Magistraturada bepul öqiş va imtiyozli qabul – Özbekistonda qizlar ta’limi uçun qanday imkoniyatlar bor?
|16:18 / 05.03.202246 6937 min
Özbekistonda xotin-qizlarning magistraturada öqiş xarajatlarini davlat qoplab berişi e’lon qilindi. Biroq bu yil magistraturaga qabul murakkabroq bölişi haqida eslatib ötiş lozim.
Prezident iştirokidagi xotin-qizlar masalalariga bağişlangan videoselektorda qizlar ta’limi uçun bir qança imtiyozlar berilişi ma’lum qilindi. Kun.uz ayollar ta’limi uçun Özbekistonda mavjud imkoniyatlarni jamlagan holda taqdim etadi.
Ta’lim imtiyozlari
yangi öquv yilidan boşlab magistraturada öqiyotgan qizlar kontrakt puli töliq budjetdan qoplab beriladi (23 ming nafar qizlarga 200 milliard söm);
har yili 50 nafar qizlar nufuzli xorijiy oliygohlarga bakalavr va 10 nafari magistraturaga yuboriladi;
har bir viloyatda ehtiyojmand oila vakillari, ota yoki onasini yöqotgan 150 nafar qizlar (jami 2,1 ming nafar) ta’lim kontrakti mahalliy budjetdan tölab beriladi;
yoş farzandi bor talaba-qizlarga masofaviy öqişga şaroit yaratiladi;
doktorantura yönalişida xotin-qizlar uçun har yili kamida 300 tadan maqsadli kvota ajratiladi;
har yili xotin-qizlar talaba bölişiga kvotaning kamida 50 foizi aniq fanlar, texnika va huquqşunoslik yönalişlari uçun maqsadli ajratiladi;
yangi öquv yilidan boşlab oliygoh, texnikum va kollejlarda öqiyotgan qizlarga ta’lim kontraktlarini tölaş uçun ilk marta 7 yil muddatga foizsiz kredit beriş joriy qilinadi.
Oliy va örta maxsus ta’lim vazirligi matbuot xizmati Kun.uz’ga ma’lum qilişiça, hozirça bu yangiliklarning işlaş mexanizmi işlab çiqilyapti.
Öqişga kiriş imtiyozlari
2021 yilda Mahalla va oilani qöllab-quvvatlaş vazirligi tavsiyanomalari asosida 2 ming nafar ehtiyojmand oilalar qizlari qöşimça grant asosida talabalikka qabul qilindi. 2020 yilgi qabulda bunday xotin-qizlar uçun 940 ta grant örni ajratilgandi.
Tavsiyanoma quyidagi toifadagi xotin-qizlarga beriladi:
kam ta’minlangan oilalardagi xotin-qizlar;
töliqsiz oilada tarbiyalanayotgan, ya’ni otasi yoki onasi yoxud ularning ikkalasi ham vafot etgan ijtimoiy himoyaga muhtoj qizlar;
turmuş örtoği vafot etgan, voyaga yetmagan farzandini yolğiz tarbiyalayotgan ijtimoiy himoyaga muhtoj ayollar;
nogironligi bölgan farzandi bor ehtiyojmand oilalardagi xotin-qizlar;
Mavzuga oid
ikki va undan ortiq farzandlarini tarbiyalayotgan, boşqa qarindoşlaridan alohida (ijarada) yaşayotgan ijtimoiy himoyaga muhtoj yolğiz ayollar qiz farzandlari;
ota-onalaridan biri yoki har ikkisi ham birinçi yoki ikkinçi guruh nogironi bölgan ehtiyojmand oilalardagi xotin-qizlar.
2026 yilda xotin-qizlar uçun ajratiladigan grantlar 6 mingga yetkazilişi reja qilingan.
Faqat qizlar uçun beriladigan imtiyozlar
Umumiy örta, örta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining Zulfiya nomidagi davlat mukofoti sovrindori bölgan öquvçilari OTMlar bakalavriatiga, bakalavriat talabalari bölgan laureatlar esa magistraturaga tegişli yönaliş va ixtisoslik böyiça sinovlarsiz qöşimça davlat granti asosida qabul qilinadi.
Zulfiyaçilar
"Hamşira" körik-tanlovi ğoliblari davlat komissiyasi qarori bilan tegişli OTMlar mos yönalişiga tanlovdan taşqari kiriş imtihonisiz qöşimça grant asosida qabul qilinadi.
Sirdaryoliklarga imkoniyat
Prezident Şavkat Mirziyoyev saylovoldi uçraşuvda kelgusi 5 yilda sirdaryolik xotin-qizlar uçun oliygohlarga kiriş davlat granti 3 barobarga oşirilişini ma’lum qilgan.
Kontraktni tölab beriş
2021 yil sentabr oyida hukumat qarori bilan ota-onasi yoki ularning biridan ayrilgan muhtoj qizlar, boquvçisi yöq yolğiz ayollarning oliy ta’lim olişini moddiy jihatdan qöllab-quvvatlaş tartibi töğrisidagi nizom tasdiqlandi.
Unga köra, Qoraqalpoğiston Respublikasi Vazirlar Kengaşi, viloyatlar va Toşkent şahar hokimliklari joriy yilgi öquv yilidan boşlab har yili öz hududlaridan öqişga kirgan 25 nafardan hamda 2-4-kurslarda öqiyotgan 75 nafar (har bir kursdan 25 nafardan), jami 100 nafar xotin-qizlar uçun tölov-kontrakt summasini tört öquv yili yakunlanişiga qadar tölab berişi lozim. Prezident videoselektorda kontrakti tölab beriladigan xotin-qizlar soni 150 nafarga yetkazilişini ma’lum qildi.
Moliyaviy barqaror OTMlar esa 50 nafargaça talaba qizlarni birinçi öquv yilida bepul öqitişi kerak. Bunda talabgorlarning keyingi öquv yillari uçun ta’lim krediti rasmiylaştiriladi. Hokimliklar öz hududlaridagi talabgorlar uçun uçinçi şaxs kafilligini beradi hamda öqişni tamomlagandan söng, ularni iş joyi bilan ta’minlaydi.
Bu imkoniyat otasi yoki onasi yoxud ularning ikkalasi ham vafot etgan muhtoj qizlar va boquvçisi yöq ehtiyojmand yolğiz ayollarga beriladi. Bu toifalarga mos keluvçi qizlar kiriş imtihonlari javoblari e’lon qilingan kundan boşlab ijtimoiy holati töğrisidagi ma’lumotnomani har yili 10 kun içida OTM qabul komissiyasiga taqdim etadi. Davlat OTM 5 kun mobaynida röyxatni şakllantirib, hokimliklarga ma’lumotlarni yozma ravişda yuboradi.
Aytilgan toifalarga mos keladigan, kontraktga öqişga kirişdan qörqib turgan abituriyent qizlar nizomning töliq varianti bilan tanişib çiqib, oldindan imkoniyatini töla bilib olişi mumkin.
Magistratura
Xotin-qizlar ta’limiga oid eng oxirgi yangiliklardan köpçilikni suyuntirgani, şubhasiz, yangi öquv yilidan boşlab magistraturada öqiyotgan qizlar kontrakt pullari töliq budjetdan qoplab berilişi böldi. Buning uçun 200 mlrd söm ajratilmoqda.
Şu örinda eslatma: kelgusi yildan davlat OTMlari magistratura bosqiçlariga qabul murakkabroq tarzda bölib ötadi.
Kelayotgan qabul – 2022/2023 öquv yilidan çet tilidan xorijiy til sertifikatiga ega bölmagan abituriyentlar magistratura uçun hatto hujjat ham topşira olmaydi.
Magistratura mutaxassisligi uçun çet tili sertifikatining darajasi B2 (IELTS 5,5) bölişi kerak.
“Men hozir bakalavr bosqiçida öqiyotgan va keyingi yil magistraturaga kiriş niyatida bölgan talabalarga ham eslatmoqçiman: keyingi yildan xorijiy til biliş böyiça sertifikati bölmagan talabaning hatto hujjati ham magistraturaga qabul qilinmaydi. Bu xorijiy tajriba. Xorijiy tilni örganiş uçun esa bir yil yetarli”, deb ma’lum qilgandi oliy ta’lim vaziri Abduqodir Toşqulov.
Bundan taşqari, magistraturaga test imtihonlarini ötkaziş ham tölaligiça DTM vakolatiga topşiriladi.
Berilgan imkoniyatdan xursand bölişdan taşqari, magistraturada öqişni xohlagan xotin-qizlar tayyorgarlikni ham kuçli qilişi maqsadga muvofiq.