10 млрд қарзи билан тугатилган завод: “Тошкент ёғ-мой комбинати”нинг ишчилари чорасиз қолдирилди

“Тошкент ёғ-мой комбинати” номи билан машхур завод бўлган. Унда бир вақтлар минглаб одамлар ишлаган, рўзғор тебратган. 2022 йилда комбинат хусусийлаштирилиб, 2025 йилда тугатилган. Бу вақтда комбинатнинг ўнлаб ишчиларидан қарийб 10 млрд сўм қарзи бўлган. Мол-мулклари сотилиб, бинолари бузилиб кетган комбинатнинг қарзини қоплашга ярагулик хеч вақоси йўқ. Ҳужжатда 2 та юк машинаси бор: уларнинг ҳам қаерда экани "номаълум".

Тарихий заводнинг тугатилиши

Бир вақтлар Яшнобод туманида “Тошкент ёғ-мой комбинати” номи билан машхур завод бўлган. Давлат активларини бошқариш агентлигининг Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармаси 2022 йил ноябрида “Тошкент ёғ-мой комбинати” акциядорлик жамиятидаги 56 фоиз давлат улушини “Toyloq Toza Hudud” масъулияти чекланган жамиятига сотган.

Кейинроқ, 2024 йил июнида комбинатнинг акциядорлари уни ихтиёрий тугатишга қарор қилади ва И.Ирназаров тугатиш бошқарувчиси этиб тайинланади.

Тугатувчининг 2025 йил 21 январдаги онлайн аризасига асосан жамият ихтиёрий тугатиш жараёнига ўтказилган ва 2025 йил 21 май куни Яшнобод туман давлат хизматлари маркази “Тошкент ёғ-мой комбинати” АЖни давлат реестридан чиқарган.

Ҳақдорлар бор эди…

Аммо бу пайтда комбинатнинг ўнлаб ишчилари меҳнат қонунчилигининг қўпол бузилишларидан жабр кўраётган, миллиардлаб ҳақларини ундира олишмаётган эди.

Жумладан, Фуқаролик ишлари бўйича Миробод туманлараро суди “Тошкент ёғ-мой комбинати”дан унинг турли цехларида фаолият юритган эллик нафардан ортиқ ишчиларига иш берувчининг айби билан бекор туриб қолган вақт учун иш ҳақи ва бошқа тўловларни ундириб беришни назарда тутувчи қарорлар чиқарган.

“Ўлган ўлолмаган” комбинат

Пулни ундиришнинг ягона йўли комбинатни тиклаш эди. Ишчилар бор ҳаракатни шунга қаратишди ва суд орқали бунинг уддасидан чиқишди.

Тошкент туманлараро маъмурий судининг 2025 йил 4 сентябрдаги ҳал қилув қарори билан “Тошкент ёғ-мой комбинати” АЖни давлат реестридан чиқариш ва тугатиш ҳақидаги ваколатли орган ёзувлари ҳақиқий эмас деб топилди.

«Жуда катта ҳудуд эди. Ҳозир мана шу катта ҳудудни бузиб ташлаб, кўзимиз олдида бизни ишсиз қолдириб уй қуришяпти. Одамларнинг кўз ёши устига уй қуришяпти, ишсизлиги устига уй қуришяпти. Биз акционерлар билан ҳисоб-китоб қилишмади. Ноқонуний бизни ишдан бўшатгани учун олий суд қуйи инстанциялар ишга тиклаб қўйди, пулларимизни ундириб берди, лекин шуларни ижро қилишдан бош тортишяпти. Бизнинг ҳуқуқларимизни поймол қилишяпти.

Биз акциядормиз ҳам, акцияларимиз улушларини бермасдан туриб, биз билан ҳисоб-китоб қилмасдан туриб, тугатиб ташлади. Биз кейин маъмурий судга бердик. Судялар бизнинг томонимизга ҳал қилиб беришди. Лекин ҳуқуқларимизни поймол қилган ҳолда маблағларимизни, иш ҳақларимизни тўлаб бермаяпти. Раҳбар ўзини олиб қочиб юрибди. Корхона раҳбари, тугатувчи Эрназаров Нодир. У бизга ҳозирда МИБда турган саккиз миллиарддан ошиқ пулларимизни тўлаб бермаяпти», дейди мурожаатчилардан бири Санобар Қаҳҳорова.

Маълумотларга кўра, айни пайтда собиқ корхона ҳудудида янги Башкент турар жой мажмуаси қуриляпти. Ҳудуднинг сотилишида монетар акциядорларнинг розилиги олинмаган.

“Кучуклар билан мазамизни қочиришди”

«Қонуний бизга чиқариб берган олий судга, иқтисод судига, ҳаммасига раҳмат. Лекин бизга нимагадир МИБ ёрдам бермаяпти. Ўша пулларни қонуний олишимизга ёрдам беришларини сўраймиз. Акцияларимиз ҳам 30 йил давомида бир марта олганман.

Ишдан бизларни бўшатиб юборди. Бўшатганда ҳам бизлар ҳисоб-китоб қилиб, охирида бериши керак бўлган ҳисоб-китобларининг ҳеч қайсисини берган йўқ, бош тортишди ҳаммасидан, чиқариб юборишди. Дарвозадан кирамиз десак, бизларни ҳайдаб кучуклар билан мазаларимизни қочириб қўйишди», деб таъкидлайди Карима Муродова.

Ундирув МИБда

Хозир ундирув мажбурий ижро буюроси юритувида – ундириладиган миқдор сал кам 10 млрд сўм атрофида.

Мажбурий ижро бюроси марказий маҳкамасининг Kun.uz’га маълум қилишича, Фуқаролик ишлари бўйича Миробод туманлараро судининг тегишли қарорларига асосан қарздор “TOSHKENT YOG’-MOY KOMBINATI” АЖдан 51 нафар фуқаро фойдасига жами 9 млрд 896 млн сўм қарз, давлат фойдасига 32 та ижро хужжати бўйича 382 млн 463 минг сўм давлат божи, 12 нафар фуқароларни ишга тиклаш ҳамда 12 нафар фуқаро бўйича иш ҳақиларни солиқда акс эттириш мажбуриятини юклаш билан боғлиқ ижро ҳужжатлари мавжуд.

Комбинатда қўлга илингулик хеч вақо йўқ

Маълум бўлишича комбинат номида 2 та:

- 1991 йилда ишлаб чиқарилган GBK 8350 русумли

- 1993 йилда ишлаб чиқарилган “KAMAZ 53212” русумли юк ва тиркама транспорт воситалари борлиги аниқланган.

МИБ томонидан тегишли тартибда тақиқ қўйилиб, қидирув эълон қилинган.

Комбинат йўқ, ўрнида «новостройка»лар

Қизиқ томони, Комбинат жойлашган Яшнобод туман, Жарқўрғон кўчаси 47-уй манзилида Комбинатга тегишли бино ва иншоатлар буткул бузиб ташланган, унинг ўрнида кўп қаватли турар жой бинолари қурилмоқда. Шу сабабли 7 нафар фуқароларнинг “TOSHKENT YOG’-MOY KOMBINATI” АЖга ишга тиклаш тўғрисидаги ижро хужжатлари ижросини таъминлаш имконияти бўлмаган.

Хуллас, гувоҳи бўлганингиздек бир вақтлар Ўзбекистоннинг қудратли корхоналаридан бири бўлган комбинат бугун йўқ – унинг ўнлаб ишчилари эса ҳақини ололмай сарсон, саргардон.