Operatsiya vaqtida öçib qolgan “svet”, parovoz yetovidagi “Afrosiyob” va boşqalar - Markaziy Osiyoda blekaut qanday keçdi?

Blekaut poyezdlar qatnoviga ham ta’sir qildi. Qator yönaliş böyiça harakatlangan poyezdlarning manziliga yetib borişi keçikkan bölsa, 25 yanvar kuni Qarşi, Termiz, Qönğirot va Buxoro şaharlaridan Toşkentga borişi kerak bölgan yuqori tezlikdagi “Afrosiyob” va boşqa elektrlaştirilgan yönalişlardagi poyezdlar harakati töxtatildi.

Ijtimoiy tarmoqda tezyurar Afrosiyob poyezdini “parovoz” tortib ketayotgani aks etgan video tarqaldi.

Keyinçalik Toşkent, Samarqand, Buxoro, Qarşi temiryöl vokzallarida elektr ta’minoti qayta tiklangani bois, 26 yanvardan “Afrosiyob” poyezdlari qatnovi, keçki paytga borib Toşkent şahridagi Şimoliy va Janubiy vokzallar faoliyati tiklangani xabar qilindi. Şu kuni tongdan Toşkent metrosi faoliyati ham tiklandi.

Elektr energiyasi tarmoqlarida röy bergan uzilişlar oqibatida Toşkent şahrida liftda qolib ketgan 51 nafar fuqaro kommunal soha taşkilotlari va qutqaruvçilar tomonidan çiqarib olindi. Jumladan, Termiz şahrida liftda 1 soatdan ortiq vaqt davomida qamalib qolgan 6 yaşar qizaloq qutqaruvçilar tomonidan qutqarildi.

Qutqaruvçilar Çimyon va Bildirsoyda elektr energiyasi uzilgan vaqtda osma yöllarda qolib ketgan 80 kişini qutqardi. Amirsoy kurortida esa elektr tezda qayta tiklangani uçun FVV yordamiga ehtiyoj bölmadi.

Energokollaps avtomobillar qatnoviga ham ta’sir ötkazmay qolmadi. Toşkent yöllarida tirbandlik yuzaga kelmoqda. Toşkent şahridagi köplab svetoforlar işlamay qoldi, buning oqibatida yöllarda ma’lum muddat tirbandliklar yuzaga keldi.

Biroq IIV Davlat yöl harakati xavfsizligi xizmati xodimlari zudlik bilan vaziyatni qölga olib, svetoforlar işlamayotgan çorrahalarda avtomobillar harakatini tartibga solişdi. Toşkent şahar IIBB zarurat bölmasa şaxsiy avtomobillardan foydalanmaslikni sörab çiqdi.

IIV mamlakat böylab elektr ta’minoti uzilişi munosabati bilan barça şaxsiy tarkib jamoat xavfsizligi va yöllarda tartib saqlaş, şuningdek, fuqarolar mulklarini qöriqlaş işlariga jalb etilganini ma’lum qildi.

25 yanvar kuni respublikada mavjud patrullik yönalişlariga qöşimça ravişda 6600 dan ziyod yönalişlar taşkil qilingan, 1400 dan ortiq maxsus avtotransport va 12 ming nafardan oşiq şaxsiy tarkib xizmatga jalb etilgan. Vazirlik fuqarolardan xavfsizlik çoralari vaqtinça kuçaytirilganini töğri qabul qilgan holda, xodimlarning talablariga sözsiz rioya qilişlarini va imkon qadar tungi vaqtlarda uyda bölişlarini iltimos qildi.

Kun.uz blekaut vaqtida yöl-patrul va patrul-post xizmati qanday işlagani haqida videolavha tayyorladi.

“Qamçiq” dovonidagi avtoyöl tunnellarida öçib qolgan yoritiş tizimining faoliyati tiklanib, 2300 dan ortiq yengil va yuk avtomobillarining xavfsiz harakati ta’minlandi.

Bundan taşqari, energokollaps sababli suv ta’minotida uzilişlar kuzatildi, Özbekiston aeroportlari faoliyati vaqtinça töxtatildi, biroq bu jarayon qisqa muddat davom etib, samolyotlarni qabul qiliş qayta yölga qöyildi.

Özbekistonda prezident topşiriğiga binoan elektr energiyasi ta’minotida yuzaga kelgan nosozliklar sababini aniqlaş va bartaraf etiş böyiça Boş vazir huzurida hukumat komissiyasi tuzildi. Komissiya tomonidan birinçi navbatda generatsiya jarayonini tiklaş hamda yuqori va past kuçlanişli elektr tarmoqlariga kuçlaniş beriş orqali iste’molçilarning elektr ta’minotini tiklaş vazifasi qöyildi.

«Svet»siz qolgan Toşkentning tungi manzaralari – Fotogalereya

25 yanvar keçga borib isitiş tizimini tiklaş harakatlari ketayotgani, soat 18:00 holatiga respublika böyiça vazirlik tizimidagi 500 ta qozonxonadan 80 tasi faoliyatini tiklagani ma’lum qilindi. Soat 19:00 da Uy-joy kommunal xizmat körsatiş vazirligi Toşkentda 6 soat içida suv ta’minoti töliq tiklanişi haqida xabar berdi va aytilgan muddatda içimlik suvi ta’minoti qayta tiklandi.

Energetika vazirligi soat 19:30 holatiga respublika böylab elektr energiyasi tiklangan hududlar röyxatini e’lon qildi. Soat 21:30 da Toşkent şahrida energota’minoti 60 foizga, soat 21:50 holatiga respublika böyiça elektr energiyasi ta’minoti 45 foizga tiklangani ma’lum qilindi, birozdan söng Qaşqadaryo hamon butkul “svet”siz qolayotgani oçiqlandi.

26 yanvar tongidan esa yoqilği muammosi paydo böldi. Tabiiy gaz asosan aholi ehtiyojlari va issiqlik elektr stansiyalariga yönaltirilgani sababli “gaz-zapravkalar” va ijtimoiy ahamiyati kam yuridik iste’molçilarga vaqtinça gaz berilmayapti.

Kun davomida, şuningdek, tabiiy gaz bosimi pasaydi, ayrim hududlar esa gazsiz qoldi. Buning sababi – elektr öçişi sabab gazni qayta işlaş zavodlari faoliyati töxtagan edi. Öz navbatida, elektr energiyasi işlab çiqariş uçun ham gaz kerak (Özbekistonda 80 foizdan ortiq elektr energiyasi IESlarda işlab çiqariladi), şu sababli ham tabiiy gaz birinçi navbatda IESlar va xonadonlarga yönaltirilmoqda.

Qozoğiston

25 yanvardagi yalpi elektr uzilişlaridan oldin ham, Qozoğistonda energetika muvozanatini saqlab turiş bilan boğliq “tarang vaziyat” hukm surgani oydinlaşdi. Mamlakatning boş energooperatori şu sababli tört kun oldin kriptomaynerlarni ogohlantirib, ular bir haftaga elektr tarmoğidan butkul uzilişini ma’lum qilgan.

Ekspert Mixail Belyayev Özbekiston, Qozoğiston va Qirğiziston energetika tizimidagi uzilişlar Qozoğistonda faoliyat yuritayotgan kriptovaluta işlab çiqaruvçi mayning fermalari faoliyati bilan boğliq bölişi mumkinligini aytmoqda. Uning sözlariga köra, Xitoyda mayning fermalar faoliyati taqiqlanganidan söng ularning katta qismi Qozoğistonga köçib ötgan.

Mayning fermalarda kriptovaluta işlab çiqariş uçun juda ham yuqori darajada elektr energiya talab qilinadi. Yaqinda Rossiya Markaziy banki tomonidan mayning fermalar faoliyati taqiqlanişi töğrisidagi xabar ortidan rossiyalik maynerlar Qozoğiston hududiga köçib ötgan. Qozoğiston hozir kriptovaluta işlab çiqariş böyiça dunyoda ikkinçi örinda turadi. Qozoğiston parlamenti deputati Yerjan Xudaybergen energokollaps yuzaga kelişida maynerlarni ayblab çiqdi va ularning faoliyati ustidan nazorat kuçaytirilişini talab qildi.

Blekaut sababli Qozoğistonning Olmaota, Çimkent, Taroz, Jambil va Turkiston viloyatlari ham “svet”siz qoldi. Natijada uşbu şaharlarda ham svetoforlar işlamay qolgan.

Qozoğistonning asosiy elektr tarmoqlari operatori – KEGOC kompaniyasi avariya oqibatlari bartaraf etilayotgani, energiya ta’minotini tiklaş uçun işlab çiqariş hajmi 500 megavattdan 1500 megavattgaça oşirilganini ma’lum qildi.

Olmaota şahrida “svet” öçgani sababli trolleybuslar qatnovi töxtab qolgani xabar berildi. Lekin Toşkentdan farqli ölaroq bu yerda metro faoliyatini davom ettirgan. Şuningdek, şaharda aeroport va vokzal faoliyati ham odatdagi rejimda işlab turgan.

Blekaut sababli mobil aloqa va internet sifati yomonlaşgan, mobil operatorlar qöşimça generatorlardan foydalanişga majbur bölişgan.

25 yanvar soat 15:00 da Olmaotada, keçga borib esa butun Qoğoğiston böyiça elektr energiyasi ta’minoti tiklangani xabar berildi.

Qirğiziston

Blekaut natijasida Qirğizistonning Bişkek şahri, Norin, Öş, Jalolobod, Çöy va Issiqköl viloyatlari energiya ta’minotidan töliq uzilib qoldi. Natijada uşbu hududlarda svetoforlar, bankomatlar, trolleybuslar işlamay qolgan.

Internetda energiya ta’minotidagi uzilişlar yoqilği quyiş şoxobçalari faoliyatiga ham ta’sir ötkazgani, “zapravka”larda katta navbatlar yuzaga kelgani aks etgan suratlar tarqaldi.

Çunqurçak toğ-çanği bazasida elektr öçgani sababli odamlar dor yölida qolib ketdi.

“Bişkekşaharlift”ning ma’lum qilişiça, poytaxtdagi köp qavatli binolarda svet öçgan vaqtda 40 kişi liftda qamalib qolgan.

Ta’minotdagi uziliş sababli “Manas” xalqaro aeroportida yölovçilarni röyxatga oliş ma’lum muddat töxtatib qöyildi. Biroq köp ötmay zaxira generator işga tuşirilib, röyxatga oliş tiklandi. Mamlakatdagi aeroportlar odatdagi rejimda faoliyat yuritişda davom etdi.

Energokollaps tufayli Bişkek bir neça soat içimlik suvisiz qolib ketdi. Bunga nasoslar işlamay qolgani sabab qilib körsatildi. Savdo-sotiq faoliyatida ham qiyinçiliklar kuzatildi, odamlar faqat naqd pulga savdo qilişga majbur bölişdi.

Bişkekda buyrak köçirib ötkaziş böyiça murakkab jarrohlik amaliyoti bölayotgan vaqtda “svet” öçib qolgani, şifokorlar qöl telefonlari yoruğida operatsiyani davom ettirişga majbur bölişgani, keyin generator işga tuşib, amaliyot muvaffaqiyatli yakunlangani haqida xabar berildi.

https://www.currenttime.tv/embed/player/0/31670941.html?type=video

Qirğiziston rasmiylari 25 yanvar soat 13:00 da elektrta’minotidagi uzilişlar heç qanday avariya bilan boğliq emasligi, ta’minot tez orada tiklanişini ma’lum qilişdi. Soat 13:30 da poytaxt aholisiga “svet” berila boşlandi. Biroq qirğiz naşrlarining yozişiça, haliça, issiqliq, elektr energiyasi ta’minoti töliq tiklangani yöq, odamlar sovuqda qolişmoqda.

26 yanvar kuni Qirğiziston energetika vaziri Dösqul Bekmurzayev röy bergan hodisa böyiça mamlakat parlamentida hisob berdi. Deputatlar undan nima uçun haligaça isitiş tizimi faoliyati tiklanmagani, kollaps natijasida körilgan zarar qaçon hisoblab çiqilişi böyiça izoh söraşgan. Vazirning sözlariga köra, röy bergan inqirozli vaziyatda heç bir xususiy GES aholiga energiya sotişni istamagan. Bekmurzayev, şuningdek, jurnalistlar bilan suhbat çoğida nosozlik sabablarini davlatlararo komissiya örganişini aytgan.

Jamşid Niyozov tayyorladi.