Kechadan boshlab deyarli barcha ommaviy axborot vositalarida «Oliy ta'lim muassasalariga kirish imtihonlari ochiqlik va shaffoflik bilan o‘tkazilayotgani» haqida jar solinmoqda. Sodda xalqimiz ham bu so‘zlarga ishonmoqda, ko‘pchilik nihoyat adolat qaror topishidan umid qilmoqda. Guyoki hammasi risoladagidek. Lekin, tanganing ikkinchi tarafi ham mavjud. Rostan ham hamma yerda test imtihonlari adolatli olib borilmoqdami?
«Kun.uz» ijodiy jamoasi 1 avgust imtihon kuni qanday o‘tkazilayotganini kuzatish uchun xududlarga bordi. Imtihonlar ayni damda Toshkent shahrida quyidagi binolarda tashkil etilmoqda:
1. «O‘zEkspomarkaz» Milliy ko‘rgazmalar majmuasi;
2. Oliy o‘quv yurtlariaro sport majmuasi;
3. Xalq iste'mol tovarlarining ko‘rgazma yarmarka savdosi Respublika markazi;
4. Respublika ixtisoslashtirilgan olimpiya zaxiralari maktab-internati;
5. «Tennis» sport majmuasi;
Barcha binolarga ham borishni rejalashtirdik. Lekin, bir bino borki, u yerga borilmasa bo‘lmasdi. Bu bino Xalq iste'mol tovarlarining ko‘rgazma yarmarka savdosi Respublika markazidir. Toshkent shahrining Olmazor tumani hududida, shundoqqina «Beruniy» metrosi yonida joylashgan.
Negaligini so‘rayapsizmi? Chunki, bu yer Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, Toshkent moliya instituti va shu kabi boshqa nufuzli oliygohlarda o‘qish istagini bildirgan abituriyentlar imtihondan o‘tkaziladigan makon. Sirli makon.
Bu ta'lim dargohlari haqida qiziq faktlar bilan o‘rtoqlashsak. Bular iqtisod, siyosat, yurisprudensiya, moliya sohalarida yetuk davlat kadrlarini tayyorlashi kerak bo‘lgan oliygohlar hisoblanadi. So‘nggi yillarda kirish ballari «osmonga uchgan» ta'lim maskanlari, desak mubolag‘a bo‘lmaydi. Bir vaqtlar xalq orasida har xil «o‘yinlar» bo‘lgan oliygohlar degan gaplar ham tarqalgan.
Oddiy misol: 2009 yil Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Xalqaro huquq (o‘zbek) fakultetiga kirish balining o‘zi 200,4 ballni tashkil qilgan. O‘sha davrda kamida 3ta blok bo‘yicha 36ta testdan kamida 32tadan yechmagan abituriyent talaba bo‘la olmas edi. Buning uchun siz tarix fanining o‘zidan kamida 250 varaq bo‘lgan 11ta darslikni yodlab tashlashingiz talab etilardi. Ko‘chalarda esa o‘sha «X» variantlarni ko‘rish mumkin edi. Bu hamma bilgan haqiqat. «Oyni etak bilan yopib bo‘lmaydi», deydi dono xalqimiz.
Ijtimoiy tarmoqlarda birinchi kundanoq bu safargi kirish imtihonlarida ham odatdagi kabi auditoriyalardan variantlar olib chiqib ketilgani, telefonlardan foydalanilgani va boshqa turli nayranglar ishlatilgani, nohaqliklar kuzatilgani haqida bot-bot yozishdi. Internetda tarqalgan, imtihonlar o‘tkazilgan hududlarda olingan suratlar ham joylarda ishlar «Eski hammom, eski tos»ligicha qolganini ko‘rsatmoqda.
