Qolipli non narxining erkinlashtirilishi: oshgan non narxi aholi o‘rtasida qanday aks-sado berdi?

Buni oldini olishning bittagina yo‘li bor: narxni birlashtirish, mo‘'tadillashtirish kerak. Fonddan ajratib beriladigan unni yo‘q qilmasak, buni kuch usuli bilan eplab bo‘lmaydi, bozor mexanizmlarini bosqichma-bosqich ishga tushiribgina vaziyatni o‘nglash mumkin. Ana shunda keyingi 3 yildan beri 650 so‘m qilib belgilanib, o‘zgarmasdan kelayotgan nonning narxi 900 so‘mlar atrofida muvozanatlashadi», degan edi biz bilan suhbatlashgan mutaxassis.

KUN.Uzda e'lon qilingan tahliliy maqolalardan birida un va nonning davlat tomonidan belgilangan bahosi nima sababdan erkinlashtirilayotganiga izoh berilib, qo‘shni davlatlar va Rossiya Federatsiyasida non narxining 2018 yil 1 iyun holatiga bo‘lgan solishtirma jadvali keltirildi.

Nonning narxi erkinlashtirilgach, ijtimoiy tarmoqlarda ham qizg‘in va keskin munozaralar bo‘lib o‘tmoqda.

Narx erkinlashtirilishiga qarshi bo‘lganlar nonning narxi arzonligi aholi daromadlarining pastligi va shunga mosligini vaj qilib keltirishmoqda. Kam ta'minlangan va muhtoj hamda nogironlarga qolipli non xarid qilish bo‘yicha qo‘shimcha xarajatlarni qoplash uchun eng kam oylik ish haqining 10 foizi miqdorida har oylik pul kompensatsiyasi to‘lanishi e'tibordan qochirilmoqda.

Biz Tvitter va Feysbuk ijtimoiy tarmoqlarida foydalanuvchilar tomonidan bildirilgan fikrlarning ayrimlarini to‘plab chiqdik

TVITTeR

‏@JasurNormetov: Har qanday muammoni «Munosabat» ko‘rsatuvi davlat foydasiga oqlab bersa kerak. Qoyil, bu ham noyob talant. Bu safargi mavzu: non narxining oshgani...

@Mefistofe_l: Odamlar buxanka bilan yopgan nonning narxi deyarli bir xil bo‘p qoldiyu, deb yopgan non olishayapti shekilli, supermarketda tushgacha yopgan non tugabdi. Nonning narxi oshsa, go‘sht ham oshadi. Non bilan mol boquvchilar go‘shtning narxini oshirsa kerak, deyman-da.

@Eshittizmi: Non narxi oshadimi-oshmaydimi, qishloqdagi odamlarga farqi yo‘q. Ular faqat o‘zlari ekkan bug‘doyni Xitoy tegirmonidan chiqarib, non qilib yeyishadi.

Lekin Toshkent shahrida yashovchi 3 mln. aholining bunday imkoniyati yo‘q. Men yana boshqa shaharlarni yozmadim.

Nonning narxi 5 yildan beri 650 so‘m. Orada 2-3 marta oylik oshdi. 850 so‘m bo‘lsa, hechkim norozi bo‘lmasa kerak.

@gentlemen_80: Narx 850 so‘m bo‘lmadi-da. Bugundan 1200 so‘m etib belgilandi. Bugun aholi reaksiyasini kuzatish uchun non do‘konlarini ataylab aylandim. O‘zim guvohi bo‘ldim: pensionerlar va yumshoq qilib aytganda, kam ta'minlanganlar (boshqacha so‘z topolmadim), bundan norozi bo‘lishayapti.

Viloyatlarda shundoq ham 650 so‘mlik buxanka (oshmasdan oldin) o‘zi pochti 1200 so‘m bo‘lgan ekanku. Shuning uchun ham indamaysizlar-da!)

@Axmedov_Az: Eng arzoni 700, qimmati 1500 so‘m edi. Hozir ham shu.

@Farhod_JON: Bizning qishloqdagi Sohiba opaning do‘konida bugun ham 750 so‘mdan sotilayapti.

@matlub: Ammo non narxi oshishi uning sifatiga ta'sir qilar, degan umiddaman. Chunki buxankaning sifati achinarli darajada past edi.

FeYSBUK

Rahimjon Rahmatov: Yaxshi bo‘lipti. Shundoq ham 650 so‘mlik non viloyatlarda 1000-1400 gacha sotilayotgan edi. Endi haqiqiy muhtojlarga oylik kompensatsiya to‘lanarkan.

* * *

Mirkozim Buxoriy: Endi nonlarimizning sifati oshadi.

* * *

Sherzod Egamov: O‘zi nechchi yildan beri 650 so‘m. Uyat bo‘lib ketdi. Mashina, benzin, oylik, dollar oshdi, non ham oshsin-da, bo‘lmasa hech kim qadriga yetmaydi. Hozir odamlar narsani narxiga qarab qadrlaydigan bo‘lib ketishgan.

* * *

Rauf Yakubov: Narxlar liberilizatsiya qilinayotgan bo‘lsa, nimaga paxta va g‘allaning xalkdan sotib olish narxi liberallashmayapti? Liberal erkin narx bo‘lsa, dunyo buyicha 1 tonna paxtaning narxi 8000 $ dan dalangiz boshidan olib ketiladi, bu degani 48.000.000 so‘m. Agar bu narxlar ham liberal bo‘lsa, unda nonning narxini 12000 qilsa ham oddiy xalqqa farq etmasdi.

* * *

Feruz Han: Bir vaqtlar odamlar kuponga nonga navbatda turishgan. Hech kim ochidan o‘lmagan. Menimcha, buxanka non yeydigan oilalar juda kam bo‘lsa kerak. Bizning oilada qora buxanka olinmasa agar, bolalar ham yemaydi bu nonni, oyda-yilda bir olinmasa doimiy obi non sotib olamiz. Kunda ikki donadan. Bu ham ortib qoladi — kesib quritib qo‘yaman.

* * *

Alisher Xonnazarov: Ana endi nonning qadriga yetadigan vaqt keldi. Ayrim noinsof fuqarolar nonning uvolidan qo‘rqmasdan hojatxonaga, chorva mollariga yem sifatida berib, haddidan oshib ketgan edi! Nonning eng aziz ne'matligini ko‘pchilik yoddan chiqarib qo‘ygan edi.

* * *

Kamol Abdullayev: Barqaror ushlab turilgan narxlar oxirgi paytga kelib nima ahvolga keldi?! Avval aholining quyi nochorroq tabaqasini o‘ylash kerak edi. Feysbukda «shukur qilinglar», deb yozayotganlar o‘zi to‘q, shuning uchun ularga farqi yo‘q. Vaholanki, ular ozchilikni tashkil qiladi va chekka viloyatlar tumandagi xaqiqiy holatdan xabari yo‘q. U yerlarni hattoki hayotida ko‘rmagan, buning ustiga, ko‘pchiligi poytaxt va poytaxt atrofidagi shaharlardan bo‘lgan yoshlar, xolos.