Bugungi kunda internet insonlar hayotidan şu darajada çuqur örin oldiki, odamlar internet bilan uxlab, internet bilan uyğonişyapti. Tasavvur qiling, yaqinlaringiz bilan har kuni Facebook orqali hol-ahvol söraşasiz, fikr almaşasiz. Va kutilmaganda u oçilmay qoldi. Sayt örniga ekranda oppoq sahifa nur soçib turibdi. help-wifi naşri ana şunday paytda xususiy virtual tarmoq – VPNdan foydalaniş kerakligini bildirmoqda.

VPN qanday işlaydi

Kompyuter özining aniq IP-manziliga ega bölib, u orqali ma'lum bir saytlar bloklanadi. VPN texnologiyasi dastur yoki kengaytma orqali işlaydi. VPN kompyuter manzilini boşqa mamlakat serveridagi manzilga özgartirib qöyadi.
Söngra provayder bloklay olmaydigan himoyalangan ulaniş tarmoği yaratiladi. Natijada internetdagi kiriş imkoni bölmagan saytga kiriş mumkin böladi.
Barça texnologiya ikkita qatlamda işlaydi. Qatlamlarning birinçisi içki, ikkinçisi taşqi tarmoqdan iborat böladi. Mazkur texnologiya orqali ulanganda, tizim tarmoqni identifikatsiya qiladi, söngra avtorizatsiya uçun sörov yuboradi. Bu texnologiya biror ijtimoiy tarmoqda avtorizatsiyadan ötişga öxşab ketadi, faqat bu himoyalangan protokol orqali va provayder iştirokisiz amalga oşiriladi.

Virtual tarmoqlarning özi ham bir neçta toifaga bölinadi. Eng asosiy toifalaş himoyalaniş darajasi böyiça, ya'ni pullik va bepul VPN’dan foydalaniş qay darajada xavfsiz ekanligi böyiça aniqlanadi.

Ular örtasidagi farq himoyalangan ulanişda. Masalan, pullik tizimlar PPTP, IPSec kabi himoyalangan protokollar taqdim etadi. Bepul VPN esa köpinça faqatgina «işonçli» kanallarni beradi. Ya'ni buning uçun tarmoq kuçli himoyalangan bölişi kerak, VPN esa himoya darajasini kuçaytirib beradi.

VPN texnologiyasi foydalanuvçilarga quyida imkoniyatlarni taqdim etadi:  
- ma'lumotlar himoyasi. Bu ayniqsa, bepul Wi-Fi orqali internetga ulanib, keyin bank kartasi haqidagi ma'lumotlar öğirlanganidan boşini çangallab qoladiganlar uçun foydali.
- töliq maxfiylik. Foydalanuvçi biror saytga kirganida, uning harakati provayder serverida aks etadi va provayder uning internetdagi sayohati haqida batafsil ma'lumotga ega böladi. VPN orqali kirilganida esa boşqa IP-manzil körsatilgani uçun foydalanuvçining qanday saytlarga kirganini aniqlab bölmaydi.
- xorijiy resurslardan foydalaniş imkoniyati.