KUN.UZ “Sog‘lom hayot” loyihasi orqali bugungi kunda odamlar orasida eng ko‘p uchrayotgan kasalliklar to‘g‘risida ma'lumot berishda davom etadi. Kunlar soviy boshlagani sari yuqumli kasalliklar avj oladi. Ana shunday dardlardan biri - meningit. Xo‘sh, meningit qanday kasallik? Kelib chiqish sabablari, yuqish yo‘llari va davolanish usullari nimalardan iborat? Ushbu kasallikka chalinmaslik uchun qanday jihatlarga e'tibor berish kerak? Professor, nevrolog Baxtiyor G‘afurov bilan mazkur mavzuda suhbatlashdik.

Meningit qanday kasallik?

Meningit – miya pardalarining o‘tkir yallig‘lanishi bilan kechadigan yuqumli kasallik. Meningitning og‘ir turlari bolalik davrida ko‘p kuzatiladi. Katta yoshdagilarda meningit kam uchraydi va biroz yengil kechadi. Kasallik mavsumiyligi va epidemiyalarning yillik davriyligi qayd etilgan. Meningit uchun eng xarakterli bo‘lgan davr noyabrdan aprelgacha hisoblanadi, bu havo haroratining o‘zgarishlari, ovqat ratsionidagi cheklashlar va vitamin yetishmasligi, sovuq havo tufayli kishilarning kam shamollatiladigan xonalarda yig‘ilishi tufayli yuz beradi. Organizmning xususiyatlari va ijtimoiy sabablarga ko‘ra, xavf guruhiga 5 yoshgacha bo‘lgan bolalar va 25-30 yosh oralig‘idagi erkaklar kiradi.

Video: TasIX

Video: YouTube

Kasallikning kelib chiqish sabablari

Infektsion etiologiyali kasallik sifatida boshlanadigan birlamchi meningit patogen mikroorganizmlar tufayli kelib chiqadi. Meningit rivojlanishiga turtki bo‘ladigan viruslar va bakteriyalar turli yo‘llar bilan yuqadi, ulardan eng keng tarqalgani:

  • Havo-tomchi: patogen yo‘talish paytida va aksa urganda shilliq va so‘lak orqali havoga tarqatish;
  • Maishiy aloqalar: bemor yoki kasallik tashuvchisi bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri aloqa qilish, bitta maishiy vositalardan foydalanish (idishlar, sochiq, tish cho‘tkasi);
  • Gigiyena qoidalariga amal qilinmaganda oral-fekal yo‘l orqali: oziq-ovqatni yuvilmagan qo‘llari bilan qabul qilish, ishlov berilmagan, yuvilmagan sabzavot, meva, ko‘katlar va hokazo oziq-ovqatlarni iste'mol qilish;