, Литва, Люксембург, Нидерландия, Португалия ва Руминия киради. АҚШ бу ташаббусга қўшилмаган.

АЭХАдаги Россия вакили Михаил Улянов гуруҳ давлатларининг Украинадаги ядровий хавф бўйича умумий хавотирига қўшилмаслигини айтди. “Бу ёлғон баёнот”, — дея dpa унинг сўзларини келтиради. У журналистларга Венада шундай деган: Украина атом электр станциялари Россиянинг подстанцияларга қилган ҳужумларини “осонгина бартараф эта олади”.

Бундан бир кун олдин, АҚШ президенти Доналд Трамп Россия президенти Владимир Путиндан қаттиқ совуқлар сабаб бир ҳафта давомида Украина шаҳарлари ва энергия объектларига ҳужумлардан тийилишни сўраганини, у эса гўёки рози бўлганини айтган эди. Уляновнинг фикрича, Трамп ва Путин жиддий “реал сиёсат” юритмоқда, АЭХАнинг махсус йиғилиши эса, аксинча, “амалий аҳамиятга эга эмас”.

Украина Энергетика вазирлиги 20 январ куни хабар беришича, Чернобил АЭС (ЧАЭС) ҳудудидаги барча объектлар — жумладан янги саркофаг ва ишлатилган ядровий ёнилғини сақлаш омборлари одатий режимда Украина бирлашган энерготизимига уланган. Вазирлик маълумотларига кўра, аҳоли ва атроф-муҳит учун тўғридан тўғри таҳдид йўқ. Энергетиклар ва станция ходимлари вазиятни кучайтирилган тарзда мониторинг қилишни давом эттирмоқда.

Шу куни эрталаб АЭХА X ижтимоий тармоғида, кенг кўламли жанг ҳаракатлари натижасида станция ташқи электр таъминотидан бутунлай маҳрум бўлганини хабар қилди. Агентлик таъкидлашича, ҳужум туфайли ЧАЭСни бошқа станциялар билан боғлайдиган электр узатиш линиялари ҳам шикастланган, шунингдек, ядровий хавфсизлик учун ҳаётий муҳим бўлган айрим Украина электр подстанцияларига зарар етган.

Бундан олдин, 2025 йил 1 октябрда Россиянинг ЧАЭС энергоинфратузилмасини ўққа тутиши оқибатида станцияда электр таъминоти вақтинча ўчиб қолган, бу ҳолат тахминан уч соат давом этган. Ўшанда саркофаг ва ишлатилган ёнилғи омбори электрсиз қолган. Станция таъминотини ўша кечанинг ўзида тиклашга муваффақ бўлинган, радиация фони эса назорат қийматларидан ошиб кетмаган.

Отабек Матназаров
Тайёрлаган Отабек Матназаров
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид