– Yer faqat auksion orqali ajratilishi ancha oldin bir qator normativ-huquqiy hujjatlar bilan mustahkamlab qo‘yilgan edi. Yangi qabul qilingan farmon bilan amalda nimalar o‘zgarmoqda? Yangi tartib avvalgisidan qanday farqli jihatlarga ega?
– Yer bu – kapital, bugungi kunda biz uni bozor aktiviga aylantirish bo‘yicha ish olib boryapmiz. Endilikda farmon bilan mahalliy hokimliklar tomonidan yerni doimiy foydalanish huquqi asosida berish holatlari bo‘ladi. Yerga nisbatan mulk tariqasida qaralmasdan, vaqtincha foydalanish uchun berib kelinardi. Endi esa oldin amalda bo‘lgan 6 ko‘rinishdan 3tasi bekor qilinib, yerni mulk huquqi va ijara asosida berish tartiblari yangidan amaliyotga joriy qilinmoqda.
Yana bir muhim jihati shuki, yer mulk qilib berilsa, fuqaroda bankdan kredit olish uchun uni garovga qo‘yish yoki yerni sota olish kabi huquqlar paydo bo‘ladi. Eng asosiysi, auksion orqali sotilgan yerdan tushgan mablag‘ davlat iqtisodiyotini rivojlantirish uchun ishlatiladi.
Qishloq xo‘jalik yerlaridan tashqari yerlarni auksionga qo‘yish tartibi Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 20 dekabrdagi “Tadbirkorlik va shaharsozlik faoliyatini amalga oshirish uchun yer uchastkalarini elektron onlayn auksion orqali berish tartibi to‘g‘risida”gi 1023-sonli qarori va nizomi qabul qilingan. Nizom asosidagi tartib saqlanib qoladi. Yer maydonlarini auksion orqali sotish ishlari amalga oshirib kelinmoqda. Jumladan, hozirgacha 55 949ta, ya'ni 3 ming gektar yer maydoni E-auksion tizimi orqali kiritilgan, 26 mingdan ziyod yoki 46 foizini auksionga chiqarish choralari ko‘rilmay qolgan.
Auksion tizimi 2 yildan beri ishlab kelyapti, lekin unda ayrim muammolarga duch kelinyapti. E-auksion tizimi orqali chiqarishda bir qator mutasaddi idoralardan kelishish uchun chiqariladi. Shu jarayonda tashkilotlar kelishmasdan rad qilish, yana auksionga qo‘yish kabi holatlar ko‘p uchramoqda.
2021 yil 16 iyun holatiga, respublika bo‘yicha “YERELEKTRON” axborot tizimiga kiritilgan 26 016ta yer uchastkasini auksionga chiqarish choralari ko‘rilmagan. Jumladan, Qashqadaryoda 3 573, Toshkentda 2 878ta, Namanganda 2 619, Surxondaryoda 2 594, Xorazmda 2 253, Buxoroda 2 024, Farg‘onada 1 999, Samarqandda 1 871, Andijonda 1 459ta, Qoraqalpog‘istonda 1 237, Navoiyda 1 158, Jizzaxda 1 027, Sirdaryoda 741, Toshkent shahrida 583tani tashkil etadi.
