Navbatdagi uriniş: Özbekistondagi boğçalar qaçondan töliq oçiladi?
|02:42 / 16.10.202034 0528 min
15 sentabr holatiga respublika böyiça 8291ta boğça faoliyat yuritmoqda. Şundan 1860tasi davlat, 6611tasi nodavlat maktabgaça ta'lim muassasalari hisoblanadi. Davlat tasarrufidagi boğçalar qaçondan töliq oçilişi iş boşlaşi hozirça ma'lum emas.
Maktabgaça ta'lim vazirligi 15 oktyabrdan ota-onalar farzandlarini boğçaga qabul qilişni sörab elektron navbatga turişi mumkinligini ma'lum qildi. Pandemiya davrida maktabgaça ta'lim muassasalariga elektron qabul töxtatib qöyilgan edi.
Yöllanmalar elektron navbat orqali beriladi
MTV xabarida qayd etilişiça, 15 oktyabrdan e'tiboran davlat boğçalariga qabul uçun talabnomalarni elektron tarzda yuboriş tizimi qayta işga tuşadi. Tizimga kelib tuşgan yöllanmalarga elektron generatsiya yordamida işlov berilgaç, ota-onalar özi yaşayotgan hududdagi davlat xizmatlari markaziga borib yöllanmani olişi kerak böladi.
Farzandi boğçaga qabul qilinişi söralgan talabnomani Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali yuborgan ota-onalar esa davlat xizmatlari markaziga borib ötirmay, yöllanmani printer orqali bosib çiqarişi mumkin.
Agar maktabgaça ta'lim taşkilotidagi möljallangan guruh hali oçilmagan bölsa yoki epidemiologik vaziyat tufayli ota-onalarning istagi bilan bola uyda qoldirilsa, u holda ota-onalar bola masofaviy öqitişga ötkazilişiga oid yozma ravişda xabarnoma taqdim etişi kerak böladi. Bu vaziyatda bolaning boğçadagi örni saqlanadi, şuningdek, uşbu davrda ota-onalardan heç qanday tölov undirilmaydi.
Vazirlikning ogohlantirişiça, yöllanmani 15 kun davomida MTTga taqdim etib, bola qabulini rasmiylaştiriş talab etiladi. Berilganiga 15 kundan köp bölgan yöllanmalar esa kuyadi.
Boğçalar oçilişini mahalliy kengaşlar hal qiladi
Maktabgaça ta'lim vazirligi axborot xizmati rahbari Mavluda Asqarxöjayevaning ma'lum qilişiça, hududlardagi maktabgaça ta'lim muassasalari iş boşlaşi uçun xalq deputatlari tuman-şahar kengaşlari va Sanitariya-epidemiologik osoyiştalik va jamoat salomatligi xizmati ruxsati talab etiladi.
«Vazir hamma boğçalarning oçilişiga ruxsat bergan. Lekin boğça oçilişi uçun xalq deputatlarining hududlardagi mahalliy kengaşlari xulosasi talab etiladi. Çunki bu masalaga deputatlar va mahalliy hokimliklar mas'ul hisoblanadi.
Şu sababli, viloyatlar kesimida xalq deputatlarining barça tuman va şahar kengaşlari xulosalarini olamiz. Ular boğçalarning oçilişiga ruxsat berişgan taqdirda butun respublika böylab maktabgaça ta'lim muassasalari faoliyati tiklanadi.
Mavzuga oid
Şu örinda yana bir gap. Mahalliy hokimliklar boğçalarni dezinfeksiya vositalari bilan ta'minlaşi şart. Uşbu vositalar bilan ta'minlanmagan, pandemiya davrida faoliyat yuritişga tayyor bölmagan, şuningdek, isitiş tizimi özida bölmagan, ya'ni ayni paytda yetarliça isitiş imkoni yöq maktabgaça ta'lim taşkilotlari faoliyatiga ruxsat berilmaydi. Bu tartib faqatgina davlat boğçalariga tegişli, maktabgaça ta'lim taşkilotlariga taalluqli emas», deydi u.
Asqarxöjayevaning qöşimça qilişiça, vazirlik tomonidan 14 sentyabrdan maktabga tayyorlov guruhlari, ya'ni 6-7 yoşdagi bolalar qatnaydigan guruhlar faoliyatiga ruxsat berilgan.
Avvalroq Özbekistonda 900dan ortiq boğçada içimlik suviga aloqador muammo borligi, pandemiya şaroitida boğçalar faoliyat yuritişi uçun esa maktabgaça ta'lim taşkilotlarida kamida 5 kunlik içimlik suvi zaxirasi bölişi talab etilişi ma'lum qilingan edi.
10 sentabr kuni bölib ötgan matbuot anjumanida MTV boşqarma boşliği Umida Muhiddinova pandemiya şaroitida boğçalar faoliyati uçun sanitariya-epidemiologiya normalari işlab çiqilgani, unga köra, MTTlarning kiriş qismida xlorli töşaklardan foydalanilişi, biroq dezinfeksion yölaklar örnatilmasligini aytgandi.
Xilma-xil bayonotlar, turli muddatlar...
Bugungaça boğçalar faoliyati tiklanişi xususida rasmiylar bir neça marta bayonot berişgan. Maktabgaça ta'lim taşkilotlari oçilişi böyiça turli muddatlar ilgari surilgandi. Biroq aksariyat hollarda aytilgan muddatlarda boğçalar işga tuşirilmadi, jamoatçilikka buning sabablari tuşuntirilmadi.
Pandemiya davrida «yaşil» va «sariq» hududlarda xususiy boğçalar faoliyatiga 15 iyundan ruxsat berilgan, davlat maktabgaça ta'lim muassasalari esa 1 iyuldan oçilişi kutilgandi. Biroq keyinçalik bu muddat ortga surildi.
Maktabgaça ta'lim vazirligi 20 iyun kuni «yaşil» va «sariq» hududlardagi davlat boğçalari 1 avgustdan oçilişini ma'lum qilgan, jarayon jadval asosida, bosqiçma-bosqiç amalga oşirilişi aytilgandi. Vazirlik, şuningdek, davlat tasarrufidagi MTT hamon yopiq qolayotganiga ham izoh berişga uringandi. Ammo 1 avgustda ham boğçalar faoliyati tiklanmadi.
5 avgust kuni Maktabgaça ta'lim vazirligi boğçalar faoliyatini tiklaşga tayyorgarlik körilayotganini ma'lum qilgan, lekin bu safar aniq sana tilga olinmagandi.
«Maktabgaça ta'lim taşkilotlarida koronavirus infeksiyasi pandemiyasi sababli töxtatilgan faoliyat jarayonini tiklaşga tayyorgarlik işlari olib borilmoqda. Uşbu faoliyatni tiklaşdan maqsad, xodimlar va tarbiyalanuvçilar uçun xavfsiz muhitni ta'minlaş orqali, bolalarni normal maişiy hayot, öyinlar va ta'lim jarayoniga qaytarişdir.
Bunda virus tarqalişi va uni yuqtirib oliş xavfini bartaraf etiş maqsadida joriy etilgan taqiq çoralarini hisobga olgan holda, qöşimça xavfsizlik çoralari ham tatbiq etilişi közda tutilgan. Ammo bolalar örtasidagi oraliq masofa, ularning ijtimoiy faolligi, amaliy maşğulotlari va rivojlantiruvçi öyinlariga xalaqit bermasligi lozim», deyilgandi vazirlik axborot xizmati tomonidan tarqatilgan xabarda.
15 iyundan oçilgan, ammo respublikada koronavirus bilan kasallaniş holatlari köpayişi va karantin çeklovlari kuçaytirilişi ortidan qayta yopilgan xususiy boğçalar faoliyati 15 avgustdan qayta tiklandi, biroq davlat boğçalari qaçondan oçilişi noma'lumligiça qolgandi.
18 avgust kuni Koronavirusga qarşi kuraş ştabi a'zosi Rustam Ikromov umumta'lim maktablari va maktabgaça ta'lim taşkilotlarining yaqin kunlarda oçilişi uçun tayyorgarlik işlari körilayotgani, jumladan, Maktabgaça ta'lim vazirligi va Xalq ta'limi vazirligi bilan hamkorlikda ta'lim muassasalarida amal qiluvçi sanitariya me'yorlari işlab çiqilayotgani, mazkur me'yorlar Adliya vazirligi tomonidan huquqiy ekspertizadan ötkazilişi, bajarilişi barçaga birdek majburiy bölişi, şundan keyin maktabgaça ta'lim taşkilotlari va umumta'lim maktablariga faoliyatini boşlaş uçun ruxsat berilişini aytgandi.
10 sentabr kuni bölib ötgan matbuot anjumanida maktabgaça ta'lim vaziri Agrippina Şin boğçalar MTTlar bosqiçma-bosqiç oçilişi rejalaştirilgani, ularning oçilişi uçun xalq deputatlari mahalliy kengaşlarining roziligi talab etilişini aytgandi.
«14 sentyabrdan birinçi navbatda katta guruhlar, ya'ni 5-6 yoşli bolalar guruhlari oçiladi. Çunki bu yoşda bolalar ijtimoiy masofa saqlaş, sanitariya qoidalariga amal qilişni tuşunişadi.
Keyinroq, 1 oktyabrdan örta yoşli bolalar guruhlarini oçişni, noyabrdan esa kiçik, ya'ni 3 yoşli bolalar guruhlarini oçişni rejalaştirganmiz.
Kiçik yoşli bolalar guruhlari hali tartib-qoida nimaligini bilmaydi, ular orasida ijtimoiy masofa saqlaş juda qiyin. Şuning uçun biz MTTlarni oçişni bosqiçma-bosqiç örgangan holda amalga oşirmoqçimiz», – degan Agrippina Şin matbuot anjumanida.
Şu bilan birga, 14 sentyabrdan viloyatlarda ham boğçalar oçilişi boşlanişi, biroq oçiliş muddatlari mamlakatdagi epidemiologik vaziyatga qarab özgarişi mumkinligi ma'lum qilingan edi.
Vazir yil yakunigaça maktabgaça ta'lim qamrovi 59,5 foizga yetkazilişiga va'da bergan.
Pandemiya va boğçalar
Özbekistonda koronavirusga çalingan ilk bemor rasman qayd etilişi ortidan 16 martdan boşlab respublikadagi barça ta'lim muassasalari, jumladan, boğçalar yopilgan, tarbiyalanuvçi va MTT xodimlari ta'tilga çiqarilgandi.
Boğça tarbiyalanuvçilarga televideniye orqali masofaviy maşğulotlar yölga qöyilgan, maktabgaça ta'lim vaziri karantin davrida ota-onalarni farzandlari bilan köproq birga bölişga çaqirgan edi.
Maktabgaça ta'lim vaziri matbuot kotibi Mavluda Asqarxöjayevaning ta'kidlaşiça, 12 oktyabrdan örta (4-5 yoşdagi bolalar) guruhlar öz faoliyatini boşlagan bölsa, noyabr oyi boşidan kiçik (3-4 yoşdagi bolalar) guruhlarga bolalarni qabul qiliş boşlanişi rejalaştirilgan.
MTV 15 sentabr holatiga respublika böyiça 8291ta boğça faoliyat yuritayotganini ma'lum qilgan. Şundan 1860tasi davlat, 6611tasi nodavlat maktabgaça ta'lim muassasalari hisoblanadi. Davlat tasarrufidagi boğçalar qaçondan töliq oçilişi iş boşlaşi hozirça ma'lum emas.
