АҚШда уч платформали гипертовушли ракета ишлаб чиқилди

Гипертовушли двигателларга ихтисослашган Ursa Major Америка компанияси оммавий ишлаб чиқаришга мўлжалланган янги гипертовушли ракета тизимини тақдим этди. Шу орқали компания юқори тезликдаги қуролларни янада тезкор ва арзонроқ қилишга қаратилган йўналишини очиқ кўрсатди.

Фото: Ursa Major

Бу ҳақдаги баёнот Air Warfare Symposium — Ҳарбий-ҳаво ва космик кучлар ассоциациясининг симпозиумида берилди. У ерда мудофаа саноати раҳбарлари янги авлод авиациясини ривожлантириш масалаларини муҳокама қилди.

HAVOC номли янги тизим фақат жанг воситаси сифатида эмас, балки синовлар ва шахсий таркибни тайёрлаш учун гипертовушли нишон сифатида ҳам ишлаб чиқилмоқда. Компания вакилларига кўра, бундай икки томонлама ёндашув бир вақтнинг ўзида ҳам шошилинч оператив эҳтиёжларга жавоб бериш, ҳам АҚШнинг саноат базасини мустаҳкамлаш имконини беради.

HAVOC ракета тизимининг асосида компаниянинг ўз ишланмаси бўлган Draper суюқ ёнилғили ракета двигатели ётади.

HAVOC’нинг асосий хусусиятларидан бири — учишнинг барча босқичларида: тезлашиш участкасида, крейсер фазасида ва якуний йўналтириш босқичида бошқариш ва двигателни қайта ишга тушириш имкониятидир. Бундай мослашувчанлик анъанавий “тезлашиш — планерлаш” туридаги гипертовушли тизимлар ёки қанотли ракеталар билан таққослаганда, анча мураккаб манёврлар ва жанг профилларини амалга оширишга йўл очади.

Двигателнинг парвоз давомида бошқарилиши туфайли, гипертовуш тезликлардаги ўта кучли иссиқлик юкламаларида одатда талаб қилинадиган қиммат иссиқликдан ҳимоя тизимларига эҳтиёж қолмайди. Бу ечим комплекснинг умумий қийматини пасайтиради ва таъминот логистикасини соддалаштиради.

HAVOC модулли архитектурага эга бўлиб, турли қаттиқ ёнилғили ракета тезлаткичлари билан интеграция қилиш имконини беради. Бу эса уни турли учириш платформалари билан мослашишини таъминлайди.

Ракета қирувчилар ва бомбардимончиларда жойлаштирилиши, кемалардаги вертикал учириш ўрнатмаларидан (VLS) ишга туширилиши, шунингдек ерусти комплексларидан ҳам учирилиши мумкин. Танланган тезлаткичга қараб, узоқроқ масофали вариантлар ҳам мавжуд.

Компания таъкидлашича, дастур ортида гипертовушли тизимларни ишлаб чиқиш ва парвоз синовларини ўтказиш бўйича ўн йилдан ортиқ тажриба туради. Уларнинг Hadley двигателлари гипертовушли парвоз шароитида аллақачон синовдан ўтган ва реал сценарийларда ишлаш қобилиятини тасдиқлаган.