Глобал исиш оқибатлари аллақачон вайронкор тус олган. Tagesschau хабарига кўра, дунё келишилган 1,5 °C чегарасидан ошиб кетиши деярли аниқ, бироқ БМТ иқлим ўзгаришига қарши курашда маълум бир силжиш кузатилаётганини, гарчи қатъий чоралар кўриш учун вақт тобора камайиб бораётганини таъкидламоқда.
«Энг яхши ҳолатда глобал исиш саноатлашувгача бўлган даврга нисбатан 1,5 °C дан ошмаслиги керак. Жаҳон ҳамжамияти 2015 йилда Парижда бўлиб ўтган иқлим конференциясида айнан шундай чекловга риоя қилишга келишиб олган эди. Бироқ, орадан ўн йилдан ортиқ вақт ўтгач, БМТ Бош котиби Антониу Гутерриш бу мақсадга эришиб бўлмаслиги эҳтимоли юқори эканини қайд этмоқда», – дейилади мақолада.
Унинг сўзларига кўра, иқлим ўзгариши оқибатлари аллақачон ҳалокатли тус олган: ўлимларга олиб келувчи сув тошқинлари, ҳаддан ташқари кучли жазирама тўлқинлари, кенг кўламли ўрмон ёнғинлари, инсонлар қурбон бўлиши, фалажланган иқтисодиёт ва тенгсизликнинг кучайиши шулар жумласидандир.
«Бунга энг кам алоқадор бўлганлар биринчи бўлиб ва ҳаммадан кўпроқ азият чекмоқда», – деб таъкидлади Гутерриш. Айнан шунинг учун 1,5 °C чегарасидан ошиш кўрсаткичи имкон қадар кичик бўлишига эришиш муҳимдир.
БМТ Атроф-муҳит бўйича дастури (ЮНЕП) ҳисоботига кўра, аср ўрталарига бориб исиш ушбу чегарадан атиги бир неча ўндан бир даражага ошиб, 1,7–1,8 °C ни ташкил этиши учун, дунё бўйича иссиқхона газлари чиқиндилари 2025 йил даражасига нисбатан 2035 йилгача ҳар йили 6 фоиздан кўпроққа қисқариши керак.
Аслида эса чиқиндилар ҳажми йилдан-йилга ортиб бормоқда. Кўмир, нефть ва газни ёқиш бунинг асосий сабаби бўлиб қолмоқда.
Шу билан бирга, ЮНЕП раҳбари Ингер Андерсен сўнгги йиллардаги ютуқлар иссиқхона газлари чиқиндиларини камайтиришнинг ҳали ҳам имкони борлигини исботлаётганини таъкидламоқда.
Унинг сўзларига кўра, Париж иқлим келишуви қабул қилинганидан буён дунёда қайта тикланувчи энергетика ва электр энергияси ишлаб чиқариш қувватлари кутилганидан уч баравар тезроқ ўсди. Қуёш энергетикаси, хусусан, фотоэлектрик қурилмаларнинг ривожланиши прогнозлардан етти баравар тезроқ кечди. Электр энергияси ишлаб чиқариш учун кўмирдан фойдаланишнинг ўсиш суръатлари эса тахмин қилинганидан пастроқ бўлди.
Вазиятни ўзгартиришнинг энг самарали усули қатъий сиёсатдир, дейилади ҳисоботда. Бироқ, агар ҳукуматлар аввалгидек ҳаракат қилишда давом этса, аср охирига бориб глобал исиш 2,8 °C га етиши мумкин.
