Qöştepa hokimi tadbirkorni yengiş uçun yana nimalar qilmoqda? Karantin vaqtidagi şoşilinç sud va hokimning noqonuniy qarori
|18:03 / 29.04.202049 54711 min
Farğona viloyatining Qöştepa tumanida faoliyat yurituvçi «Olimboy hoji» fermer xöjaligi rahbari, çorvador Abdumannob Qosimov va Qöştepa tuman hokimi Ilyos Novikov örtasidagi nizoli vaziyat deyarli ikki yildan beri davom etib kelmoqda.
Çorvador va mansabdor örtasida uzoq davom etgan bu «jang»da tuman hokimining «qöli baland» kelib turibdi. Oliy sudda «mağlubiyatga uçragan» hokim tadbirkorni ta'qib qilişni davom ettirdi va qaysidir ma'noda öz maqsadiga erişdi ham.
Hokim qanday qilib fermer bilan qasdlaşib qolgani haqidagi yaqin ötmişni yodga olamiz.
Çet eldan naslli qoramol olib kelib baloga qolgan çorvador...
2019 yil 15 mart kuni Kun.uz saytida Farğona viloyati Qöştepa tumani hududida faoliyat yurituvçi «Olimboy hoji» çorvaçilik fermasidagi muammolar haqida ilk maqolae'lon qilindi.
Unda fermer xöjaligi manzilli dastur asosida 2018 yili Germaniyadan, har birining narxi 2070 yevro bölgan 99 boş naslli qoramol olib kelgani, biroq tuman hokimligi tomonidan ozuqa yetiştiriş uçun giyoh ham ösmaydigan, nobop yer maydoni berilgani, buning oqibatida ozuqa-yem taqçilligi yuz berib, qoramollar nobud böla boşlagani bayon qilingan edi.
Mavzuga oid
Aslida tuman hokimligi tomonidan çorvadorga çet eldan qoramollar olib kelingaç «Olimboy hoji» xöjaligi tasarrufida paxta va ğalla ekiladigan 58 gektar yerni çorva uçun yem-ozuqa yetiştirişga berilişini aytilgan edi.
Çorvador sayt tahririyatiga murojaat qilişidan maqsad, tuman hokimi bor muammo bilan töliq tanişsa, agrar sohadagi eng qiyin yönalişlardan biri çorvaçilikka e'tibor qaratar, deb öylaganida böldi. Iş esa teskarisiga ketadi.
Maqola e'lon qilingaç, Qöştepa tumani hokimi I.Novikov tuman IIB boşliğiga ariza bilan murojaat qilib, göyoki «Olimboy hoji» çorvaçilik fermer xöjaligi rahbari Abdumannob Qosimov naslli mollarining ölimiga ozuqa yetişmasligi, unga qumloq joydan yer ajratilgani va boşqa vajlar bilan unga nisbatan tuhmat qilganidan arz qiladi.
Işni yarim-çala örgangan va kimsan Qöştepa hokimi I.Novikovning çizgan çiziğidan çiqib keta olmagan IIB profilaktika inspektori esa «öz vazifasini a'lo darajada uddalab», A.Qosimovni tuman hokimiga nisbatan tuhmat qilganlikda aybli deb topadi va işni ma'muriy sudga oşiradi.
Çorvadorning Qöştepa ma'muriy sudi qaroridan norozi bölib yozgan şikoyatini viloyat ma'muriy sudi özgarişsiz qoldiradi. Özining haqligiga işongan A.Qosimov adolat istab Oliy sud ostonasiga boş uradi.
Iş tafsilotlarini har tomonlama va xolis körib çiqqan Oliy sud sudyasi M.Nazarov 2019 yil 9 dekabr kuni qaror qabul qildi. Unga köra, Qöştepa tuman va Farğona viloyat ma'muriy sudlarining qarorlari bekor qilinib, MJtKning 271-moddasi 1-qismiga asosan A.Qosimovning harakatlarida ma'muriy huquqbuzarlik alomatlari yöq deb topildi va unga nisbatan ma'muriy huquqbuzarlik holati tugatildi.
Qöştepa hokimi çorvadorni yana sudga berdi
Qöştepa tumani hokimi Oliy sudda yutqazganidan söng «Olimboy hoji» xöjaligi rahbarini bu safar Marğilon tumanlararo iqtisodiy sudiga berib, fermer xöjaligining şartnomaviy rejalarni bajarmayotgani uçun yer uçastkasining ijarasini bekor qilişni söradi. Uning maqsadi, fermer xöjaligining mavjud 57 gektar yerini tortib oliş edi. «Olimboy hoji» fermer xöjaligi naslli qoramollarni boqiş uçun şu yerlarda yem-ozuqa yetiştirayotgan edi. Xöjalik tuman hokimligi tomonidan 150 boş qoramolni boqiş uçun yem-ozuqa yetiştirişga yer berilmaganidan söng, mavjud yer maydoniga ğalla va çorva uçun ozuqa böladigan ekinlar ekkan. Axir nima qilsin?
Marğilon tumanlararo iqtisodiy sudi birinçi bor sudni 24 mart kuniga belgiladi. Öşa kungi sud jarayonini yoritiş uçun Kun.uz muxbirlari ham borişdi. Sudya bizni sud majlisiga kirgizmaslikka rosa urindi. Hatto, Oliy Sud tomonidan, «Muxbirlar sudga kiritilmasin», degan topşiriq bor deb, qandaydir hujjat ham körsatdi. Uzoq tortişuvlardan söng ruxsat oldik. Öşa kuni sud uzoq davom etmadi. Sudya hujjatlar yetarli emas ekanligi bois sud majlisini 31 mart kuniga qoldirdi. Bu orada karantin kuçaydi. Javobgar deyilayotgan A.Qosimov sudga «Karantin sababli yöllar berkilgan. Advokatim sud majlisida qatnaşa olmaydi», deya ariza bilan murojaat qildi.
Oliy sud rayosati qaroriga böysunmagan Marğilon tumanlararo iqtisodiy sudi faqat mansabdorlarga böysunadimi?
Biroq sud 31 mart kuni bölib ötdi. Sudda Qöştepa tuman hokimligi da'vosi qanoatlantirildi.
Sud nega bunday tezkor tarzda ötkazilişini tuşuna olmadik.
Çunki, Özbekiston Respublikasi Oliy sudi rayosatining 2020 yil 20 mart kungi «Özbekiston Respublikasi sudlarida Covid-19 koronavirus infeksiyasini tarqalişining oldini oliş töğrisida» qaroriga muvofiq mamlakat sudlarida fuqarolarning şaxsiy qabuli, sud jarayonlari, sayyor sud majlislari töxtatilgan edi.
Rayosat qarori 2-bandida, «Sudlar tomonidan faqat keçiktirib bölmaydigan toifadagi - qamoqqa oliş ehtiyot çorasini qöllaş, qamoqda saqlaş muddatini uzaytiriş, özgartiriş yoki bekor qiliş, şaxsni tibbiy muassasaga joylaştiriş, ma'muriy qamoqqa oliş kabi va şuningdek sud buyruği tartibidagi işlar körilsin», deya yozib qöyilgan.
Marğilon tumanlararo iqtisodiy sudi mazkur rayosat qarorini öqimagan yoki öqigan bölsa ham har doimigidek mahalliy hokimlikning bosimiga bardoş bera olmagan körinadi. Bir söz bilan aytganda, Marğilon tumanlararo sud majlisi Oliy sud rayosati qaroriga zid ravişda ötkazildi. Yoki sud mansabdorlar ta'sirini Oliy sud rayosati qaroridan ustun körgan.
Ma'lumki, sudlar jamiyatda qonunçilikni ta'minlaydigan organ. Sönggi paytlarda Farğonada qonunlar faqat mansabdorlar foydasiga işlayotgani bois bir qator sud qarorlari Oliy sudda sinayotganidan xabardormiz.
Hokim qonundan ustunmi?
Oliy sud rayosati qaroriga zid ravişda ötkazilgan Marğilon tumanlararo sudining hal qiluv qarori çiqqan kunning ertasiga, 1 aprel kuni Qöştepa tumani hokimi I. Novikov «Olimboy hoji» fermer xöjaligi bilan yer uçastkasini ijaraga oliş şartnomasi bekor qilinişi munosabati bilan umumiy yer maydoni 66 gektar, şundan ekin maydoni 57,4 gektar yer maydonini tuman zaxirasiga qaytariş va tender komissiyasi ötkaziş haqida 203 – sonli qarorini çiqardi.
Qöştepa tuman hokimi mazkur qarori esa noqonuniy hisoblanadi. Çunki, qarorga asos qilib olingan sudning hal qiluv qarori hali kuçga kirmagan edi. Iqtisodiy protsessual kodeksining 192-moddasiga köra hal qiluv qarori, agar uning ustidan apellyatsiya tartibida şikoyat qilinmagan (protest keltirilmagan) bölsa, u qabul qilingan kundan e'tiboran bir oylik muddat ötgaç, qonuniy kuçga kiradi.
«Olimboy hoji» xöjaligi rahbari esa apellyatsiya tartibidagi şikoyatini berib bölgan.
23 aprel kuni esa «Olimboy hoji» xöjaligiga Qöştepa tuman hokimining qişloq xöjaligi böyiça örinbosari F.Örinov va «FERGANA GLOBAL TEXTILE» jamiyati vakili keladi. Ularning qölida tuman hokimining «Olimboy hoji» xöjaligiga tegişli yerlarni tenderda ğolib çiqqan «FERGANA GLOBAL TEXTILE» jamiyatiga ajratib berilgani haqida qarori bor edi. Ularning bildirişiça, «Olimboy hoji» fermer xöjaligining belga urib turgan buğdoylari haydatilib, uning örniga çigit ekilar ekan.
Endi, «hokim buva» har kuni goh örinbosarini, goh tuman içki işlar boşliği örinbosarini jönatib, A.Qosimovga «Tezroq buğdoyni yöqoting. Bu yerga paxta ekiladi», degan topşiriğini yetkazmoqda.
Fermer: «Ekişga yer yöq bölgaç, qoramollarimni hokimiyat binosiga olib borib beraman»
«Hozirgi kunda Germaniyadan olib kelingan mollar yaxşi sut beryapti. Bular köpayiş arafasida. Yil oxirida 50 boş sigir köpayişi hisobiga 100 boş sigir va 70 boş buzoqçani saqlab qoldik. Hozir 170 boş böldi. Çorva hayvonlari uçun yer ajratib beriş böyiça viloyat, tuman hokimliklariga va boşqa taşkilotlarga murojaat qildim. Mart oyida tuman hokimligi öşa 56,7 gektar yerni zaxiraga oliş töğrisida Marğilon şahar tumanlararo iqtisodiy sudiga ariza berdi. Karantin tufayli advokat kelolmasligi haqida ariza yozib murojaat qilişimga qaramay, 31 mart kungi qaror bilan yerni tuman hokimligi zaxirasiga olişdi. Sudya «bir oy muddat içida norozi tomonlar şikoyat tarzida murojaat qilişga haqli», dedi.
Mening yerimga e'lon berib, tender asosida boşqa tadbirkorga berib yuborişayotgani ma'lum böldi. Endi şunça çorva hayvonlarini qanday qilib boqaman? Mana, ikki yil içida men murojaat qilmagan taşkilot va idora qolmadi. Işçi örni yaratib, çorva hayvonini boqib, azobda qoldik. Axir, hayvonlarning ham uvoli bor. Endi qoramollarni qanday qilib boqaman? Özi Marğilondan 50 kilometr masofadan qatnab işlayman.
Endi çorva hayvonlarini tuman hokimligiga haydab olib borib, «Mana, qoramollarni ham yerga qöşib olaveringlar» deb, taşlab kelişdan boşqa ilojim qolmadi», deydi çorvador.
Mavzu yuzasidan suriştiruvlarni davom ettiramiz va tez kunlarda Qöştepa tuman hokimi bilan maqolada kötarilgan mavzu yuzasidan intervyu uyuştirişga harakat qilamiz. Hokim I.Novikov bu taklifimizga qarşilik bildirmaydi va rozi böladi deb umid bildirib qolamiz.
