Дорихоналарда референт нархларга қанчалик амал қилиняпти?

Ўзбекистонда жорий йил 1 март ва 1 июл саналаридан бошлаб қарийб 4,5 мингта дори воситаси учун рухсат этилган максимал чакана нархлар пасайтирилди. Kun.uz мухбири Тошкент шаҳридаги бир нечта дорихоналарда бўлиб, референт нархларга амал қилиш ҳолатини ўрганди.

Маълум бўлишича, тартибга риоя этаётган дорихоналар билан бирга, бир қатор ҳолатларда рухсат этилганидан бироз ёки сезиларли юқори нархлар ҳам учраб турибди.

Масалан, референт нархи 36 минг сўм бўлган “Бактокс 125 мг” дори воситасини бир дорихона 35 минг сўмдан, иккинчиси 45 минг сўмдан сотаётганига гувоҳи бўлдик. Яъни иккинчи дорихона бу дорини рухсат этилганидан қарийб 9 минг сўмга қиммат сотяпти.

Худди шундай ҳолатни “Но-шпа” мисолида ҳам кўриш мумкин. Бир дорихона уни референт нархга тенг қийматда (142 499 сўм), иккинчиси эса ундан 7500 сўмга қиммат сотмоқда.

Суриштирув учун танлаб олинган дорилар қисқа рўйхатидаги “Тивортин” биз кирган учала дорихонада ҳам референт нархдан сезиларли қиммат сотилаётганига гувоҳ бўлдик.

Референт нархлар пасайиши

Тиббиёт ва фармацевтика тармоғини ривожлантириш агентлигига кўра, 2025 йил 5 декабрда 2 мингга яқин рецепт асосида бериладиган дори воситаларининг нархлари туширилган бўлиб, бу тартиб жорий йил 1 март санасидан амал қилишни бошлаган.

Бундан ташқари, Соғлиқни сақлаш вазирлигининг 3537-сонли низомига мувофиқ, яна 2,5 мингта дори воситасининг чекланган нархлари арзонлаштирилган ва бу нархлар дорихоналар учун 1 июл санасидан бошлаб кучга кирган.

Умумий ҳисобда 2026 йилда 4,5 мингга яқин рецепт асосида бериладиган дори воситаларининг нархлари қайта кўриб чиқилиб, пасайтирилган ва йил якунига қадар ушбу кўрсаткични 6 мингтагача етказиш кўзда тутилган.

Агентлик бош мутахассиси Улуғбек Ғаниевнинг айтишича, ҳозирги кунда PharmUz мобил иловаси ишга туширилган бўлиб, унда махсус QR-кодни сканерлаш функцияси мавжуд. Дори воситаларидаги рақамли маркировка кодини илова орқали сканерлаганда, маҳсулотнинг ишлаб чиқарувчиси ва халқаро патентланмаган номи билан бир қаторда, унинг белгиланган чекланган референт нархи ҳам акс этади.

“Агар фуқаролар дорини белгиланган қийматдан қимматроқ нархда сотиб олишса, ушбу мобил иловадаги махсус тугма орқали шикоят қолдиришлари мумкин. Келиб тушган мурожаатларни агентлик кўриб чиқиб, Рақобат қўмитаси ҳамда Фармацевтика маҳсулотлари хавфсизлиги марказига юборади ва ушбу ваколатли органлар қонунбузар дорихоналарга нисбатан тегишли чораларни кўради.

Агар қайсидир дорихонада дори воситаларини референт нархидан қимматга сотиш ҳолати аниқланса, биринчи босқичда ушбу маскан огоҳлантирилади ва унга жарима қўлланади. Агар бундай ҳолат яна такрорланса, дорихонанинг лицензиясини бекор қилишгача бўлган чоралар кўрилади”, деди Фармагентлик масъули.