Жаҳон | 16:26
775
5 дақиқада ўқилади

Илон Маск дунёдаги илк триллионерга айланиш арафасида: SpaceX акциялари сотувга чиқяпти

Жума куни америкалик миллиардер Илон Маскнинг SpaceX компанияси энг шов-шувли бирламчи оммавий жойлаштириш – IPO доирасида 555 миллиондан ортиқ акцияларни сотишни бошлайди. Бунгача Маскнинг соф бойлиги қарийб 800 миллиард долларга баҳолаганди.

Фото: New York Times

Илон Маскнинг ракета ва сунъий йўлдош ишлаб чиқарувчи SpaceX компанияси дунёдаги энг йирик фонд бозори дебютига айланиш учун ўзининг бирламчи оммавий жойлаштириш нархини расман якунлади.

Пайшанба куни SpaceX компанияси IPO нархи бир акция учун 135 доллар этиб белгиланганини ва 555 миллион 555 минг 555 дона акцияларини сотишини тасдиқлади. Бу SpaceX ўз таклифидан қарийб 75 миллиард доллар жалб қилишини англатади. New York Times'нинг ёзишича, бунинг ортидан компаниянинг бозор қиймати 1,77 триллион долларга етади.

SpaceX оммавий савдоларни SPCX белгиси остида – 12 июндан (Ню-Йорк вақти билан) бошлайди.

Ушбу кўрсаткичлар билан SpaceX аввалроқ Saudi Aramco томонидан ўрнатилган IPO рекордини бутунлай янгилайди. Саудларнинг давлат нефть компанияси 2019 йилда биржага чиққанида 1,7 триллион долларга баҳоланган ва 29 миллиард доллардан ортиқ маблағ жалб қилган эди.

Акциялар сотилишидан олдин Forbes Маскнинг соф бойлигини қарийб 780 миллиард долларга баҳолаганди. Бу рўйхатда ундан кейинги ўринда турган Alphabet ҳаммуассиси Ларри Пейждан анча олдинда демакдир.

«Дунёдаги иккинчи энг бой одамнинг бойлиги 300 миллиард доллар атрофида айланмоқда. Яъни бу Маскнинг эртага эга бўлиши мумкин бўлган потенциал бойлигининг учдан бир қисмидан ҳам камроқ демакдир», деди Forbes Wealth таҳририяти раҳбари ўринбосари Метт Дурот. «Ва фақат яна бир киши, Ларри Эллисоннинг (Oracle асосчиси) бойлиги қачонлардир 400 миллиард долларга етган».

Долларда илк триллионер

Маск бойлигининг катта қисми ҳозирда SpaceX ҳисобига тўғри келади. Илон у ерда қарийб 866 миллиард долларлик улушга эга.

Компания ҳужжатларига асосланган Reuters ҳисоб-китобларига кўра, Тесла ва унинг қолган барча мулклари билан биргаликда, жума куни акциялар савдоси бошланганда унинг соф бойлиги 1,1 триллион доллардан ошади. Бу ҳисоб-китоб вақт ўтиши билан кучга кирадиган акция компонентларини ҳам ўз ичига олади.

2026-06-12 16.32.14

NYT ҳам айни шуни тасдиқламоқда. Савдоларнинг биринчи кунларида, эҳтимол жума кунининг ўзидаёқ – компания акция нархининг бироз кўтарилиши 54 ёшли Маскни дунёдаги биринчи триллионерга айлантириши мумкин.

Бундан ташқари, Маскнинг дўстлари, масалан, инвестор Антонио Грациас, Кремний водийсининг венчур капитал фирмалари ва бошқа хусусий инвестиция компаниялари ҳам катта фойда кўришга тайёрланмоқда.

Сан-Франсискода жойлашган Hill инвестиция платформаси таҳлилига кўра, SpaceX'нинг 4 мингдан ортиқ ходимлари ҳам ушбу IPO туфайли миллионерга айланиши кутилмоқда. Улардан 400 га яқини 100 миллион доллар ёки ундан кўпроқ маблағ ишлаб топади.

Маскка бўлган ишонч кучли

Tesla ва SpaceX'дан ташқари, Маск яна бешта компанияга, жумладан, тоннель қазиш стартапи The Boring Company ва мия имплантларини ишлаб чиқарувчи Neuralink компанияларига ҳаммуассислик қилган.

Маск 2022 йилда X (собиқ Twitter) ижтимоий тармоқ платформасини 44 миллиард долларга сотиб олиб, ўз таъсирини кенгайтирганди. Ушбу келишув унга юз миллионлаб фойдаланувчилар билан тўғридан-тўғри алоқа каналини берди. Уни сиёсат ва иммиграциядан тортиб, ҳукумат харажатлари ва сўз эркинлигигача бўлган масалаларда таниқли овозга айлантирди.

2026-06-12 16.39.47

Унинг сиёсатга қадам қўйиши - президент Доналд Трампнинг Ҳукумат самарадорлиги департаментидаги роли унинг энг кўп мунозараларга сабаб бўлган лойиҳаларидан бири бўлди.

Кейинчалик, сиёсат ва харажатлар борасидаги келишмовчиликлар туфайли бу муносабатлар дарз кетди ва оммавий жанжалга айланиб кетди. Гарчи ўшандан бери иккала томон ҳам муросага келтирувчи оҳангда гапира бошлаган бўлса-да, ўзаро келишмовчиликлар мавжуд.

Шунга қарамай, кўплаб инвесторлар учун Маскнинг ғайриоддий хатти-ҳаракатларидан кўра, унинг улуғвор ғояларни энг қиммат компанияларга айлантириш бўйича тажрибаси ва муваффақиятлари устунроқ келмоқда.

Шу билан бирга, таъсирнинг биргина тадбиркор атрофида тўпланиши – корпоратив бошқарув, манфаатлар тўқнашуви ва компания тақдирини бир шахсга ҳаддан ташқари боғланиши борасидаги хавотирларни ҳам кучайтирмоқда.

Фаррух Абсаттаров
Тайёрлаган Фаррух Абсаттаров
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид