Таклиф муаллифи – Путин
АҚШ президенти бундай форматдаги учрашувга қарши эмаслиги, лекин унда урушни эмас, «ядровий қуролни муҳокама қилмоқчи эканини» айтди. «Президент Си хоҳласа, мен тайёрман», деди Трамп. Аввалроқ ОАВда бундай таклиф ўзаро телефон суҳбати чоғида Путиндан чиққани ҳақида ёзишганди. Трамп журналистларга берган жавобида «Си хоҳласа, учрашаман», деди, «Си ва Путин хоҳласа», демади. Демак таклиф Путиндан чиққани ростга ўхшайди.
Россия президенти бундай таклиф бергани мантиқий. Ҳеч нима ҳал бўлмаса ҳам, Украина тақдири Киев иштирокисиз АҚШ, Россия ва Чин лидерлари томонидан муҳокама қилинганининг ўзи Европа учун жиддий сигнал. «Урушни бирпасда юмалоқ ёстиқ қилишни» кўзлаган держава олтинчи йилга келиб ҳамон Донбасс олинмаган бир вақтда мана шундай сигналлар юбориш ҳақида ўйламоқда. Ниҳоятда адолатли реаллик.
Трамп гўёки Украина у учун мутлақо аҳамиятсиз эканини кўрсатиш учун бу учрашувда «жон деб ядровий қуролсизланишни муҳокама қилишини» айтди. Лекин асосий масала бир вақтлар Трампга «сакраган» Зеленский Америкага йўқ дегани учун унинг додини беришга уриниш экани кўриниб турибди.
Аввалроқ Американинг WSJ нашри ўзаро телефон суҳбати чоғида Путин Трампга Украинадаги уруш борасида уч томонлама учрашув ўтказишни таклиф қилгани ҳақида ёзганди. Ўша суҳбатда Путин урушни Москвага маъқул бўлган шартларда тугатишни таклиф қилган. Нашрга кўра, Пекин ҳам Трамп учрашувга тайёр бўлса, Хитой раиси қарши бўлмаслигини билдирган. Учрашиш учун баҳона ҳам бор. 18-19 ноябр кунлари Хитойда Осиё Тинч океани иқтисодий ҳамкорлик саммити ўтказилади. Трамп, Си ва Путин ўша ерда кўришиши мумкин.
Гўёки «Украина тақдири ҳал қилинадиган» учрашувда Украина вакиллари бўлмаслиги табиий. Хуллас, 80 га қараб кетган уч сиёсатчи барчасини эскичасига, ҳеч қандай дипломатиясиз, оғзаки ҳал қилиб олмоқчидек. Кремл бундай режа борлигини тасдиқлади, Трамп қарши эмас, Пекин ҳам рози экан.
«Бу – капитуляцияга ундаш»
Украина президенти Володимир Зеленский АҚШ президенти Трамп Киевни таслим бўлишга ундаётганини айтди. «Менимча, Украинани капитуляция бўлишга ундовчи қадамлар ташланди. Америкалик ҳамкорларимиз урушни Украинага босим қилиш орқали тезроқ тугатиш мумкин деб ҳисоблаётгани ҳақида ўйлашни хоҳламайман, лекин барчаси шунга қараб кетяпти», деди у Bloomberg нашрига берган интервюсида.
Энди асосий савол: айтайлик Хитой, Россия ва АҚШ Украинадаги урушни тугатиш бўйича келишувга эришди, кейин нима бўлади? Путин ҳам ўша ерда экани инобатга олинса, келишув тўлиқ Россия фойдасига бўлади. Путин нима исташи ҳаммага маълум: Украина Қримни Россияники деб тан олиши, Донбассдан тўлиқ кетиши, Запорижжя ва Херсонни ҳам топшириши керак, ахир Россия уларни ўз конституциясига қўшиб бўлган.
