«Qonuniy kuchga ega emas». Adliya vazirligi Teatr arboblari uyushmasining «Ilhom» teatri spektakli bo‘yicha xatiga munosabat bildirdi

Ijtimoiy tarmoqlarda Teatr arboblari uyushmasining «Ilhom» teatri spektakli bo‘yicha xulosa olinishi lozimligi yuzasidan davlat tashkilotlariga kiritgan xati muhokamalarga sabab bo‘ldi. Teatrda premerasi kutilgan «Yer ostidagi qizlar» spektakli uyushma xatidan so‘ng bekor qilindi.

Teatr arboblari uyushmasining «Ilhom» teatriga xatida «Afg‘onistondagi ijtimoiy diniy va siyosiy ahvolni G‘arb dunyoqarashi asosida keng jamoatchilikka ko‘rsatish ikki tomonlama davlat aloqalariga putur yetkazadi», deyilgan.

Adliya vazirligi nodavlat notijorat tashkilotlarini ro‘yxatga oluvchi organ sifatida ushbu masala yuzasidan rasmiy munosabat bilan chiqdi.

Qayd etilishicha, «Nodavlat notijorat tashkilotlari to‘g‘risida»gi qonun 4-moddasiga asosan, nodavlat notijorat tashkiloti davlat organlari hamda ular mansabdor shaxslari faoliyatiga aralashishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

Qonun 8-moddasiga muvofiq, nodavlat notijorat tashkiloti qonunchilik va ta’sis hujjatlariga rioya etishi, moliyalashtirish manbalari to‘g‘risidagi axborot bilan tanishish erkinligini ta’minlashi, o‘z faoliyati to‘g‘risida belgilangan tartibda hisobotlar taqdim etishi shart.

«Teatr arboblari uyushmasi» nodavlat notijorat tashkiloti tomonidan ichki ishlar organlari va Milliy gvardiya bo‘linmalari ommaviy tadbir o‘tkazishga ruxsatnoma berishi bilan bog‘liq munosabatlarga aralashishi ustav faoliyatidan chetga chiqish va qonunchilik talablarini buzish deb hisoblanishi aytilgan.

Ma’lum qilinishicha, Teatr arboblari uyushmasining 2022 yil 7 sentabrdagi xati qonuniy kuchga ega emas. Teatr arboblari uyushmasi qonunchilik hujjatlari buzilishiga yo‘l qo‘ymaslik haqida 2022 yil 10 sentabr kuni yozma ravishda ogohlantirilgan va davlat tashkilotlariga yuborilgan xatini ijrodan chaqirib olish haqida ko‘rsatma berilgan.

Qayd etilishicha, «Madaniy faoliyat va madaniyat tashkilotlari to‘g‘risida»gi qonun 31-moddasiga ko‘ra, teatrlar badiiy yo‘nalishlarni, repertuarni tanlashda, sahna asarlarini yaratish, ommaviy ijro etish va (yoki) ommaviy namoyish qilish to‘g‘risida qaror qabul qilishda, samarali ijodiy jarayonni va ishlab chiqarishni rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan, qonunchilikka zid bo‘lmagan boshqa faoliyatni amalga oshirishda erkindir. Ular faoliyatiga aralashish madaniy faoliyat sohasidagi asosiy prinsiplardan biri bo‘lgan - «ijodiy faoliyat erkinligi»ga ziddir.

Shu bilan birga, «Madaniy faoliyat va madaniyat tashkilotlari to‘g‘risida»gi qonun 20-moddasiga ko‘ra, madaniy-ommaviy tadbirlar o‘tkazilayotgan vaqtda milliy, irqiy, etnik yoki diniy adovat qo‘zg‘atishga, shafqatsizlik va zo‘ravonlikni targ‘ib etishga, o‘zga shaxslar huquqlarini kamsitishga qaratilgan plakatlar, timsollar, transparantlardan va boshqa ashyolardan foydalanish taqiqlanadi.

«Kelgusida nodavlat notijorat tashkiloti tomonidan ustav faoliyatidan chetga chiqish holati takrorlansa, ma’muriy javobgarlik choralari ko‘rilishi va faoliyatini to‘xtatish yuzasidan sud organlariga murojaat qilinishi haqida ma’lum qilindi», deyiladi Adliya vazirligi ma’lumotida.

E. Reyli va Ya. Skrjivaneklar muallifligidagi «Yer ostidagi qizlar» spektakli Afg‘onistondagi aëllar haqida hikoya qiladi.

«Ilhom» teatri 1976 yilda «Yosh teatrlar eksperimental studiyasi» nomi bilan tuzilgan bo‘lib, SSSR hududida ilk mustaqil teatrlardan biri bo‘lgan.